menu

UHasselt


Nieuws

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

‘Een aanval op de wetenschap’ – Open brief van de Vlaamse rectoren    1 jun 2011

1 jun 2011

De vernietiging van een veldproef met genetisch gewijzigde aardappelen was geen protestactie van bezorgde burgers, maar een gerichte aanval op vrije wetenschapsbeoefening en een miskenning van democratisch tot stand gekomen beslissingen. Wij betreuren en veroordelen dat de actievoerders geweld verkiezen boven het open debat.

Wetenschappers staan ten allen tijde open voor kritisch debat op basis van wetenschappelijke, ethische en maatschappelijke overwegingen. Hetzelfde geldt voor democraten. Argumentatie en tegenargumentatie zijn wezenskenmerken van goede wetenschapsbeoefening en van democratie. Universiteit en rechtsstaat leven van debat, argumentatie en tegenspraak.

De actievoerders van Field Liberation Movement hebben het anders begrepen. Zij mijden de argumentatie en het debat. Ze verschillen daarin sterk van die andere groep van 350 onderzoekers die zondag ook in Wetteren waren en deelnamen aan de actie 'Save our Science'. Zij betoonden hun steun aan onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek en wilden met hun initiatief het onderzoek toelichten en de discussie met de actievoerders aangaan. Tevergeefs, FLM koos voor de vernietiging. Vernietiging met een rode neus en een strikje, maar niettemin vernietiging.

Field Liberation Movement zet zich daarmee buiten het debat, zowel wetenschappelijk als maatschappelijk. Wetenschappelijk werden in de betrokken veldproef genetisch gemodificeerde aardappelen getest om na te gaan of ze bestand zouden zijn tegen de aardappelziekte, een schimmel die bij ons de belangrijkste bedreiging vormt voor de aardappelteelt. De veldproef zou nagaan of deze genetisch gewijzigde aardappelen aan de verwachtingen voldoen en of ze bijgevolg minder of helemaal niet meer bespoten zouden moeten worden. Door dit experiment te vernietigen voor de resultaten bekend zijn, ontneemt FLM de wetenschap de vrijheid om de voor- en nadelen van deze nieuwe aardappelen in kaart te brengen en veegt ze de wetenschappelijke argumenten bij voorbaat letterlijk en botweg van tafel.

Daarmee zet FLM zichzelf ook maatschappelijk buitenspel. Een democratie leeft van de confrontatie van meningen. Iedereen heeft het recht om voor zijn mening uit te komen en ervoor te strijden, ook FLM. De universiteiten willen dat debat graag aangaan, maar wel met legale middelen. Dat hoort zo in een democratie.

Alleen zo kunnen we de vrijheid van onderzoek en de academische vrijheid, die wettelijk verankerd is, vrijwaren. Alleen zo kan de samenleving als geheel beredeneerde en beargumenteerde keuzes maken.


Dat was net de bedoeling van de veldproef in Wetteren. Argumenten aandragen om die keuzes te kunnen maken. Daarvoor had de overheid na democratische besluitvorming het kader bepaald. De veldproef voldeed en voldoet aan strikte criteria inzake veiligheid, volksgezondheid en milieu. De aanvraag werd grondig onderzocht door de Bioveiligheidsraad en kreeg op basis van strenge criteria de goedkeuring van de bevoegde ministers Paul Magnette en Laurette Onkelinx. Op basis daarvan moet ze ook kunnen doorgaan.

Het baart ons dan ook grote zorgen dat FLM zowel de wetenschappelijke methode als de democratische besluitvorming verwerpt en naar geweld grijpt om een overtuiging op te leggen aan de samenleving, die net via een democratisch proces de ruimte heeft geschapen voor wetenschappelijk onderzoek. FLM blijft zich dogmatisch verzetten tegen de invoer van genetisch gewijzigde gewassen in onze landbouw. Dat is hun goed recht. Maar het werk van onderzoekers vernietigen en de democratische besluitvorming negeren, dat is een brug te ver.