menu

Seniorenuniversiteit


Programma

Seniorenuniversiteit

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

MEERDAAGSE CULTURELE REIS 2016


JUNI & SEPTEMBER 2016

 

Meerdaagse culturele reis: De Vlämische Strasse – deel III – Het Balticum

De Baltische staten - het Baltisch gebied of Balticum - omvatten een landstrook ten oosten van de Oostzee en de Bocht van Gdańsk. In het noorden maakt de zuidkust van de Finse Golf er deel van uit. De Baltische staten zijn Estland, Letland en Litouwen. Deze drie landen behoorden tussen de twee wereldoorlogen tot de USSR /de Sovjet-Unie, maar zijn sinds begin de jaren negentig weer onafhankelijke democratieën.

De Baltische staten liggen in Noord-Europa, maar worden soms ook bij Oost-Europa gerekend. Alle drie de staten behoren sinds 2004 tot de Europe- se Unie. De landen zijn heel laag en vlak. Een kenmerk van hun geografie zijn de duizenden meren.

Tot in de 13e eeuw werden Letland en Litouwen bewoond door Baltische stammen (niet-Slavisch): Lijflanders, Latgallen, Koeren, Zjemaïten, Jatvingen en Auksjitaïten. In Estland woonden toen Finse volken. In de 13e eeuw begonnen kruisridders van de Duitse Orde een expeditie naar de Baltische staten. Aan het einde van de 13e eeuw en de hele 14e eeuw door werden de Baltische staten gekoloniseerd door Duitsland, dat toen het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie heette. Nederland en Vlaanderen hoorden toen eveneens bij dat Heilige Roomse Rijk, en zo vertrokken er ook Nederlandse en Vlaamse handelaars en kolonisten naar de Baltische staten, net als de Teuten uit de Kempen. De Baltische staten lagen op de handelsroute van Brugge naar Novgorod en verder naar Sint Petersburg. Die route wordt ook wel de “ Vlämische Straße “ genoemd.

Litouwen kwam in opstand en bevrijdde zich voor een groot deel van de Duitsers. Onder koning Gedimin (regeerde van 1306-1341) vormde Litouwen een eigen koninkrijk. De hoofdstad van dat koninkrijk werd Vilna (het huidige Vilnius). Begin 15e eeuw was Litouwen zelfs zo groot, dat het zich van de Oostzee tot de Zwarte Zee uitstrekte. Het was een machtig rijk. Onder koning Jagiello (regeerde van 1377-1433) kwam er een unie tussen Litouwen en Polen. Sinds Jagiello de unie stichtte, werd Litouwen langzaam Rooms-Katholiek.

Eerst heerste de Duitse Orde over de Baltische staten, maar dat veranderde. De Hanze, een Noord-Duitse stedenbond, werd er de baas . Grote steden als Riga en Tallinn (heette toen nog Reval) gingen tot de Hanzesteden behoren. Van de 16e eeuw tot het begin van de 17e eeuw waren de Baltische staten de belangrijkste korenleveranciers van Europa. Estland en Letland zouden in de loop van deze twee eeuwen Luthers-Protestants worden. Litouwen bleef Rooms-Katholiek.

In de 17e eeuw werden de Baltische staten veroverd door het Zweedse Oost- zeerijk. Daarop werden Estland en Letland in 1721 veroverd door Rusland . In
1793 zou ook Litouwen veroverd worden door Rusland.

Vanaf de 19e eeuw nam de Russische invloed in de Baltische staten toe. De Baltische cultuur en de godsdiensten verdwenen echter niet. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen de Baltische staten voor korte tijd in handen van Duits- land. Na de oorlog werden ze één voor één onafhankelijk, eerst Litouwen en toen Estland en Letland. Tussen de wereldoorlogen kenden de nieuwe landen twee dreigingen: de machtige Sovjet-Unie en het machtige Nazi-Duitsland. In
1918 werd de stad Riga aangevallen door de Sovjet-Unie. In 1921 werden de Baltische staten lid van de Volkenbond. Uiteindelijk werden de drie landen in
1940 ingelijfd door de Sovjet-Unie. Ze zijn opnieuw onafhankelijk geworden toen de Sovjet-Unie op 6 september 1991 uiteenviel.

