menu

SeniorenUniversiteit


SeniorenUniversiteit

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

De rol van het Grondwettelijk Hof in het federale België

PRAKTISCH

05 dec 2016 14.00 uur - 17.00 uur


Universiteit Hasselt

campus Diepenbeek

Agoralaan Gebouw D

3590 Diepenbeek

Lokaal Auditorium H6


CONTACTPERSOON

Mevrouw Claire PRENTEN

32-11-268046

claire.prenten@uhasselt.be


“Grondwettelijk Hof: ‘Regeling dubbele familienaam discriminerend voor vrouwen’”, “Grondwettelijk Hof verwerpt Vlaams verzet tegen federale economische diplomatie” en “Grondwettelijk Hof: verenigingen hebben ook recht op financiële compensatie”. Het is maar een greep uit de recente krantenkoppen over het Grondwettelijk Hof. Die toont meteen aan dat het Grondwettelijk Hof over heel wat uiteenlopende materies uitspraak doet. Maar uit zijn naam blijkt al dat dat Hof dat altijd zal doen vanuit eenzelfde bril: die van de grondwettigheid van de bestreden regeling. In deze lezing wordt nader toegelicht wat precies de rol is van het Grondwettelijk Hof en op welke wijze dit Hof bijdraagt aan zowel de grondrechtenbescherming van de individuele burgers als het communautaire en politieke evenwicht in het federale België.

De belangrijkste taak van het Grondwettelijk Hof is om na te gaan of de verschillende wetgevers die ons land rijk is, zelf geen fouten begaan bij het maken van wetten. In een rechtsstaat is het immers belangrijk dat ook de overheid zelf bepaalde regels respecteert wanneer zij de burgers bestuurt. Dat geldt zelfs voor  het Parlement, de gekozen vertegenwoordigers van het volk. Ruw geschetst kunnen deze wetgevers op twee manieren in de fout gaan. Vooreerst kunnen zij regelgeving aannemen in een domein waarvoor zij niet bevoegd zijn. Gelet op de vele wetgevers die er in België zijn (denk maar aan het naast elkaar bestaan van het federale Parlement, het Vlaamse Parlement, het Waalse Gewestparlement en het Brusselse Hoofdstedelijke Parlement en dan hebben we ze nog niet allemaal genoemd !), is het afbakenen van wie wat mag regelen, niet steeds eenvoudig en kunnen bevoegdheidsconflicten makkelijk de kop opsteken. Het Grondwettelijk Hof, dat vroeger Arbitragehof heette, werd aanvankelijk opgericht als arbiter in dit soort institutionele conflicten tussen verschillende wetgevers. Door de jaren werd de missie van het Hof echter uitgebreid en dat mag nu, als Grondwettelijk Hof, ook de inhoud van de wetten controleren. Het Hof gaat dan na of hierin de grondrechten van de burgers, zoals het gelijkheidsbeginsel en het verbod op discriminatie, gerespecteerd worden. In de lezing worden deze twee controlemogelijkheden van het Hof toegelicht en geïllustreerd aan de hand van voorbeelden uit de rechtspraak die de aandacht van het grote publiek hebben getrokken.

Spreker

Prof. dr. Jan Theunis studeerde aan de KU Leuven en behaalde er de graad van licenciaat en van doctor in de rechten. Hij werkte achtereenvolgens bij het Rekenhof en bij de Raad van State. Thans is hij reeds geruime tijd referendaris bij het Grondwettelijk Hof. Daarnaast was hij praktijklector aan de KU Leuven en gastdocent aan de Universiteit Gent en de Universiteit Hasselt. Sedert dit jaar is hij deeltijds hoofddocent aan de Universiteit Hasselt, bij het centrum voor overheid en recht.