menu

SeniorenUniversiteit


SeniorenUniversiteit

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Sic transit gloria imperii. Portugal: Opkomst en neergang van een grootmacht

PRAKTISCH

06 nov 2017 14.00 uur - 17.00 uur


Universiteit Hasselt

campus Diepenbeek

Agoralaan Gebouw D

3590 Diepenbeek

Lokaal Auditorium H6


CONTACTPERSOON

Mevrouw Claire PRENTEN

32-11-268046

claire.prenten@uhasselt.be


Portugal kende een turbulente wordingsgeschiedenis. Eeuwen lang had het vreemde bezetters (Romeinen, Visigoten, Arabieren). De christelijke reconquista voltrok zich stapsgewijze onder het Huis van Bourgondië (1131-1385), een territoriale eenmaking vanaf het graafschap Portucalia tot de herovering van Algarvië. Met de dynastie van Aviz (1385-1580) beleefde Portugal zijn hoogbloei. De grote ontdekkingen gingen gepaard met overzeese expansie, wat een maritiem handelsrijk schiep.
Een erfopvolgingscrisis leidde tot een personele unie met het concurrerende Spanje, zelf onmachtig om de aftakeling van het Portugese wereldrijk door de Hollanders te stoppen. Een nationalistische opstand (1640), gevolgd door een vrijheidsoorlog, bracht de eigen Bragança-dynastie aan de macht. Commercieel ingepalmd door Engeland, spijsden het Braziliaanse goud en diamant de geldverslindende barok-praal en bouwprojecten. Maar zelfs het verlichte despotisme van de Markies van Pombal - opgezadeld met de verwoestende aardbeving van Lissabon (1755) - kon het tij niet keren.
De Napoleontische invasie (1804) joeg het hof naar Rio de Janeiro. Na repatriëring ging de constitutionele monarchie gebukt onder politieke verlamming en staatsbankroet. De chaotische republiek (1910) mondde uit in fascistische dictaturen (Salazar, Caetano). Toen het land verwikkeld was in rampzalige koloniale oorlogen in Afrika, bracht de Anjerrevolutie (1974) het breekpunt, gevolgd door de hals-over-kop dekolonisatie, een massale emigratiegolf en politieke instabiliteit. Pas met de inbedding in het één-gemaakte Europa kende Portugal zowel een politieke als een economische come back.

Spreker

Prof. dr. John Everaert is gewoon hoogleraar-emeritus in koloniale & maritieme geschiedenis aan de Universiteit Gent. Hij heeft werken gepubliceerd over de internationale en koloniale handel van de Vlaamse kooplieden in Andalusië, over de Franse slavenhandel in Afrika en op de Antillen, over de commerciële en culturele betrekkingen tussen Vlaanderen en Portugal, over de Indo-Portugese cartograaf- botanist Erédia, met uitgave van een medicinaal herbarium in handschrift, evenals een bronnenuitgave (in samenwerking) van een vroeg boordjournaal van een VOC-campagne.

Zijn voornaamste belangstelling gaat uit naar de betrekkingen en de aanwezigheid van Vlamingen/Belgen overzee : emigratie- en kolonisatieprojecten (Antillen, West-Afrika, Guatemala, Brazilië / 18e-19e eeuw); soldaten en diamantairs (Portugees- en Hollands Oost-Indië ( 16e-17e eeuw) en zeehandel in Zuid-Oost Azië (19e eeuw) ; Franciscaner- en Jezuieten-missionarissen in Mexico (16e eeuw).