menu

UHasselt


Agenda

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Schaliegas, steenkoolgas en geothermie: toekomstige energiedragers (in Vlaanderen) of droomfantasie

PRAKTISCH

29 feb 2016 14.00 uur - 17.00 uur


Universiteit Hasselt

campus Diepenbeek

Agoralaan Gebouw D

3590 Diepenbeek

Lokaal Auditorium H6


CONTACTPERSOON

Mevrouw Claire PRENTEN

32-11-268046

claire.prenten@uhasselt.be



Inschrijven

Begin 2015 werd gekenmerkt door een zeer lage olieprijs, grotendeels ver- oorzaakt door een overaanbod op de wereldmarkt, ook van gas. Doch enkele jaren geleden sprak men over “peak oil”, wat wil zeggen dat we meer olie en gas verbruikten dan we nieuwe voorraden vonden, en dat we over het hoog- tepunt zaten van de natuurlijke koolwaterstofproductie.  Maar dan heeft men het over de conventionele olie- en gasvoorraden. Pas sinds enkele jaren weten we dat we nu ook olie en gas kunnen halen uit niet-conventionele voorraden, zoals schalies en steenkool. Het meest bekend is waarschijnlijk steenkool- gas of het vroegere mijngas. Waar er steenkool in de ondergrond zit die een bepaalde geologische evolutie heeft meegemaakt, daar zitten methaanmoleculen opgesloten in ultra-kleine poriën of zijn ze adsorptief gebonden aan organische fasen. Dat is ook zo voor gasschalies, althans als ze veel organisch materiaal bevatten (dus zwart zijn) en als ze diep genoeg in de ondergrond zaten, zeg maar voldoende hoge temperaturen hebben meegemaakt.

Maar in tegenstelling tot gasschalies die echt potdicht zijn, vertoont steenkool een goed ontwikkeld netwerk van spleten en barsten. Vandaar dat men om een goede gasproductie op gang te brengen de schalies moet gaan breken in de ondergrond, het zogenaamde fracken, wat in principe niet het geval is voor steenkoolgaswinning. Bovendien pompt men chemicaliën in de gebroken schalies, wat door menig buitenstaander als onwenselijk wordt beschouwd vanwege het gevaar voor vervuiling van het grondwater. Wat weinig mensen weten is echter dat fracken al jaren gebeurt bij de conventionele aardolie- en gaswinning, en dat daar bijna altijd chemicaliën aan te pas komen. Wél gaat het bij schaliegaswinning om gigantische hoeveelheden, gezien de aard van de operatie.

Maar hoe dan ook is ontginning van olie en gas niet duurzaam. Vandaar dat een meer geschikte oplossing misschien wel ligt in de winning van aardwarmte of geothermie. Deze laatste energievorm is immers op tal van plaatsen aanwezig en kan het hele jaar door geproduceerd worden. Hij leidt ook naar een stabiele energieprijs. Als warm water met een temperatuur van >100°C met voldoende debiet opgepompt kan worden, kan men er zelfs elektriciteit mee maken. Waar zitten deze schatten van energie? In de lezing zal ingegaan worden op de pro’s en contra’s van deze nieuwe vormen van energiewinning alsook op de aanwezigheid van de niet-conventionele energiedragers in Vlaanderen en België.

 

Spreker

Prof. dr. Rudy Swennen werd in 1987 aangesteld als docent en is sinds 1998 gewoon hoogleraar verbonden aan de afdeling Geologie van de KU Leuven. Vóór die aanstelling werkte hij voor Shell Research. Hij was tevoren ook één jaar lang verbonden aan het Institut Français du Pétrole (Parijs - 2000), waar hij later nog 8 jaar visiteur scientifique was. In 2009 was hij gedurende 1 jaar in Bergen (Noorwegen) waar hij voor Statoil werkte. Tegenwoordig is hij vice-de-partementsvoorzitter, secretaris-generaal van de  overkoepelende wetenschappelijke vereniging “Geologica Belgica” en lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB). Als geoloog spitst zijn onderzoek zich toe op reservoirgeologie, vooral i.v.m. nieuwe soorten aardolie reservoirgesteenten. Een tweede onderzoeksdomein omvat de studie van het gedrag van zware metalen in bodems, sedimenten en stortplaatsen, met ruime aandacht voor de reconstructie van pollutie door de tijd heen.

Inschrijven