menu

UHasselt


Agenda

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

De invloed van omgevingsfactoren op ons genetisch materiaal: een rol van de epigenetica

PRAKTISCH

08 mei 2017 14.00 uur - 17.00 uur


Universiteit Hasselt

campus Diepenbeek

Agoralaan Gebouw D

3590 Diepenbeek

Lokaal Auditorium H6


CONTACTPERSOON

Mevrouw Claire PRENTEN

32-11-268046

claire.prenten@uhasselt.be


Onze genetische code zit vervat in onze genen en dus in de DNA-sequentie, dit wil zeggen de opeenvolging van de baseparen, die op hun beurt coderen voor eiwitten. Opdat genen ook daadwerkelijk kunnen afgeschreven worden en tot eiwitproductie aanleiding geven, dient de DNA streng toegankelijk te worden gemaakt voor het afschrijf-mechanisme.

De epigenetica omhelst al de mechanismen die specifieke genen al dan niet tot expressie (= afschrijving) brengen. De best bestudeerde mechanismen tot hiertoe is een chemische reactie methylatie genoemd,die bepaalde baseparen op specifieke plaatsen gaat “methyleren” en aldus interfereren met de expressie van deze genen. Door deze epigenetische mechanismen kunnen cellen hun eigen identiteit opbouwen. Elke lichaamscel bevat immers hetzelfde genetische materiaal, maar de genexpressie verschilt,zodat differentiatie tot verschillende celtypes mogelijk wordt. Door deze gedifferentieerde genexpressie wordt één cel bijvoorbeeld een rode bloedcel, en een andere cel een levercel. Omgevingsfactoren kunnen inwerken op de genexpressie en dit via dezelfde epigenetische mechanismen. Zo zullen cellen die onderhevig zijn aan bepaalde omgevingsfactoren in een gevoelige fase, bijvoorbeeld tijdens de embryonale ontwikkeling, deze invloed meedragen tot het einde van het leven.

De epigenetica zorgt dus in zekere zin voor het geheugen van de cel. Schadelijke omgevingsfactoren zoals roken kunnen ook via dezelfde epigenetische veranderingen aanleiding geven tot ontwikkeling van bepaalde ziektebeelden. Deze schadelijke omgevingsfactoren hoeven niet noodzakelijk organisch van oorsprong te zijn. Ook trauma en stress kunnen de genexpressie beïnvloeden via meetbare epigenetische mechanismen. Tot slot is er toenemende evidentie dat deze epigenetische modificaties ook over de generaties kunnen doorgeven worden. Dit impliceert dat een blijvend effect van omgevingsfactoren niet alleen op zeer lange termijn via de “klassieke” evolutietheorie doorgegeven kan worden, maar dat er daarenboven ook van de ene generatie op de andere reeds een aanpassing mogelijk is aan de omgeving.

Spreker

Prof. dr. Christel Van Geet is kandidaat in de psychologie en dokter in de genees-, heel-, en verloskunde aan de KU Leuven. Zij specialiseerde in de kindergeneeskunde en vervolgens in de kinderhemato-oncologie. Zij is buitengewoon hoogleraar in de faculteit Geneeskunde van de KU Leuven en diensthoofd kindergeneeskunde van UZ Leuven. Zij is voorzitter van het College Pediatrie en secretaris van de Belgische Vereniging voor Kindergeneeskunde. Zij verricht haar onderzoek met een Fundamenteel klinisch mandaat van het FWO in het Centrum voor Moleculaire en Vasculaire Biologie, Departement Cardiovasculaire Wetenschappen. Dat onderzoek situeert zich in het domein van de Trombose en Hemostase en omvat signalisatie-pathways in bloedplaatjes alsook fundamentele en translationele aspecten van megakaryocyten-differentiatie, bloedplaatjesvorming en functie.