menu

UHasselt


Nieuws

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

"Helft thuisverpleegkundigen verzorgt zowel aan huis als in zorginstelling"    29 jan 2016

29 jan 2016

De helft van de thuisverpleegkundigen in Limburg verzorgt patiënten met een handicap zowel aan huis als in een zorginstelling. Per dag zien ze gemiddeld 16 patiënten, van wie 5 personen met een handicap. Dit – en meer – blijkt uit een UHasselt-bevraging bij meer dan 600 Limburgse thuisverpleegkundigen. “De financiering en organisatie van de zorg voor personen met een handicap evolueren. Zo wordt thuiszorg steeds belangrijker. Met deze enquête wilden we nagaan of de thuiszorg klaar is voor die verschuiving”, zegt prof. dr. Neree Claes (faculteit Geneeskunde en levenswetenschappen, UHasselt).

Met het oog op het wegwerken van de wachtlijsten tegen 2020, tekende Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen onder meer een nieuw financieringsmodel (Persoonsvolgende Financiering) uit. Daarbij krijgen personen met een handicap zelf de regie over hun leven – met een zorggarantie voor hen die het meest nood hebben aan ondersteuning.

“Door die veranderingen in de financiering verwachten we ook een verschuiving in de organisatie van de zorg”, zegt prof. dr. Neree Claes (Patiëntveiligheid in ziekenhuizen en Huisartsgeneeskunde, UHasselt). “Mensen met een beperking zullen vaker thuis verzorgd worden door de mantelzorger, thuisverpleegkundige en huisarts. Daarnaast zien we al dat er steeds meer beroep gedaan wordt op thuisverpleegkundigen om de zorg in de centra voor personen met een handicap uit te voeren.”

16 patiënten per dag
Om na te gaan of de thuiszorg klaar is voor deze verschuiving, voerde de UHasselt een grootschalige elektronische bevraging uit in Limburg. Zo’n 617 thuisverpleegkundigen (op een totaal van 1.547) vulden de vragen in. “Uit de resultaten bleek om te beginnen dat thuisverpleegkundigen per dag gemiddeld 16 patiënten verzorgen, van wie 5 mensen met een handicap. Er is een gelijke verdeling tussen de patiënten met een motorische, mentale of gemengde handicap”, aldus professor Claes. De helft van de ondervraagden verzorgt zijn patiënten zowel aan huis als in een instelling. De meest uitgevoerde taken zijn hygiënische zorgen, het toedienen van medicatie en wondzorg.

De enquête toonde daarnaast dat de communicatie tussen de thuisverpleegkundige en de huisarts van de patiënt goed verloopt. Het overgrote deel van de verpleegkundigen heeft ook “intens contact” met de mantelzorger – de partner, ouder of kind – van de patiënt. Prof. dr. Neree Claes: “Slechts 5% van de ondervraagden heeft géén contact met de mantelzorger. Die mantelzorger blijkt volgens 72% van de thuisverpleegkundigen veelal overbelast door de veelheid aan taken. 56% van de verpleegkundigen geeft dan weer aan dat de mantelzorger problemen heeft met de aanvaarding van de handicap van hun dierbare.”

Nood aan meer opleiding
Uit de bevraging komt verder de nood aan (meer) opleiding bij thuisverpleegkundigen naar voren – vooral rond thema’s als omgaan met gedragsproblemen (84% van de deelnemers), accepteren van de handicap (79%) en de werking van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) (73%). “Tachtig procent van de thuisverpleegkundigen wil ook méér leren over de nieuwe zorgfinanciering en over de toelatingsvoorwaarden in een instelling.”

Vragen en behoeften
"Het Wit-Gele Kruis heeft altijd ingezet op zorg voor personen met een handicap, zowel thuis als in voorzieningen”, zegt Luc Bijnens, directeur Wit-Gele Kruis Limburg. “Het onderzoek toont aan dat de vermaatschappelijking van de zorg voor mensen met een handicap nu al erg leeft bij de verpleegkundigen. De zorg wordt steeds meer afgesteld op de vragen en behoeften van mensen met een handicap en van hun familie. Thuisverpleegkundigen geven dan ook zelf aan dat ze bereid zijn om verder gevormd te worden in de wijze waarop ze mensen met een handicap moeten begeleiden.”

“Met de Persoonsvolgende Financiering komt de persoon met een handicap, net als de mensen die hem omringen, centraal te staan. Meer dan ooit krijgt de zorggebruiker het stuur in eigen handen om te bepalen hoe hij zijn zorg wenst te organiseren”, aldus Vlaams minister Jo Vandeurzen.

De resultaten van de UHasselt-enquête vormen het uitgangspunt van een symposium dat patiënten, huisartsen en verpleegkundigen op 30 januari samenbrengt rond eerstelijnszorg voor mensen met een handicap. “Gezien de kwetsbaarheid van deze patiënten en ons streven naar een kwaliteitsvolle thuiszorg, hebben we deze studiedag op touw gezet. Maar we willen in één weg ook voldoen aan de hoge opleidingsnood bij verpleegkundigen”, aldus prof. dr. Neree Claes. Het symposium is een organisatie van de UHasselt, Dienst Ondersteuningsplan (DOP) Limburg, Logo Limburg, Limburgs Huisartsplatform (LHP) en Steunpunt ExpertiseNetwerken (SEN).