Logo UHasselt

menu

UHasselt


Agenda

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Tumorvorming in beeld gebracht – meten is weten

PRAKTISCH

20 nov 2017 14.00 uur - 17.00 uur


Universiteit Hasselt

campus Diepenbeek

Agoralaan Gebouw D

3590 Diepenbeek

Lokaal Auditorium H6


CONTACTPERSOON

Mevrouw Claire PRENTEN

32-11-268046

claire.prenten@uhasselt.be


De onderzoeksgroep van prof. dr. Ron Heeren van het topinstituut M4I van de Universiteit Maastricht heeft eind 2014 in het eigen laboratorium een technologische doorbraak aangetoond die een ware revolutie kan ontketenen in de kankerchirurgie. Het gaat om een beeldvormingstechniek die al tijdens de operatie niet alleen de tumoren zelf, maar ook het kwaadaardig weefsel eromheen in het vroegste stadium, preciezer dan ooit in kaart brengt. Deze doorbraak maakt het de chirurg mogelijk om het bedreigde weefsel al in 10 minuten te zien en direct te verwijderen. Met geen enkele andere methode is dat op dit moment mogelijk. Nu duurt deze diagnose nog een maand, waardoor niet tijdens de operatie kan worden ingegrepen. Voor de patiënt betekent dit straks een veel kleinere kans op nieuwe aangroei van tumoren en dus ook minder belastende en risicovolle operaties en nabehandelingen en dus een hogere overlevingskans. De nieuwe imaging-techniek kan over enkele jaren reeds in de operatiekamers staan.

Deze technologische doorbraak wordt in Maastricht verwerkt in een nieuw apparaat dat de snelle en precieze beeldvorming in de komende jaren bij de chirurg zal brengen. Op dit moment wordt de techniek al beperkt gebruikt in combinatie met het zogenoemde iKnife, een bijzonder operatiemes dat verschillende weefsels scherp in kaart brengt door moleculaire analyse van de vrijkomende rook tijdens het snijden. Het iKnife zal straks in combinatie met de verbeterde imaging-techniek voor de vernieuwde oncologische chirurgie kunnen zorgen.

Het basisprincipe is: ‘Als cellen een tumor aan het vormen zijn, kun je dat een tijd lang niet waarnemen met de gebruikelijke middelen die de patholoog ten dienste staan. Wij echter gaan onder de oppervlakte naar het kleinste moleculaire gedrag kijken. En precies dat veranderende moleculaire proces verraadt tumorvorming in het allervroegste stadium. We stellen dat vast met onze plaatsopgeloste massaspectrometrie, waarmee we duizenden moleculen tegelijk ongekend exact kunnen identificeren. Bij onze metingen zien we inmiddels dus bijna real-time dat de moleculen in overdrive gaan; dat komt doordat -ook een beginnende- tumor veel meer voedsel en zuurstof nodig heeft dan normaal weefsel.’ In de lezing wordt dieper ingaan op deze hoopgevende ontwikkelingen.

Spreker

Prof.dr. Ron Heeren promoveerde in 1992 aan de Universiteit van Amsterdam op plasma-oppervlak-interacties. Na twee jaar postdoctoraal werk aan massaspectrometrie ging hij begin 1995 deel uit maken van het MOLART onderzoeksteam aan het FOM-Instituut AMOLF *. In 1999 startte hij een onderzoeksgroep die zich richt op de ontwikkeling van de beeldvorming van massaspectrometrie. In 2001 werd hij benoemd tot hoogleraar aan de Faculteit Scheikunde van de Universiteit Utrecht, in 2014 tot universiteitshoogleraar en Limburg Chair op het gebied van de moleculaire beeldvorming met een interfacultair onderzoeksprogramma. Hij is ook mede-directeur van het Maastricht MultiModal Molecular Imaging Institute (M4I), samen met Prof. dr. Peter Peters.

Prof. dr. Ron Heeren werkt al geruime tijd succesvol aan innovatieve moleculaire beeldvormingstechnieken, waaronder de “massamicroscoop”. Met de massamicroscoop zijn onderzoekers in staat om in een enkel experiment duizenden moleculen direct, snel en gevoelig op cellen en weefselcoupes in kaart te brengen. Deze diagnostische informatie is cruciaal voor ‘personalized medicine’, ook wel de gezondheidszorg van de toekomst.

*Mol(ecular material science of art(achievements, challenges and new horizons); F(undamenteel) O(nderzoek) M(aterie) - Instituut A(toom- en) MOL(ecuul) F(ysica)