Dag 1: Hasselt - Brussel - Helsinki
Transfer naar de nationale luchthaven van Zaventem voor de vlucht naar Hel- sinki. Helsinki ligt op het kruispunt van de Westerse en Oosterse cultuur; dit wordt weerspiegeld in de groene en levendige Finse hoofdstad. Aangekomen in Helsinki, rijden we met onze bus naar het centrum voor een kleine hap. Daarna neemt onze gids ons mee voor een eerste kennismaking met deze aantrekkelijke stad. We brengen een bezoek aan de wijken Kruununhaka en Katajanokka, die bekend staan voor hun prachtige Jungendstil-architectuur. We bezoeken tevens wijk Kampi met zijn Kiseleffhuis, universiteit en Dom. Daarna worden we naar ons hotel gebracht, waar we genieten van avondeten en overnachting.
 
Dag 2: Helsinki - Tallinn
We beginnen ons eigenlijke bezoek aan de fascinerende Finse hoofdstad met een rondrit, die ons langs de havens brengt, langs Helsinkis hoofdstraat Mannerheiminkatu (genoemd naar voormalig president Mannerheim (katu = straat), het Parlementsgebouw, de Finlandia Hall en het Sibelius monument. We brengen eveneens een bezoekje aan de beroemde Kerk-in-de-Rots. We beëindigen de stadsrondrit met een lunch. In de namiddag bezoeken we het Seurasaari openluchtmuseum, een oase in het midden van de stad met cottages, boerderijen en manors van over heel Finland. Natuurlijk sluiten we af met een wandeling in het classicistische centrum van Helsinki, rond de Domkerk en bij de Zuidhaven, die als kern van de nieuwe hoofdstad in de eerste helft van de negentiende eeuw werd gebouwd. Er zijn meer dan 60 musea en art galeries, talloze kerken en unieke bouwwerken te bewonderen. ’s Avonds nemen we de ferry van Helsinki naar Tallinn en genieten van een avondmaal aan boord. Tallinn heeft een charmante mengeling van middeleeuwse rust en modern stadsleven. Na aankomst in Tallinn begeven we ons naar ons hotel.

Dag 3: Tallinn
Na het ontbijt brengen we een eerste bezoek aan deze betoverende stad. De aan de Finse Golf gelegen Estse hoofdstad Tallinn heeft een relatief klein oud centrum met veel nauwe voetgangersstraatjes, pleintjes, hofjes en schitterende oude stadsmuren.

Het middeleeuwse oude stadscentrum is in de zomer een drukke plaats met veel winkeltjes, galerijen, souvenirkraampjes, cafés en restaurants. De stads- wandeling brengt ons langs de middeleeuwse stadsmuren naar het historische centrum, met het Toompea Kasteel, de 13e-eeuwse Domkerk, de 19e-eeuw- se Russisch-Orthodoxe kathedraal van Alexander Nevski en het 15e-eeuwse stadshuisplein, gebouwd door de Oude Gilde om Tallinns deelname aan de Hanze te vieren. We genieten van de lunch in een lokaal restaurant. In de namiddag begeven we ons naar het Kadriorgpaleis. Dit paleis, gebouwd als een geschenk van Peter de Grote voor zijn vrouw Catharina  I in 1720, is een perfect voorbeeld van barokke architectuur. Het Museum van Foreign Art in het Kadriorg paleis toont schilderijen, beeldhouwwerken, grafische kunst en West-Europese en Russissche kunst van de 16e tot de 20e eeuw. Middel- eeuws diner in restaurant Peppersack en overnachting in ons verblijfshotel in Tallinn.

Dag 4 : Tallinn – Pӓrnu - Riga
We vervolgen onze tocht langs de kustweg naar het Estse zomerresort van Pӓrnu. Pӓrnu is de bekendste Estse vakantieplaats en eveneens Hanzestad, havenstad en universiteitsstad. Het slaperige ritme van Pӓrnu verandert op slag wanneer de vlag van de Estse zomerstad over de zomerequinox wappert. Het leven aan het strand, festivals, nightclubs en het party-volkje zijn verhuisd naar hier. De stad is zeer charmant en bevat een 19e eeuws shopping district. Terwijl we door de stad kuieren, genieten we van de parken en de straatjes. We maken een kleine rondrit door het domein vooraleer we genieten van de lunch in een lokaal restaurant en verder rijden door het land van de bossen en wouden van Estland. We komen aan in Riga in de late namiddag; we checken in ons hotel in. Avondmaal en overnachting in ons verblijfshotel in Riga.

