De Gesprekken van Erasmus: van didactische dialoog tot politieke satire - UHasselt

Deze lezing van Prof. dr. J. De Landtsheer vindt plaats op maandag 28 november 2011 van 14u tot 17u in Auditorium H5 (simultane projectie) (UHasselt, gebouw D) met om 15.30u koffiepauze en om 16u een vragenronde.

 

Studenten cultuurwetenschappen kunnen in het kader van CW Debat deze lezing inbrengen. Uiteraard mag je ook geheel vrijblijvend aan deze lezing deelnemen. Deze lezing is een initiatief van de Seniorenuniversiteit en toegankelijk voor OU-studenten. De deelnameprijs bedraagt 5 euro, te betalen op de dag zelf aan de medewerker van de Seniorenuniversiteit.

 

We kijken uit naar uw aanmelding, ten laatste op 16 november 2011, via openuniversiteit@uhasselt.be en geef aan of je graag een deelnamebewijs ontvangt.

Desiderius Erasmus (ca. 1469-1536) staat haast uitsluitend bekend als de auteur van Lof der Zotheid, waarbij men tal van andere, minstens even interessante publicaties over het hoofd ziet. Zo zijn er bijvoorbeeld zijn Colloquia (Gesprekken), waarmee de auteur uiteindelijk dezelfde bedoeling had als met de Lof der zotheid, namelijk allerlei uitwassen in het maatschappelijk leven van zijn tijd op een humoristische, soms sarcastische manier aan de kaak te stellen. Alleen zijn deze Gesprekken veel gevarieerder en makkelijker toegankelijk voor de lezer. Ze vonden hun oorsprong in een reeks lesjes waarmee Erasmus kinderen van gegoede families tegen een kleine vergoeding een vlotte kennis van het Latijn bijbracht, een taal die toen noodzakelijk was voor hoger onderwijs en een carrière in een van de hogere beroepen. In latere edities werd deze praktische doelstelling al gauw verruimd: wie goed en vlot Latijn kende, zou vanzelf een goed mens, dat wil zeggen een goed christen worden. In de vroegste dialogen traden alleen kinderen op als gesprekspartners; ook inhoudelijk zochten die lesjes aansluiting bij de leefwereld van kinderen. Maar al gauw koos Erasmus voor een ruimere benadering, waarbij hij volwassenen aan het woord liet, mannen en vrouwen, allerlei facetten uit het dagelijks leven in ogenschouw nam en over de hekel haalde. Zijn dialogen zijn bijzonder levendig geschreven, met veel humor en zin voor detail, en getuigen van een rake kijk op de mens en de omringende wereld. Ook de moderne lezer kan de Gesprekken nog steeds waarderen en wordt getroffen door hun verrassende actualiteit. Ten tijde van Erasmus volgden de edities elkaar op, van 1518 tot 1532, toen de meest uitgebreide uitgave verscheen. Naast de edities die Erasmus zelf ter harte nam, verschenen er regelmatig buiten zijn medeweten ook andere, in het Latijn of in vertaling.
De Gesprekken kenden een enorm succes, en lang niet alleen als handboek in scholen. Ook de kritiek van de katholieke kerk, die de Colloquia eeuwenlang op de Index van de verboden boeken plaatste, kon hieraan geen afbreuk doen. Na een korte biografische schets van Erasmus worden het ontstaan en de evolutie van de Colloquia toegelicht en de belangrijkste kenmerken en inspiratiebronnen ervan besproken.
Ook wordt aandacht besteed aan de reacties van Erasmus’ tijdgenoten. Het geheel wordt geïllustreerd met een aantal fragmenten in vertaling.

Jeannine De Landtsheer is doctor in de klassieke taal- en letterkunde en verbonden aan de onderzoekseenheid Latijn van de KULeuven. Haar onderzoek richt zich op twee pijlers van het zestiende-eeuwse humanisme in de Nederlanden: Justus Lipsius en Desiderius Erasmus.
Hoofdmoot van haar onderzoek is de editie met commentaar van de uitvoerige correspondentie van Lipsius, wat heeft geleid tot tal van artikelen over deze boeiende auteur en zijn werk. Maar ze is ook actief betrokken bij een vertaalproject van uitgeverij Athenaeum in Amsterdam,
die een eigentijdse vertaling uitbrengt van een representatieve keuze uit Erasmus’ werk. Zelf vertaalde De Landtsheer hiervoor een ruime selectie uit de Colloquia (Gesprekken, 2001) en enkele opvoedkundige traktaten (2004). Eind oktober 2011 verschijnt een uitvoerige bloemlezing uit de Adagia (Spreekwoorden).

ALGEMENE INFORMATIE
28 nov 2011 14.00u - 17.00u