menu

Faculteit Rechten


Actueel

Faculteit Rechten

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

"Gemeentedecreet volstaat niet om verhoudingen tussen lokale politiek en administratie te wijzigen"    28 sep 2016

28 sep 2016

Het Gemeentedecreet heeft niet volstaan om de verhoudingen tussen politiek en administratie te wijzigen op het terrein. Ook de heersende politiek-ambtelijke cultuur en de interne ambtelijke slagkracht zijn van doorslaggevend belang.  Dat blijkt uit doctoraatsonderzoek van Sofie Hennau, verbonden aan de faculteit Rechten van de UHasselt. Het doctoraat is het 750ste dat werd uitgereikt in de 43-jarige geschiedenis van de UHasselt.

Het Gemeentedecreet (waarvan de meeste artikels in werking zijn getreden aan het begin van de bestuursperiode 2007-2012) ambieerde een verandering van de politiek-ambtelijke verhoudingen op een aantal (cruciale) punten. “Het opzet was een meer eigentijdse organisatie waarbij een managementteam met hoogste ambtenaren de gemeentelijke ambtenaren aanstuurt – in plaats van dat de burgemeesters en schepenen dat doen”, zegt Sofie Hennau. “Daarnaast wilde het Gemeentedecreet de invloed versterken van de administratie in de beleidsvoorbereiding – traditioneel relatief beperkt in de Vlaamse gemeenten.”

Voor haar doctoraatsonderzoek keek Sofie Hennau onder meer naar de aansturing van de lokale administratie, de impact van de administratie op het beleid en de samenwerking tussen het college en het managementteam. “Om antwoorden te vinden, heb ik in 2012 een enquête afgenomen bij de burgemeesters, schepenen en gemeentesecretarissen van de Vlaamse gemeenten. Drie jaar later heb ik de burgemeester, schepen van Financiën en gemeentesecretaris uit zes Vlaamse gemeenten bijkomend geïnterviewd.”

Verkokerde administratie
Het onderzoek nuanceert de invloed van het Gemeentedecreet op de verhoudingen in de Vlaamse gemeentebesturen. Sofie Hennau: “De filosofie achter het decreet is op een aantal punten beperkt geïmplementeerd in de gemeenten. Hoewel het Gemeentedecreet een minder ‘verkokerde’ administratie beoogde, blijven de grenzen van de beleidsdomeinen doorwerken. Zo zien we dat burgemeesters en schepenen moeilijk kunnen weerstaan aan de verleiding om rechtstreeks in contact te treden met de gemeentelijke ambtenaren van hun diensten.”

De vraag rijst dan ook welke factoren een gunstige invloed hebben op de impact van het Gemeentedecreet. Ook dat heeft Sofie Hennau onderzocht. “Gemeenten met eerdere ervaringen rond embryonale vormen van ambtelijk overleg, een grotere interne steun voor het decreet en een kwalitatief hoogstaand ambtenarenkorps doen het beter.”

OCMW’s
“Dit onderzoek brengt factoren in kaart die belangrijk zijn om veranderingsprocessen binnen Vlaamse gemeenten tot een goed einde te brengen”, zegt prof. dr. Johan Ackaert, promotor van het doctoraat. “Dat maakt de resultaten zeer relevant. Bijvoorbeeld in het licht van de initiatieven die de huidige Vlaamse Regering neemt omtrent de integratie van de OCMW’s in de gemeentebesturen.”

750ste doctoraat
Het doctoraat van Sofie Hennau is het 750ste dat uitgereikt wordt sinds de universiteit in 1973 haar deuren opende. “Dit 750ste doctoraat is een mooie mijlpaal voor de UHasselt. In vier decennia hebben we een hele weg afgelegd, ook als het gaat om onderzoek”, zegt rector Luc De Schepper. De primeur destijds was trouwens voor Margareta Vervliet (Wetenschappen): zij verdedigde op 29 november 1979 – met succes – haar doctoraatsproefschrift (met de ronkende titel ‘Inductie en werking van interferon in menselijke lymfoblastoïde cellen’).