menu

UHasselt


Nieuws

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Planten en bacteriën grootschalig ingezet bij aanpak van bodemverontreiniging    17 mrt 2011

17 mrt 2011

Het Centrum voor Milieukunde (CMK) van Universiteit Hasselt is voortrekker op het vlak van fytoremediatie: een veelbelovende groene oplossing voor het aanpakken van verontreinigde bodems en grondwater. Het CMK is dan ook een belangrijke partner in een nieuw Europees onderzoeksproject dat plant- en bacteriegebaseerde technieken klaarstoomt voor grootschalig gebruik in de bodemsanering.

Verontreiniging van bodem en water
De verontreiniging van ons leefmilieu door zware metalen (bijvoorbeeld cadmium, lood, nikkel,…) en nauwelijks afbreekbare organische verbindingen (bijvoorbeeld benzeen, tolueen, TCE,…) vormt een wereldwijd probleem. In heel wat bodems, grond- en oppervlaktewaters en sedimenten zijn potentieel toxische hoeveelheden van deze stoffen opgestapeld en vormen een bedreiging voor mensen, dieren en planten.

Klassieke saneringsmethoden zoals afgraven, verbranden of chemisch ‘wassen’ van bodems en oppompen en zuiveren van (grond)water kunnen aangewend worden om hoge concentraties aan verontreinigende stoffen weg te nemen of te isoleren. Deze technologieën zijn dikwijls zeer milieubelastend (denk alleen al maar aan het energieverbruik voor afgraven en transport van grond) en bovendien duur en daardoor niet toepasbaar voor grote gebieden met een diffuse verontreiniging.

Een duurzame en goedkope saneringstechniek
Fytoremediatie is een biotechnologie die gebruik maakt van planten en hun geassocieerde micro-organismen voor de verwijdering of afbraak van toxische stoffen in het milieu. Fytoremediatie maakt onder meer gebruik van populieren en wilgen als snel groeiende, gemakkelijk te kweken bomen die na de zuivering van de bodem of het grondwater ook nog economisch kunnen gevaloriseerd worden als biobrandstof of als grondstof voor de industrie. Verschillende saneringsstrategieën kunnen gebruikt worden zoals fyto-extractie, een techniek waarbij de toxische stof, meestal een metaal (bijvoorbeeld cadmium) wordt verwijderd door het oogsten en verwerken van het plantenweefsel. Een andere mogelijkheid is fytodegradatie waarbij de verontreinigende stoffen worden afgebroken.

Fytoremediatie kan op de plaats van de verontreiniging ingezet worden (geen grondverzet of transport nodig), werkt grotendeels op zonne-energie (aangedreven door de fotosynthese van de plant) waardoor het goedkoop is en daarnaast ook weinig of geen verstoring van de omgeving veroorzaakt. Deze twee aspecten maken dat fytoremediatie ook in hoge mate door het publieke aanvaard wordt.

Als nieuwe techniek kent fytoremediatie nog een aantal onzekerheden en beperkingen zoals de toxiciteit van de vervuiling voor de plant zelf, het opslaan van gevaarlijke stoffen en de soms lange behandelingsduur. Daarom is er nog verder onderzoek naar verbetering van de techniek noodzakelijk. Bacteriën die op en in de plant leven kunnen hierbij een belangrijke rol spelen.

Een nieuw Europees samenwerkingsverband
Een consortium van 17 partners (waaronder 6 universiteiten, 7 onderzoeksinstituten, 3 bedrijven en een overheidsinstantie van 10 Europese landen (Oostenrijk, België, Zwitserland, Duitsland, Spanje, Frankrijk, Italië, Polen, Zweden en Groot-Brittannië) zullen gedurende 4 jaar samenwerken om fytoremediatie verder op punt te stellen en klaar te maken voor toepassing in de praktijk.

Het Centrum voor Milieukunde van Universiteit Hasselt, dat al jarenlang zowel fundamenteel als toegepast onderzoek verricht in het domein van plant- en bacterie gebaseerde saneringstechnieken, maakt deel uit van dit consortium. Het CMK heeft in Vlaanderen al meerdere pilootprojecten uitgevoerd in verontreinigde gebieden en op bedrijfsterreinen (o.a. in Lommel en bij Ford Genk).


Meer informatie
Prof. dr. Jaco Vangronsveld
Tel.: 011 26 83 31
E-mail: jaco.vangronsveld@uhasselt.be

Volledige titel van dit Europees project:
‘Gentle remediation of trace element contaminated land – GREENLAND’
(FP7-KBBE-266124)]