Dag 5 : Riga
Ontbijt. Vandaag nemen we uitgebreid de tijd om Riga, de hoofdstad van Letland te verkennen. Riga is een middeleeuwse Hanzestad. We bezoeken er o.a. de Petrikerk; van op de trappen van dit bouwwerk heeft men het beste panorama over de stad. Dan volgen het kasteel van Riga met zijn 3 musea, de gotische Dom met één van de grootste pijporgels ter wereld en de oude gildehuizen. We zullen merken waarom Riga bekend werd als één van Europa’s leidinggevende steden in de late 19e en vroege 20e eeuw wat de Art Nouveau stijl betreft. Riga beschikt over de grootste Europese concentratie van gebouwen in Jugendstil (Duitse Art Nouveau). Na de lunch maken we tijd om te genieten van een bezoek aan de badplaats Jurmala, het Letse zeeresort, beroemd om zijn houten architectuur en zandstranden. Lets diner in een stijlvol historisch restaurant in Riga. Overnachting in ons verblijfshotel in Riga.

 

Dag 6 : Riga – Rūndale - Kruisenheuvel – Vilnius
Onderweg naar Vilnius, is het barokke Paleis Rūndale (Rundale Palace) vandaag onze eerste stop, de vroegere zomerresidentie van de hertog van Koerland. Paleis Rūndale, het prachtigste meesterwerk van barokke architectuur in de Baltische Staten, ligt op 70 km van Riga. Het werd gebouwd in het eerste gedeelte van de 18e eeuw door de Italiaanse architect F.B. Rastrelli, het barokke Italiaanse genie, die een aantal van de mooiste gebouwen van St.  Petersburg maakte, inclusief het  Winterpaleis. Het  professioneel gerenoveerde interieur van het paleis werd gedecoreerd met authentiek 18e eeuws meubilair, schilderijen en porselein. De meest indrukwekkende zalen zijn de Gouden Zaal, de Witte Zaal en de slaapkamer van de hertog van Koerland, Johan Ernst Biron. Het paleis beschikt over een mooi park in Franse stijl.

We reizen verder door de heuvels van Zuid-Letland. Nadat we de grens van Litouwen overgereden zijn, bereiken we al snel de Kruisenheuvel in Sauliai. De Kruisenheuvel, Kryziu Kalnas, gelegen op 12 km ten noorden van het kleine industriële stadje Siauliai, is het Lithouwse Nationale Pelgrimscentrum. Op een kleine heuvel staan vele honderdduizenden  kruisen die de christelijke devotie voorstellen en de herdenking aan de Lithouwse nationale identiteit. We rijden door naar Vilnius, waar we in de late namiddag aankomen. Avondeten en overnachting in ons verblijfshotel in Vilnius.

 

Dag 7 : Vilnius  – Trakai - Vilnius
Na het ontbijt rijden we naar Trakai, de middeleeuwse hoofdstad van Litouwen. We bezoeken het goed bewaarde Trakai kasteel, prachtig gelegen op een eiland in het meer van Galve. Na dit bezoek gaat de tocht verder naar Kaunas, de tweede grootste stad van Litouwen en de hoofdstad tijdens het interbellum. Kaunas is gelegen aan de samenvloeiing van de rivieren Nemunas en Neris en werd gespaard van verwoestingen tijdens de tweede wereldoorlog. We genieten eerst van de lunch en brengen daarna een bezoek aan het centrum. Na de lunch rijden we terug naar Vilnius om het stadscentrum te verkennen. We bezoeken de oude stad met de Sint-Annakerk, de Sint-Petrus-en-Pauluskerk, de kathedraal, de universiteit en de bedevaartkerk ‘Ausras Vartai’ – ‘Poort van het Morgenrood’ met de miraculeuse Zwarte Madonna (in het Engels ‘Gates of Dawn’). Het historische centrum staat ook op de lijst van UNESCO als werelderfgoed; het lijkt wel een kluwen van allemaal smalle, kleine straatjes. In het centrum staat de kathedraal met de klokkentoren, en een antieke heidense tempel gewijd aan de god Perkunas; deze plaats lag oorspronkelijk binnen het versterkte gedeelte van het kasteel. In de vele smalle straatjes zien we heel veel monumenten van historische waarde, zoals de al genoemde Sint-Annakerk, een toonbeeld van gotische architectuur. Avondmaal en overnachting in ons hotel.

Dag 8: Vilnius – Brussel - Hasselt
Na het ontbijt maken we een rustige wandeling in de oude stad. Daarna vertrekken we naar de luchthaven. Ons vliegtuig brengt ons dan terug veilig naar huis.