Logo UHasselt

menu

Nacht van de Democratie


Nacht van de Democratie

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

THEMA'S EN SPREKERS

Nacht van de Democratie: Is de Democratie Dood?

Vrijdag 10 mei 2019, 19:15-22:30
Universiteit Hasselt – Campus Oude Gevangenis 

Sessie 1: Is de Belgische democratie een speelbal in de handen van een kluitje partijvoorzitters? 

België wordt dikwijls bestempeld als hét toonbeeld van een particratie, waarin de democratie wordt gedomineerd door de macht van politieke partijen. Wat is de staat van de Belgische democratie anno 2019? Reikt de macht van de politieke partijen werkelijk dermate ver? Kan het parlement nog wegen op het regeringsbeleid? Of worden alle belangrijke beslissingen nog steeds in achterkamertjes genomen door een kluitje partijvoorzitters? Aan de hand van deze en andere vragen komen uw mening en uw stem aan bod in deze interactieve sessie.

Deze sessie wordt in goede banen geleid door Minister van Staat en hoogleraar Johan Vande Lanotte. Als voormalig partijvoorzitter, minister en co-regisseur van verschillende staatshervormingen kan hij als geen ander inkijk geven achter de schermen van de Belgische democratie. Prof. dr. Vande Lanotte is licentiaat politieke en sociale wetenschappen (UAntwerpen), doctor in de rechten (VUB) en hoogleraar Grondwettelijk Recht en Mensenrechten aan de UGent. In 2019 bekleedt hij aan de UHasselt de Francqui leerstoel.


Sessie 2: Geloven jongeren nog wel in de democratie?

Verschillende onderzoeken wijzen op een gebrek aan politieke interesse bij jongeren. Zo gaf een opiniepeiling van VRT NWS aan dat meer dan de helft van de jongeren verkiezingen saai vindt. Uit dezelfde peiling bleek dat maar liefst een kwart van de jongeren een autoritaire leider verkiest boven onze huidige democratische regeringen. Tegelijkertijd wijzen de wekelijkse klimaatmarsen op een groot engagement bij duizenden jongeren. In deze sessie gaan we dieper in op deze vaststellingen. Hoe staan jongeren tegenover de democratie? Dreigen de partijpolitieke instellingen een generatie te verliezen? Zijn jongeren eerder gewonnen voor alternatieve vormen van besluitvorming? Aan de hand van deze en andere vragen komen uw mening en uw stem aan bod in deze interactieve sessie. 

Deze sessie wordt in goede banen geleid door Alexandra Smarandescu. Als voorzitster van de Vlaamse Jeugdraad is zij als geen ander geplaatst om het beeld dat jongeren hebben van democratie in te schatten. De Diestse van Roemeense afkomst is gebeten door jeugdparticipatie en beleid. Ze rondt momenteel haar rechtenstudies af aan de VUB.


Sessie 3: Draagt de Europese Unie wel bij tot de democratie?

De debatten over onder meer de rechtsstaat in Hongarije en de Brexit tonen het aan: de staat van de democratie staat onder ernstige druk in de Europese Unie. Diezelfde Unie wordt bovendien al decennialang geplaagd door een (indruk van) democratisch deficiet. Deze sessie gaat dieper in op de vraag in welke mate de Europese Unie daadwerkelijk bijdraagt tot de democratie. Ook het interne functioneren van de Unie en de verhouding tussen Europa en de burger krijgen tijdens deze sessie de nodige aandacht. Aan de hand van deze en andere twistappels komen uw mening en uw stem aan bod in deze interactieve sessie. 

Deze sessie wordt in goede banen geleid door Open VLD-politica Hilde Vautmans. Als lid van het Europees Parlement heeft zij jarenlange ervaring met de interne werking van de Europese instellingen en heeft zij een unieke blik op de verhouding tussen Europa en de burger. Haar jarenlange ervaring als federaal parlementslid en als schepen in Sint-Truiden, kunnen het debat alleen maar verrijken! 


Sessie 4: Cultuur kan amuseren en inspireren, maar heeft het ons ook lessen te leren over democratie?

Cultuur en kunst zijn zonder twijfel een kernelement van onze democratie. Maar hoe zit de verhouding tussen beiden precies in elkaar? Kunnen we burgers of politici een geweten schoppen via kunst en cultuur? Mag dat wel de bedoeling zijn van cultuur? Of moeten kunst en cultuur net apolitiek blijven? Moeten kunstenaars en theatermakers ons niet vooral amuseren en inspireren, zonder belerend te willen zijn? Aan de hand van deze en andere vragen komen uw mening en uw stem aan bod in deze interactieve sessie. 

Deze sessie wordt in goede banen geleid door Alexander Devriendt. Als artistiek directeur van de theaterperformancegroep Ontroerend Goed is Alexander Devriendt onder meer auteur en regisseur van 'Fight Night', een interactieve performance rond democratie waarin de toeschouwer actief participant is. 'Fight Night' is binnenkort aan zijn 300e voorstelling toe en komt op 27 april 2019 naar De Nieuwe Zaal in Hasselt. Alexander Devriendt is dan ook uitstekend geplaatst om de opportuniteiten en obstakels van de verhouding tussen kunst en democratie uit de doeken te doen.


Sessie 5: Mogen we de democratie wel rechtstreeks in handen van de burger leggen?

Mogen of moeten we meer verwachten van de burger dan zijn periodieke stem tijdens verkiezingen? Op alle niveaus van de besluitvorming (federaal, Vlaams en lokaal) lopen tal van experimenten met participatievormen waarbij burgers nauwer betrokken worden bij de besluitvorming. De omslag naar meer burgerparticipatie lijkt, vooral in de steden en gemeenten, onomkeerbaar. Maar is burgerparticipatie wel noodzakelijk om onze democratie te wapenen voor de toekomst? Hoe groot moet of mag de rechtstreekse impact van de burger zijn? En worden zwakkere groepen of conservatieve stemmen op deze manier niet opzij geschoven door een relatief kleine groep mondige en progressieve burgers? Hoe verzekeren we de inclusiviteit en representativiteit van burgerbewegingen? Aan de hand van deze en andere vragen komen uw mening en uw stem aan bod in deze interactieve sessie.

Deze sessie wordt in goede banen geleid door Wouter Hillaert, co-oprichter en woordvoerder van ‘Hart boven Hard’, een burgerbeweging die mensen en organisaties van onderuit wil samenbrengen om te pleiten voor meer solidariteit in onze samenleving. Vanuit deze ervaring heeft Wouter Hillaert als geen ander inzicht in de opportuniteiten die burgerparticipatie biedt, maar ook in de hinderpalen en moeilijkheden. Daarnaast is Wouter Hillaert cultuurjournalist en kernredacteur bij Rekto:Verso. Voorheen was hij freelance theatercriticus voor De Standaard en De Morgen. 

Hart boven Hard heeft de afgelopen maanden samen met Tam Tam de bevolking bevraagd over wat zij als speerpunten van het federale beleid wilt zien. De bevraging kaderde rond artikel 23 van onze Grondwet. Dat artikel garandeert iedereen het recht een menswaardig leven te leiden en viert dit jaar zijn 25e verjaardag. Geïnteresseerd? Dan kunt u de resultaten van de bevraging hier raadplegen.