menu

UHasselt


Nieuws

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

“Grondige vernieuwing van woonbeleid en wooncultuur nodig in Vlaanderen”    16 feb 2016

“Grondige vernieuwing van woonbeleid en wooncultuur nodig in Vlaanderen”
16 feb 2016

De vergrijzing, gezinsverdunning en migratie confronteren Vlaanderen met een nieuwe woon- en woningnood. In het boek ‘Wonen. Bouwstenen voor een habitologie’ (uitgeverij Acco) roepen auteurs Sylvain De Bleeckere en Danny Windmolders (UHasselt) op tot een grondige vernieuwing van het Vlaamse woonbeleid en de wooncultuur. Zo breken ze een lans voor meergeneratiewoningen, een woonconcept dat in Duitsland ontwikkeld werd. Het boek werd op 16 februari voorgesteld.

Wat betekent de toenemende vergrijzing en versingle-ing voor de manier waarop wij wonen? Hoe zorg je ervoor dat ouderen thuis toegang kunnen krijgen tot de nodige zorg? Wat doe je met jonge gezinnen die worstelen met dure kinderopvang? Het is door onder meer zulke vragen op te werpen dat het boek ‘Wonen. Bouwstenen voor een habitologie’ een aanzet wil geven tot een andere manier van denken over wonen.

“Wonen is méér dan bouwen, het is iets waarover je grondig moet reflecteren. Dat hebben we in Vlaanderen al te vaak nagelaten. In Vlaanderen is het antwoord op de vergrijzing: méér rusthuizen en serviceflats neerzetten. We bouwen appartementen, maar slaan geen acht op het toenemende probleem van vereenzaming”, zeggen Sylvain De Bleeckere en Danny Windmolders, verbonden aan de faculteit Architectuur en kunst. “Tegen 2030 heeft Vlaanderen 300.000 nieuwe woningen nodig: we moeten nú beginnen nadenken over een intelligente manier van bouwen.”

Uiteraard wordt er in Vlaanderen geëxperimenteerd met nieuwe woonvormen, alleen gebeurt dat volgens de auteurs te beperkt. “Co-housing, bijvoorbeeld, komt vandaag in vele gevallen gewoon neer op het delen van een tuin en één ruimte. Kangoeroewoningen zitten nog helemaal vast in het appartementsidee: ieder zijn eigen kamer.”

Op maat van de bewoner
Het boek belicht een (alternatief) woonconcept dat in Duitsland ontwikkeld werd: meergeneratiewonen. Dat brengt mensen uit verschillende generaties –  die niet noodzakelijk familie van elkaar zijn – samen onder één dak. “De voordelen zijn legio”, aldus Danny Windmolders. “Zo moet je geen geld uitgeven aan opvang of zorg. Oudere bewoners kunnen op de kinderen passen, jongere bewoners kunnen de nodige ondersteuning bieden. Bovendien ga je in één adem eenzaamheid én woningnood tegen.”

Meergeneratiewoningen zijn ook helemaal op maat van de bewoners gebouwd, inclusief uitgebreid beslissingsproces. “In Duitsland zie je dat toekomstige bewoners samen bouwheer zijn. In overleg met de architect denken ze grondig na over alle mogelijke problemen, wensen, noden, zorgen rond privacy… Ze komen dus niet in een huis terecht waar ze tijdens het ontwerp- en bouwproces weinig tot niets over te zeggen hadden – zoals je nu vaak ziet bij grote woonprojecten.”

Rijwoningen
Volgens de auteurs is meergeneratiewonen ook realiseerbaar in Vlaanderen. Ze kijken daarvoor met name naar bestaande rijwoningen, die relatief makkelijk verbouwd kunnen worden. “In de opleiding architectuur experimenteren we al jaren met het concept. Elk academiejaar geven we onze derdejaarsstudenten de opdracht om een meergeneratiewoning te ontwerpen. Vooraleer ze kunnen gaan plannen, schetsen en maquettes bouwen, moeten ze via gesprekken achterhalen wat de bouwheer eigenlijk wil. Studenten moeten constant terugkoppelen en bijsturen”, zegt Sylvain De Bleeckere.

Die manier van werken sluit aan op wat de auteurs in het boek een “volwaardige habitologie” noemen: een benadering van wonen waarbij alle actoren – bewoners, architecten, ambtenaren, politici – elkaar versterken.

Inspiratiebron
Meergeneratiewonen is in Vlaanderen echter nog niet voor meteen, zo beseffen Sylvain De Bleeckere en Danny Windmolders. “Afwijken van bestaande paden kost tijd. De huidige wetgeving is er niet klaar voor, ook architecten én bouwheren zijn nog niet mee met het concept.”

Met het boek willen de auteurs alleszins een inspiratiebron bieden – voor toekomstige bewoners, architecten, studenten, onderzoekers, overheden en huisvestingsmaatschappijen. “Dit boek toont aan dat wie straks in Vlaanderen woont, zich niet hoeft te beperken tot de keuze tussen een te grote eengezinswoning of een te klein appartement.”