Logo UHasselt

menu

UHasselt


Nieuws

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Activiteiten in de natuur hebben positief effect op werkgerelateerde stress    31 jan 2019

Activiteiten in de natuur hebben positief effect op werkgerelateerde stress
31 jan 2019

CONTACTPERSOON

dr. Silvie DANIELS

32-11-268745

silvie.daniels@uhasselt.be


Onderzoek van UHasselt i.s.m. Provincie Limburg wijst uit dat werknemers die deelnemen aan activiteiten en stressmanagementsessies in de natuur minder last hebben van werkgerelateerde stress. Ook hun reactiesnelheid en verwerkingssnelheid van informatie verbetert en ze voelen zich beter op vlak van sociaal, fysiek en emotioneel welzijn. “Deze conclusies zijn belangrijk in het kader van de burn-out problematiek die bij vele bedrijven speelt”, zeggen UHasselt-onderzoekers Silvie Daniels en Michelle Plusquin.

“Tijdens ons onderzoek volgden 45 werknemers (20 in controlegroep en 25 in interventiegroep)  van de provincie Limburg tijdens de werkuren een drie-weken durend programma”, zegt prof. dr. Michelle Plusquin, Centrum van Milieukunde, UHasselt. “In groepjes van maximum 8 personen voerden zij tweemaal wekelijks gedurende 90 minuten een activiteit in de natuur uit, voorafgegaan door een 30 minuten durend stress management sessie.” dr. Silvie Daniels, CMK UHasselt, vult aan: “Alle werknemers uit de interventiegroep namen deel aan dezelfde set van zes activiteiten: nl., een natuurbelevingswandeling, een eetbare kruidenwandeling, een fietstocht, een natuurwandeling, en een workshop land-art en vogelvoederhuisjes maken. De activiteiten werden gecoördineerd en begeleid door Natuurpunt Limburg”.

“De werknemers werden zowel voor het onderzoek, als tijdens en na de interventies opgevolgd. Naast vragenlijsten voor het vaststellen van mentaal, fysiek en emotioneel welzijn gebeurden er ook computertesten voor de analyse van cognitieve prestaties en werden er speekselstalen afgenomen voor de bepaling van het stresshormoon cortisol”, zegt Diana Clemente Batalha Pardal, CMK UHasselt. “Alle deelnemers droegen ook een smartphone, smartwatch en polsbandje om hun hartslag en activiteit te meten. Bloedafnames zorgden dan weer voor de bepaling van mogelijke onderliggende biologische processen”.

Minder stress en een beter welzijn

De resultaten tonen een significante verbetering in het welzijn van de werknemers die de interventies in de natuur volgden, ten opzichte van de controle groep. Na 3 weken interventie daalde de burnout score met 15,25% ten opzichte van de meting aan het begin van de studie. “Ook stelden we een significante verbetering vast in de verwerkingssnelheid van informatie tot 11,46% na de interventies. De reactietijd van de deelnemers verbeterde met 10,55% na de derde week. De continue stressmeting toont dan weer een significante daling van het gemiddeld stressniveau over de volledige studieperiode (-4,92% na week 2 van de interventie en - 19,05% na week 3 van de interventie).

De testen die het kortetermijngeheugen en het aandachtsniveau meten tonen een positieve trend (verbetering van) voor de interventiegroep, maar verder onderzoek op grotere groepen moet bevestigen dat dit dankzij de interventie is. De metingen van het stresshormoon cortisol tonen ook een dalende trend voor de interventiegroep gedurende de 4 weken (-4,06% week 2, -9,81% week 3, - 11,85% week 4). In de controlegroep wordt dit duidelijk niet geobserveerd. Ook hier moet verder onderzoek bevestigen dat dit dankzij de interventie is.

Burn-outproblematiek aanpakken

“Stress gerelateerde aandoeningen zijn een grote maatschappelijke kost, niet alleen voor de gezondheidszorg, maar vooral ook voor de werkgevers”, zegt dr. Silvie Daniels. “De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) schat dat tegen 2020 psychische problemen de voornaamste oorzaak van verminderde productiviteit op de werkvloer zullen zijn.” Hoge cijfers die ook blijken uit een onderzoek van Securex uit 2017. Daarin werd vastgesteld dat 17 % of 347 000 werknemers in Vlaanderen leed aan acute mentale vermoeidheidsproblemen en burn-out. Uit recente studies blijkt dat deze cijfers nog stijgen. “Deze resultaten zijn dan ook veelbelovend en bevestigen onze hypothese dat tijd doorbrengen in de natuur tijdens het werk gezonder is voor werknemers en hen beter kan beschermen tegen stress. Verder onderzoek op grotere studiegroepen zullen belangrijk zijn om onze resultaten te kunnen bevestigen op langere termijn”, zegt Michelle Plusquin.

Ook gedeputeerde van Milieu en Natuur Bert Lambrechts is tevreden: “Wetenschap bevestigt ons buikgevoel. Activiteiten in de natuur hebben een positieve impact op werkgerelateerde stress. Door dit eerste onderzoek naar de impact van natuur op werkgerelateerde stress als provinciebestuur te steunen creëren we ruimte voor verder onderzoek en de mogelijkheid tot het ontwikkelen van een echt programma voor organisaties waar de burn-outproblematiek echt speelt: bedrijven, zorginstellingen, onderwijs, lokale overheden. Ook het provinciebestuur kan verder aan de slag met deze resultaten. Ook onze organisatie is geen uitzondering op de statistiek”.

Oproep: geïnteresseerde bedrijven gezocht

“Dit onderzoek willen we nu verder zetten op een grotere schaal”, zegt Silvie Daniels. “Hiervoor zijn we op zoek naar bedrijven, huisartsen, zorginstellingen en individuen die willen deelnemen aan ons vervolgproject. Hier willen we bestuderen hoelang deze aangetoonde positieve effecten aanhouden en of we bij een langduriger programma eventueel nog betere resultaten kunnen bekomen. Bovendien moeten we effectief nog onderzoeken hoe groot het aandeel van de natuur op zich is in deze resultaten, en of er een verschil is met dezelfde fysieke activiteit in een fitnesszaal bijvoorbeeld. We weten nu ook dat voor de preventie van stress er duidelijke indicaties bestaan dat deze activiteiten in de natuur een positief effect hebben, maar kunnen ze bijvoorbeeld ook effectief worden ingezet bij werknemers die thuis zijn met burn-out? Geïnteresseerde bedrijven, huisartsen, zorginstellingen en individuen kunnen mailen naar natuur-en-gezondheid@uhasselt.be.”

Gedeputeerde Bert Lambrechts: “UHasselt gaat nu werk maken van verder onderzoek en de creatie van een natuurgebaseerd programma voor burn-outpreventie. Dit is gunstig voor de natuurorganisaties in Limburg die kunnen meewerken aan een interessant aanbod en zo bijkomende middelen kunnen verwerven voor het behoud en het beheer van de natuur. Dit is ook een interessant economisch product. De creatie van zo’n programma kan bijdragen tot minder werkgerelateerde stress en dus in principe ook tot minder ziekteverzuim, wat een enorme kost met zich meebrengt.”