menu

UHasselt


Nieuws

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

UHasselt-eredoctor Ingrid Daubechies wordt voorzitster International Mathematical Union    24 aug 2010

24 aug 2010

Op deze vergadering vertegenwoordigde erevicerector Freddy Dumortier België als voorzitter van het Nationaal Comité voor Wiskunde. Professor Dumortier was overigens promotor van Daubechies’ eredoctoraat dat haar op 28 mei 2008, op voordracht van de faculteit Wetenschappen, werd toegekend.


Ingrid Daubechies is geboren in Houthalen als dochter van een mijningenieur en een criminologe. Ze liep school in Houthalen en in het Koninklijk Lyceum van Hasselt. Aan de Vrije Universiteit Brussel behaalde ze haar licentiaatsdiploma in de fysica in 1975 alsook haar doctorstitel in de fysica in 1980. Hoewel ze een opleiding genoot in fysica was het al van haar eerste kandidaatsjaar duidelijk dat ze een uitzonderlijk talent voor wiskunde had en als ze nu wereldwijd door velen als een wiskundige aanzien wordt dan zal zeker geen enkele wiskundige hierover klagen. Ze werkte tot 1987 aan de Vrije Universiteit Brussel en kreeg in 1984 de vijfjaarlijkse Louis Empain-Prijs voor fysica. In 1987 werd zij technisch staflid aan de AT&T Bell Laboratories in New Jersey (USA).

Ondertussen werkte zij op problemen van decompositie van signalen. We kennen al bijna twee eeuwen de Fourieranalyse, waarbij periodieke signalen ontbonden worden in elementaire componenten zoals cosinussen en sinussen. Zo’n ontbinding laat bijvoorbeeld  toe op een eenvoudige manier een complex maar bestendig geluid te analyseren en te reconstrueren, maar wat doen we met plotse veranderingen, zoals de aanzet van een instrument, het bruusk eindigen van een klank. En hoe pakken we de reconstructie van beelden aan waar niet zozeer de grote egale vlakken problemen opleveren maar wel de scherpe overgangen of belangrijke details. De oplossing ligt in het gebruik van ‘wavelets’ (golfjes). De grote doorbraak in deze theorie vond plaats in het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw en hierbij speelt Ingrid Daubechies een essentiële rol. Haar oplossing van het probleem bleek de meest krachtige en meest bruikbare te zijn. De door haar ingevoerde wavelets worden dan ook wereldwijd ‘Daubechies wavelets’ genoemd.

Daubechies-wavelets worden o.a. gebruikt in de compressie van computerbeelden. Het nu algemeen verspreide beeldcompressieprogramma JPEG2000 maakt er gebruik van. Ook het enorme archief vingerafdrukken van de FBI is dank zij wavelets een beheersbaar en efficient instrument. Toepassingen gaan van medische beeldverwerking tot analyse van beurverrichtingen en van het beschrijven van ingewikkeld groeigedrag in bacteriekweken tot het analyseren van seismische data.

Dat het fundamenteel en baanbrekend werk van Ingrid Daubechies internationaal zeer sterk gewaardeerd wordt, mag blijken uit haar verdere carrière en uit de vele prijzen en onderscheidingen die ze reeds ontving. In 1991 werd haar een leerstoel aangeboden aan het departement wiskunde van de Rutgers University in New Jersey (USA) en sinds 1993 is zij hoogleraar aan de prestigieuze Princeton University ook in New Jersey (USA). Van 1997 tot 2001 was ze er directeur van het Princeton Program in Applied and Computational Mathematics. Ze werd in 1993 verkozen tot lid van de American Academy of Arts and Sciences en in 1994 kreeg zij de American Steel prize for Exposition voor haar boek ‘Ten lectures on wavelets’. In 1997 werd ze bekroond met de Ruth Little Satter Prize van de American Mathematical Society. Ze werd verkozen tot lid van de National Academy of Sciences in 1998.  In 2000 was zij de eerste vrouw ooit die van de National Academy of Sciences de vierjaarlijkse Medal in Mathematics kreeg. In 2005 kreeg ze de gouden penning van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Ze is doctor honoris causa van meerder universiteiten en haar wetenschappelijke artikels worden wereldwijd massaal geciteerd.