menu

TTO - Bedrijf en regio


Actueel

TTO - Bedrijf en regio

Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Bio2Clean: Een groene techniek om bodems te saneren    30 apr 2015

Bio2Clean: Een groene techniek om bodems te saneren
30 apr 2015

CONTACTPERSOON

dr. Steven VAN HOOF

32-11-268154

steven.vanhoof@uhasselt.be


Een groene en goedkopere techniek om bodems te saneren

12.500 Vlaamse sites zijn verontreinigd.  En ondanks het proactieve beleid dat Vlaanderen voert, zijn er tot nu toe nog maar 2.700 gesaneerd. “Bodemsaneringen zijn ontzettend duur”, vertelt prof. dr. Jaco Vangronsveld van het Centrum voor Milieukunde (CMK) van de Universiteit Hasselt. “Zeker wanneer lage concentraties van verontreinigingen zich over een hele grote oppervlakte uitstrekken, wordt een klassieke sanering quasi onbetaalbaar. Een combinatie van planten, en micro-organismen kan dan een haalbaar alternatief biedenvoor de sanering van bodems en van (grond)water.” Om deze techniek, die fytoremediatie genoemd wordt, op een grotere schaal te kunnen aanbieden, bereidt de universiteit de oprichting van een spin-off voor. Via “Bio2Clean” wil CMK haar jarenlange onderzoeksexpertise rond fytoremediatie naar de markt brengen.

Ecologische en economische winst
“Klassieke bodemsaneringen kosten niet alleen handenvol geld. Ze zijn ook uit ecologisch standpunt verre van ideaal”, legt dr. Nele Weyens uit. “Doordat de bodemstructuur en -samenstelling ernstig verstoord wordt, duurt het jarenlang vooraleer dat bodemecosysteem zich terug kan normaliseren. Bovendien is de ecologische voetafdruk die zo’n saneringsoperatie met zich meebrengt bijzonder hoog: de pompen of andere machines die bij een klassieke sanering gebruikt worden, slurpen energie en ook het transport heeft - naast de bijkomende hinder - negatieve milieuconsequenties.”

Bij fytoremediatie worden planten (inclusief bomen) gebruikt voor het vastleggen, verwijderen, omzetten en/of afbreken van schadelijke stoffen uit bodems of (grond)water. “Bij klassieke fytoremediatie doen de planten en de van nature aanwezige bacteriën al het werk, maar in vele gevallen volstaat dat niet. Wanneer deze planten niet genoeg afbrekende bacteriën bevatten, ga je de verontreiniging immers gewoon van de grond naar de lucht pompen”, vertelt prof. dr. Jaco Vangronsveld. “In die situaties voegen wij dan plant-geassocieerde micro-organismen (bacteriën, schimmels,…) aan de bodem toe. Daarmee veranderen we het bestaande ecosysteem niet, maar geven we het zelfreinigend vermogen van de bodem en de planten wel een extra stimulans. Welke bacteriën of schimmels precies worden toegevoegd, op welke plaatsen en in welke concentratie: dat is elke keer weer opnieuw maatwerk.”

Het Centrum voor Milieukunde (CMK) van de UHasselt is een absolute pionier in het onderzoek naar en het in de praktijk brengen van fytoremediatie. De onderzoekers focussen al sinds de jaren ’80 op deze groene bodemsaneringstechniek. “De voordelen zijn gigantisch”, legt prof. dr. Jaco Vangronsveld uit. “Fytoremediatie is een stuk goedkoper, de bodem wordt niet verstoord, er komt geen transport aan te pas en het werkt op zonne-energie. Daardoor is deze techniek veel minder belastend voor de omgeving en is ook de ‘ecologische voetafdruk’ uiterst beperkt.”

Kennis naar de markt brengen
Toch is de kennis over deze biotechnologie in de Vlaamse bodemsaneringssector op dit moment nog vrij beperkt. Om hun onderzoeksexpertise tot bij de sector te brengen, willen de CMK-onderzoekers binnenkort een spin-off oprichten. “We merken dat de markt echt op zoek is naar groenere en betaalbare alternatieven, maar de techniek fytoremediatie is tot nu toe nog te weinig gekend. Door onze expertise via een spin-off naar de markt te brengen – in de vorm van consulting en opleidingen – hopen we dat onze kennis en ervaring een verschil kunnen maken op het terrein”, aldus dr. Nele Witters.

Dirk Dubin, tot voor kort ingenieur in de milieuafdeling van Ford Genk, zal de komende maanden de haalbaarheid van zo’n spin-off in kaart brengen. Als ervaringsdeskundige is hij alvast positief: “Bij Ford  bundelden we sinds 1999 de krachten met de onderzoekers van CMK om samen bodemsaneringsprojecten uit te voeren. De voorbije jaren heb ik zelf kunnen ervaren dat fytoremediatie een volwaardige, innovatieve techniek is, waarmee wij schitterende resultaten hebben geboekt. Ik ben er dan ook van overtuigd dat deze groene bodemsaneringstechniek binnenkort een brede ingang zal vinden op de markt”, getuigt Dirk Dubin.

“Fytoremediatie zal nooit alle andere bodemsaneringstechnieken vervangen”, besluit prof. dr. Jaco Vangronsveld. “In een stadscentrum kan je natuurlijk niet zomaar bomen gaan planten wanneer de bodem verontreinigd blijkt. Dan blijft het afgraven van de grond de snelste en efficiëntste manier van saneren. Ook in andere gevallen hoeft het geen of-of-verhaal te zijn. Je kan deze techniek immers perfect combineren met andere methodes. De grootste winst? Die is zonder twijfel voor de sites waar een grote bodemoppervlakte een lage concentratie verontreiniging bevat.”