menu

Seniorenuniversiteit


Seniorenuniversiteit

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Herwaardering van de Vlaamse parochiekerken

PRAKTISCH

22 feb 2016 14.00 uur - 17.00 uur


Universiteit Hasselt

campus Diepenbeek

Agoralaan Gebouw D

3590 Diepenbeek

Lokaal Auditorium H6


CONTACTPERSOON

Mevrouw Claire PRENTEN

32-11-268046

claire.prenten@uhasselt.be


De Vlaamse parochiekerken worden te weinig gebruikt en hun onderhoud is te duur voor de kerkfabrieken en de steden en gemeenten. An sich kloppen dergelijke uitspraken, maar ze zijn evengoed ongenuanceerd. Parochianen, omwonenden en voorbijgangers hechten vaak aan kerkgebouwen, en wel om heel diverse redenen. De economisch-rationele benadering van het kerken- probleem via een aantal vaste categorieën zoals herbestemming en nevenbestemming kan slechts een deel van de oplossing zijn. Te vaak wordt er immers gedacht vanuit de eindresultaten, eerder dan vanuit een grondige analyse van de huidige situatie, de uitdagingen die voorliggen en de daaraan verbonden mogelijkheden.

Een parochiekerk is een publiek gebouw, steeds in stand gehouden door een complex web van actoren. Dat netwerk bevindt zich vandaag in een overgangssituatie: pastoors worden schaars, het aantal kerkgangers neemt af en de kerkraden vinden niet zomaar opvolging. Maar dat neemt niet weg dat vanuit de huidige situatie nieuwe regimes van collectieve zorg voor het kerk- gebouw kunnen groeien. Herbestemming echter breekt niet alleen op het vlak van gebruiksmogelijkheden met het (soms erg rijke) verleden; een dergelijke strategie betekent waarschijnlijk ook het einde van de gedeelde zorg voor de parochiekerk.

De spreker schuift als hypothese naar voren dat het juist het collectieve ‘zorgen voor’ het kerkgebouw is dat resulteert in de toekomstige ‘gedragenheid’ (en dus het publieke voortbestaan) ervan. In de benadering, die hij en zijn promotor Sylvain De Bleeckere sinds 2008 uitdiepen, staat de lokale gemeen- schap (van gelovigen en niet-gelovigen) daarom steeds centraal.

Ervaringen uit samenwerkingen met concrete gemeenschappen—telkens opgevat als collectieve processen van bewustwording rond de mogelijkheden van de gebouwen—worden tijdens de lezing gedeeld en getoetst aan andere praktijkvoorbeelden. De lezing zal de huidige problematiek met haar vele nuances schetsen, maar zal het kerkgebouw vooral benaderen als een kans en niet zozeer als een probleem. Door de huidige uitdaging in de breedte te bekijken—als een maatschappelijk issue—en door het kerkgebouw te benaderen vanuit wat het werkelijk doet of teweegbrengt voor heel diverse mensen voegt de lezing een maatschappelijk-ruimtelijk luik toe aan het huidige debat.

 

Spreker

Dr. Roel De Ridder behaalde zijn doctoraat in de architectuur aan de Universiteit Hasselt. Zijn proefschrift (2013) behandelt de toekomst van de Vlaamse parochiekerken, zowel theoretisch als praktisch. In 2014 verscheen van De Bleeckere en De Ridder het boek ‘Het open kerkgebouw’ (uitgeverij Pelckmans). Het boek heeft als doel het publieke debat over de parochiekerken te stofferen: vanuit een constructieve visie beoogt het een intense samenwerking van alle actoren in functie van een breed gedragen langetermijnvisie voor de parochiekerken. In de gemeente Kortessem deden De Ridder en De Bleeckere uitgebreid onderzoek (2013-2014) naar de mogelijkheden voor de zes parochiekerken daar; andere dienstverleningsonderzoeken staan op til binnen de groep ‘erfgoed en herbestemming’ van de UHasselt (ArcK).

Momenteel is dr. De Ridder werkzaam als onderzoeker aan de Faculteit Architectuur en Kunst van de UHasselt. Hij geeft les aan de Faculteit Architectuur van de KU Leuven (aan de campussen Sint-Lucas Gent en Sint- Lucas Brussel) en is tevens artistiek directeur van Architectuurwijzer vzw.

Download hier de presentatie van de lezing >