menu

Biomedische wetenschappen


Biomedische wetenschappen

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

OPLEIDINGSONDERDELEN 1STE BACHELORJAAR IN DE BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN

Celbiologie

Organismen, zoals de mens, kan men benaderen vanuit meerdere organisatieniveaus. In dalende complexiteit onderscheiden we: orgaanstelsels, organen, weefsels, cellen, subcellulaire structuren en tenslotte het moleculaire organisatieniveau. Dit blok is een introductieblok opgebouwd rond twee in elkaar hakende thema’s: “structuur en functie van cellen, de basiseenheid van een levend systeem” en “beeldvorming”. Het blok focusseert als het ware op het cellulaire niveau, met de cel als eenheid in elk levend systeem. Uiteraard kan dit niet zonder af te dalen naar de celstructuren en de moleculaire organisatie. Daarnaast is beeldvorming onmisbaar voor het bestuderen van alle organisatieniveaus.

Biomoleculen

Het hoofddoel van het opleidingsonderdeel ‘Biomoleculen’ is het aanbrengen van een chemisch fundament voor de studie biomedische wetenschappen. Het deel ‘Chemische bouwstenen’ haakt in op het laagste, maar fundamenteel organisatieniveau (atoom- en molecuulstructuur en eigenschappen) en laat studenten kennis maken met enkele basisprincipes van de chemie, haar werking en benadering. In het onderdeel ‘Organische chemie’ worden de basisconcepten van de koolstofchemie aangebracht. In het deel ‘Biomoleculaire chemie’ wordt de organische basiskennis toegepast op de belangrijkste klassen van biomoleculen (lipiden, suikers, proteïnen en nucleïnezuren). 

Genetica en genomica

In dit blok worden de mechanismen bestudeerd die aan de basis liggen van de gentransmissie en de functie van genen op moleculair niveau. Verschillende aspecten van de genetica komen hierbij aan bod: mendeliaanse genetica, cytogenetica, moleculaire genetica, de genetische basis van kanker en populatiegenetica. Tevens worden in dit blok een aantal basistechnieken van de DNA-technologie behandeld, die gebaseerd zijn op de bestudeerde moleculair-biologische processen en de nieuwe ontwikkelingen in de genomica.

Statistiek in genetica

Tijdens je studie en later als biomedicus zul je voortdurend in contact komen met wetenschappelijke literatuur in vaktijdschriften en zul je ook wetenschappelijk onderzoek uitvoeren in medische laboratoria. De statistiek leert je stap voor stap hoe je data kunt ordenen en resumeren. Je zult ook leren resultaten van onderzoek te interpreteren met betrouwbaarheidsintervallen en hypothesetesten. Aan de hand van concrete data leer je hoe je zelf eenvoudige analyses kunt uitvoeren op de computer.
Als toepassing wordt er ook ingegaan op de verschillende fasen van een klinische studie en hoe je op een kritische manier de ethische problemen kan beschrijven bij het opstellen van een studie 

Functionele anatomie

In dit opleidingsonderdeel staat de anatomische taal van het menselijk organisme centraal en het inzicht in de macroscopische structuur en functie van botten en gewrichten (osteologie, artrologie). Verder wordt ingegaan op de macroscopische structuur en functie van de orgaansystemen (cardiovasculair, maagdarmstelsel, urogenitaalstelsel). De student leert eveneens om veilig om te gaan met preparaten en infectieuze agentia en om professioneel om te gaan met de opgedane kennis en ervaringen uit de snijzaal.

Functionele histologie

Dit opleidingsonderdeel gaat in op de algemene weefselleer en de speciële weefselleer van de bovenste luchtwegen en bovenste deel van het spijsverteringsstelsel. De basis van de humane embryologie en van stamcellen wordt aangebracht. Verder wordt er gebruikt gemaakt van microscopische technieken. Naast een beschrijving van de (humane) embryogenese en organogenese worden de moleculair-genetische mechanismen en principes bestudeerd die aan de basis liggen van celdifferentiatie en het ontstaan van patronen en structuren tijdens de ontwikkeling van het meercellige organisme. De morfologische studie verdiept zich verder rond een systematische benadering van ontwikkeling, bouw en functie van het menselijk lichaam.

Biofysica

Dit opleidingsonderdeel bevat volgende thema’s: biomechanica, transport van materie en elektrische en magnetische verschijnselen en begrippen. Elk van de thema’s is volledig gekaderd in de biomedische context. In de biomechanica worden methoden besproken om de krachten van spieren en op botten te berekenen in evenwichtssituaties. Daarnaast worden de krachten die van belang zijn bij centrifugatie en sedimentatie besproken. In het thema elektrische verschijnselen wordt ruime aandacht besteed aan membraancapaciteit, membraanpotentiaal en elektrische equivalente schema’s voor de berekening van de membraanpotentiaal. In dit thema worden tevens de basisprincipes van de gel-elektroforese behandeld. In een practicum omtrent elektrische equivalente schema’s maakt de student kennis met eenvoudige elektrische bronnen en meettoestellen. Tenslotte wordt het aanwenden van elektrische en magnetische verschijnselen in biosensoren besproken.

Celfysiologie

In dit opleidingsonderdeel staat de communicatie in en tussen cellen centraal. De sleutelstructuur voor celcommunicatie is de plasmamembraan aangezien deze een essentiële rol speelt in de homeostase en de signaaloverdracht in cellen. Chemische signalen van de ene cel kunnen waargenomen worden door middel van membraanreceptoren en omgezet in intracellulaire moleculaire signalen of elektrische signalen, ook actiepotentialen genoemd. Deze elektrische signalen blijken de ideale manier te zijn om het signaal over grote afstanden en met hoge snelheid door te sturen in exciteerbare cellen zoals zenuwcellen, hart-, skelet- en gladde spiercellen. Fouten in de celcommunicatie zijn de oorzaak van een brede waaier aan aandoeningen. Er wordt daarom ook aandacht besteed aan de belangrijke eiwitten die een rol spelen in de celcommunicatie aangezien deze de doeleiwitten zijn in de therapeutische behandeling.

Chemische homeostase

Dit opleidingsonderdeel behandelt het belang van buffersystemen in het menselijk lichaam en meer bepaald het belang van het zuur-base gedrag van moleculen en meer complexe systemen in cellen en lichaamsvloeistoffen. Er wordt vertrokken vanuit de Brønsted-theorie in waterig midden, met de definiëring en uitwerking van sterke en zwakke zuur/ base-systemen en hun neutralisatie reacties. Om pH-berekening mogelijk te maken van buffersystemen zullen de nodige benaderingen geformuleerd worden. De studenten leren het principe van L’Chatelier toepassen op zuur/base-evenwichten aan de hand van oefeningen en een gericht labo rond toepassingen van buffers en membranen.

Vaardigheidsonderwijs

In de opleiding biomedische wetenschappen wordt veel belang gehecht aan de laboratoriumvaardigheden. Je leert deze aan in de verschillende blokken tijdens het jaar. Om na te gaan of je zelfstandig en nauwkeurig de belangrijkste practicumvaardigheden kunt uitvoeren, wordt dit aan het einde van het jaar individueel getoetst in het laboratorium.