menu

IMOB


Actueel

IMOB

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Brochure met tips voor rij-instructeurs moet personen met autisme beter leren autorijden    21 apr 2015

Brochure met tips voor rij-instructeurs moet personen met autisme beter leren autorijden
21 apr 2015

CONTACTPERSOON

dr. Veerle ROSS

32-11-269108

veerle.ross@uhasselt.be


UHasselt-onderzoekers hebben een brochure ontwikkeld die rij-instructeurs tips aanreikt om mensen met autisme beter te leren autorijden. “Jongeren met autisme verwerken informatie op een andere manier, het leerproces verloopt dus anders. Het is dan ook belangrijk dat rij-instructeurs hun manier van lesgeven hieraan aanpassen”, zeggen onderzoekers van het Instituut voor Mobiliteit (IMOB) en het Rehabilitation Research Center (REVAL-BIOMED). De brochure maakt deel uit van het Yes I Drive-project, dat het rijgedrag van jongeren met autisme onderzoekt en het leren rijden wil bevorderen. Het project wordt gesteund door het Fonds ICT Community for Autism Spectrum Disorder van de Koning Boudewijn Stichting.

Bij het autorijden moeten we verschillende taken (sturen, schakelen…) en vaardigheden (motorische en mentale vaardigheden) combineren die parallel lopen en waartussen we vlot moeten wisselen. Autobestuurders moeten bovendien leren omgaan met plotse veranderingen in de rijomgeving. Leren autorijden is met andere woorden geen sinecure en voor mensen met autisme ligt dat hele leerproces nóg moeilijker.

Het Centrum voor rijgeschiktheid en voertuigaanpassing (CARA) van het BIVV (Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid) krijgt vaak de vraag of jongvolwassenen met autisme wel in staat zijn om te leren autorijden op een veilige manier. Neuro-psychologische testen die de rijgeschiktheid voorspellen, tonen aan dat zij binnen de normale range scoren, maar uit de praktische rijproef blijkt dan weer dat hun rijgedrag afwijkt.

Klare taal en routine

Onderzoekers van de UHasselt namen bij ouders van jongeren met autisme en bij rij-instructeurs een enquête af met vragen over (mogelijke) problemen die ze zoal ervaren tijdens het leerproces. “Daaruit bleek dat het leerproces bij jongeren met autisme anders verloopt, omdat zij op een andere manier informatie verwerken”, zegt prof. dr. Marleen Vanvuchelen (REVAL/UHasselt).

Volgens de onderzoekers is het dan ook belangrijk dat rij-instructeurs hun manier van lesgeven hieraan aanpassen. Ze stelden een brochure samen die rij-instructeurs concrete tips – 9 in totaal – aanreikt om mensen met autisme beter te kunnen begeleiden bij het leren autorijden. Professor Vanvuchelen: “Zo adviseren we hen onder andere om klare taal te gebruiken en figuurlijk taalgebruik te vermijden. Als je een leerling opdraagt om rustig te rijden, geef dan aan hoeveel kilometer per uur dat is. En visualiseer waar mogelijk, maak aantekeningen.”

In de brochure krijgen rij-instructeurs ook de tip mee om routine in de manier van lesgeven in te bouwen. “Zo creëer je rust. Maar ook door op voorhand goed uit te leggen wat er gaat gebeuren of door te stoppen wanneer je iets wil uitleggen, krijg je rust.” Ook herhaling inbouwen en in kleine stapjes werken om deelvaardigheden één voor één aan te leren, helpt mensen met autisme vooruit bij het leren autorijden.

Rijvaardigheidstraining op maat

Momenteel voert de UHasselt nog verder onderzoek naar hoe het nu precies komt dat personen met autisme moeilijkheden ondervinden tijdens het autorijden. Zo test IMOB in een rijsimulator het rijgedrag van jongeren met autisme. De IMOB-onderzoekers meten daarnaast allerlei cognitieve vaardigheden verbonden aan het autorijden (zoals aandacht en werkgeheugen), terwijl REVAL-onderzoekers dan weer de motorische vaardigheden analyseren.

“Via het rijsimulatoronderzoek willen we achterhalen waarin het rijgedrag van jongeren met autisme verschilt met dat van andere jongeren”, zegt dr. Ellen Jongen (IMOB/UHasselt). In een volgende fase willen de onderzoekers een evaluatiesysteem ontwikkelen om de rijgeschiktheid van personen met autisme correct in te schatten. “Als derde willen we een rijvaardigheidstraining op maat ontwikkelen, zodat deze mensen veiliger kunnen leren autorijden, de kosten voor het langzame leerproces worden gereduceerd en het rijexamen met succes voltooid.”

Meer info

Klik op de afbeelding om de brochure te openen.

YES I DRIVE is een onderzoeksproject van het Instituut voor Mobiliteit (IMOB) en het Rehabilitation Research Centre van de faculteit Geneeskunde en levenswetenschappen (REVAL-BIOMED). De brochure voor rij-instructeurs kwam tot stand in samenwerking met Renate van Leeuwen-van Dorst (Spectrum Brabant, Nederland), Mark Tant (Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid BIVV, Centrum voor rijgeschiktheid en voertuigaanpassingen CARA), Peter Vermeulen (Autisme Centraal) en Jeroen Smeesters (Federdrive).