Gastlessen biomedische wetenschappen - UHasselt

Let op, de gastlessen kunnen wegens groot succes maar tot 15 november 2011 worden aangevraagd!

(Bio)fysische aspecten van de celmembraan

prof. dr. Marcel Ameloot

De plasmamembraan van een cel is een tweedimensioneel reactievat waarin de diffusie van de eiwitten een belangrijke rol speelt. De studie van de diffusiebeweging vereist microscopische technieken met hoge resolutie en gevoeligheid. Met gepaste technieken kan de beweging van één eiwit worden gevolgd.
Dit is het kader van de les waarin naast de beschrijving van het membraan ook aspecten van microscopie, optische resolutie, fluorescentie, diffusiewetten, optische detectoren, e.d. aan bod komen.

 

 

Voor wie: leerlingen zesde jaar SO

DNA als wapen in de strijd tegen de misdaad                              

prof. dr. Luc Michiels

Bij misdaden op personen of goederen komt het er op aan om een individu aan te wijzen op basis van achtergelaten biologische sporen, zoals contactsporen (vingerafdrukken), speeksel, sperma, haren of bloedvlekken.
Het genetische materiaal (DNA) van een achtergelaten spoor kan onderzocht worden en een genetische vingerafdruk van de dader kan bepaald worden.
Een vergelijking met het DNA profiel van een potentiële verdachte vormt dus een belangrijke aanwijzing in de oplossing van zulke misdaden. 

 

Voor wie: leerlingen derde graad SO met sterke affiniteit voor wetenschappen.
Kennis van de basisbegrippen van erfelijkheidsleer is een pluspunt.

Wat maakt ons tot mens? Inleiding naar de hogere functies van de hersenen

prof. dr. Jean-Michel Rigo

Het geheugen, de taal, de creativiteit, het bewust zijn van zichzelf … zijn allerlei hogere functies die door onze hersenen uitgevoerd worden.
Aan de hand van de laatste bevindingen van de neurowetenschappen zullen we nagaan welke functies specifiek zijn voor de mens.
Dit zal in het bredere kader van de functies van de hersenschors geplaatst worden.

 

 

Voor wie: leerlingen derde graad SO

Het afweersysteem: ons verdedigingsleger tegen schadelijke indringers

prof. dr. Niels Hellings

De voornaamste taak van de witte bloedcellen is bescherming bieden (afweer - immuniteit) tegen vreemde, gevaarlijke micro-organismen. Naast het weren van virussen, bacteriën en parasieten worden witte bloedcellen ook ingezet om giffen en zieke lichaamscellen zoals kankercellen op te ruimen. Het complexe geheel van organen en cellen die verantwoordelijk zijn voor deze verdedigingstaken wordt het afweersysteem of immuunsysteem genoemd. In deze les gaat de prof in op de basisprincipes van de werking van het immuunsysteem. Vervolgens geeft hij een overzicht van de belangrijkste mijlpalen die in de twintigste eeuw hebben bijgedragen aan de gedetailleerde kennis van de huidige immunologie. Het afweersysteem is echter niet onfeilbaar en veroorzaakt soms ziekte.
In het laatste deel gaat de prof daarom in op auto-immuniteit en de stand van het onderzoek rond multiple sclerose.

Voor wie: leerlingen derde graad SO, met sterke affiniteit voor wetenschappen

Een kennismaking met de ‘DNA-dokter’: nieuwe toepassingen van de genetica in de geneeskunde                  

prof. dr. Piet Stinissen, prof. dr. Veerle Somers, dr. Veronique Vermeeren                                  

DNA is een fascinerende, maar soms ook mysterieuze molecule. Deze relatief eenvoudige molecule in onze cellen draagt alle erfelijke kenmerken. Door intensief onderzoek in de afgelopen jaren begint DNA stilaan haar geheimen prijs te geven. We weten nu hoe veranderingen in DNA een rol kunnen spelen in het ontstaan van vele ziekten. Men slaagt er nu in om de volledige volgorde van de DNA-molecule (met haar drie miljard bouwstenen) te bepalen. Deze kennis opent nieuwe mogelijkheden voor de geneeskunde: niet alleen voor het opsporen van ziekten, maar ook voor de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen (bijv. gentherapie). In deze les wordt het boeiende verhaal achter enkele belangrijke ontdekkingen in het DNA-onderzoek van de laatste jaren verteld. De nieuwe kennis zorgt voor een omwenteling in de geneeskunde van morgen. Met sprekende en boeiende voorbeelden wordt aangetoond wat nu al kan, en wat morgen mogelijk zal zijn.

Voor wie: leerlingen derde graad SO