menu

SeniorenUniversiteit


SeniorenUniversiteit

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

De geschiedenis van de Orde van Malta

PRAKTISCH

24 okt 2016 14.00 uur - 17.00 uur


Universiteit Hasselt

campus Diepenbeek

Agoralaan Gebouw D

3590 Diepenbeek

Lokaal Auditorium H6


CONTACTPERSOON

Mevrouw Claire PRENTEN

32-11-268046

claire.prenten@uhasselt.be


Het verhaal begint in Jerusalem, een stad die tegelijk de Heilige Stad is van de Joodse godsdienst, van de Islam en van het Christendom.

In het jaar 395 werden Jerusalem en het Heilig Land door Byzantium veroverd en ingelijfd in het Oost-Romeinse rijk. Paus Gregorius laat een hospitaal bouwen in Jerusalem. De werken starten in 603. Een dertigtal jaren later (637), vijf jaar na de dood van de profeet Mohammed, werd de stad door kalief Omar te Medina veroverd.

In 795 verkrijgt Karel de Grote van de Kalief van Bagdad het protectoraat over de christelijke Heilige Plaatsen. Het hospitaal wordt aan de goede zorgen van de Benedictijnen toevertrouwd. In de volgende eeuwen bleef Jerusalem voor pelgrims naar de heilige plaatsen toe- gankelijk.

In het jaar 1009 valt de fanatieke Egyptische Kalief El Hakim de christenen aan, vervolgt ze, vermoordt ze en vernielt al hun gebouwen in Jerusalem, waaronder het Heilig Graf en het hospitaal.

Betekende dit het einde van het verhaal? Nee hoor, want zo ver is het nog lang niet. Amalfi, eerste machtige maritieme republiek ten zuiden van Napels beheerste toen de handel van de Westelijke Middellandse Zee. Het lukte de republiek met behulp van haar zeevloot de machtspositie van de Arabieren over te nemen en zij stichtte handelsposten tot in het Midden-Oosten. Zo komen kooplieden uit Amalfi rond 1048 terug in Jeruzalem. Ze krijgen dan van de kalief van Bagdad de toestemming om in die stad een abdij met hospitaal in de nabijheid van de kerk van het Heilig Graf te bouwen. De monniken zijn afkomstig van het klooster van Santa Maria Latina nabij Amalfi. Pelgrims, zieken en armen, zonder onderscheid van ras, cultuur, persoonlijke of ideologische overtuiging, worden in het Hospitaal door een aparte lekenbroederschap verzorgd. Ze dragen een genaaid wit borstkruis op hun zwarte benedictijnenkleding van Cluny.

Daar waar de Arabische bezetters eerder verdraagzaam waren geweest, val- len in 1070 de Turken Palestina binnen. Een jaar later wordt Jeruzalem door de Turken veroverd. Christenen en pelgrims worden op een wilde en wrede wijze afgeperst en weggejaagd.

Paus Urbanus II lanceert de Eerste Kruistocht. Op vrijdag 15 juli 1099 wordt het sein tot de aanval gegeven en diezelfde dag nog valt de Heilige Stad in handen van de christenen. Bij de zegevierende intocht in Jeruzalem staat het Sint-Janshospitaal met zijn Broederschap onder de leiding van Broeder Gerard. Op 15 februari 1113 richtte Paus Paschalis II tot Broeder Gérard de bul “Piae postulatio voluntatis”, waarin hij de Broederschap goedkeurde en onder rechtstreekse bescherming van de Heilige Stoel plaatste; bovendien moest zij voortaan geheel onafhankelijk zelf haar leider kiezen. Zo werd zij de zelfstandige Hospitaalorde, gewijd aan St. Jan de Doper, die als doel het verzorgen van zieke en gewonde pelgrims bleef behouden.

Broeder Gérard sterft in 1120 te Jeruzalem. Zijn opvolger Raymond du Puy noemde zich Meester en wordt als de tweede Grootmeester van de Orde beschouwd. Op zijn aandringen voerde Paus Honorius II kort voor 1130 een reorganisatie van de snel groeiende Orde door: zij zou bestaan uit Ridders, Priesters en dienende Broeders. Voor de geprofeste Ridders (zij die de geloften van gehoorzaamheid, kuisheid en armoede hadden afgelegd) werd een leefregel vastgesteld naar Augustijns model.

Het embleem bleef het achtpuntige kruis dat in de vlag van Amalfi voorkwam, terwijl de vanouds gevoerde vlag met het witte Latijnse kruis werd gehandhaafd. Voornaamste doel bleef het « obsequium pauperum » , de verzorging van zieken en behoeftigen, maar er kwam bij de « tuitio fidei » , de verdediging van het geloof als militaire taak. Tot op de dag van vandaag is de Orde van Malta een katholieke ridderlijke Orde, met de zorg voor zieken en hulpbehoevenden als voornaamste taak.

“ONZE BROEDERSCHAP ZAL NOOIT VERGAAN WANT DE BODEM WAARIN ZIJ HAAR WORTELS HEEFT, IS DE ELLENDE IN DE WERELD; ONZE BROEDERSCHAP ZAL BLIJVEN BESTAAN ZOLANG HET GOD BEHAGE DAT ER MENSEN ZIJN DIE HET LEED WILLEN VERZACHTEN EN DE ELLENDE DRAAGLIJKER WILLEN MAKEN.”

Gelukzalige Broeder Gérard (+ 1120), Stichter van de Orde.

De huidige activiteiten van de Orde van Malta in België en op internationaal vlak.

Aansluitend bij het historisch verhaal zal ingegaan worden op de verschillende activiteiten die door de Hospitaliteit van de Belgische vereniging van de Orde van Malta worden bewerkt. Speciale aandacht zal gegeven worden aan de hygiënehuizen in Gent, Brussel en Luik, waar de Orde aan de daklozen basishygiëne aanbieden, douche, wasserij, infirmerie en praatcafé.Verder zal worden ingegaan op de internationale activiteiten van de Orde van Malta.

Sprekers

Deze lezing zal verzorgd worden door twee leden van de Orde van Malta. Het historische luik zal verzorgd worden door de heer Benoit de Maere d’Aertrycke, ridder in Obediëntie van de Orde van Malta. Hij is jurist en werkzaam geweest in een verzekeringsmaatschappij. Thans is hij voorzitter en/of bestuurs- lid van diverse sociaal-culturele verenigingen. De heer Christian de Ghellinck d’Elseghem, ridder van de Orde van Malta, is industrieel ingenieur en automerdealer in Brussel. Hij is bestuurslid van de Belgische vereniging van de Orde van Malta.