Logo UHasselt

menu

UHasselt


Nieuws

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

“Groot tekort aan stuifmeel in Limburg bedreigt bijenkolonies”    21 apr 2017

“Groot tekort aan stuifmeel in Limburg bedreigt bijenkolonies”
21 apr 2017

In Limburg is er een groot tekort aan stuifmeel, zo blijkt uit onderzoek van de UHasselt, UCLL en De Lieteberg. In 2015 en 2016 verzamelden honingbijen op jaarbasis 17 kilogram aan stuifmeel. Bijenkolonies hebben echter de helft méér stuifmeel nodig om de winter goed door te kunnen komen.

Stuifmeel is voor honingbijen de enige voedselbron die de broodnodige eiwitten en aminozuren levert. “Een larve van een honingbij heeft 0,01 tot 0,02 gram stuifmeel nodig om te kunnen groeien. Een koningin legt op een jaar ongeveer 250.000 eitjes. Dan heb je met andere woorden 25 tot 40 kilogram stuifmeel nodig”, zegt dr. Michel Asperges, verbonden aan de faculteit Wetenschappen van de UHasselt.

Wetenschappers en experten van de UHasselt (onderzoeksgroep Moleculaire en Fysische Plantenfysiologie), UCLL (Milieuzorg) en de Lieteberg in Zutendaal hebben de afgelopen twee jaar onderzoek gevoerd naar de hoeveelheid stuifmeel die bijen verzamelden in de loop van 2015 en 2016. Bij die studie werden ook dertien imkers (uit gemeenten in het Maasland, Haspengouw en de Kempen) nauw betrokken: iedere laatste week van de maand vingen ze dagelijks het stuifmeel af bij twee honingbijkolonies.

Tot 30% minder bijenkolonies
Het onderzoek toonde aan dat honingbijen op één jaar tijd slechts 17 kilogram stuifmeel wisten te verzamelen – 50% mínder dan een bijenkolonie nodig heeft om te kunnen overleven. Bijen blijken in Limburg ook slechts op een beperkt aantal (acht) bloemsoorten stuifmeel te verzamelen. Dr. Asperges: “Terwijl dat er idealiter een 20-tal zouden moeten zijn.”

De studie liet verder zien dat de maand juni het hoogtepunt vormt voor het inzamelen van stuifmeel – en dat op een vijftal plantensoorten (al naargelang de regio: struikheide, springzaad, herik, maïs en paardenbloem).

“Gebrek aan goed stuifmeel is een belangrijke reden waarom we in Vlaanderen al enkele jaren bijenkolonies verliezen na de winter. Voor Limburg loopt dat verlies over de periode 2015-2016 zelfs op tot 30%”, zegt dr. Asperges.

Er zijn echter nog andere boosdoeners. De pesticiden, bijvoorbeeld, die in de landbouw gebruikt worden en vooral wilde planten doen verdwijnen. En ook de Varroamijt maakt het bijen zeer moeilijk om te overleven. “Die parasiet zuigt de larven uit en verzwakt de bijen. Ze verspreidt bovendien virussen, waardoor de vleugels van de bijen vervormd raken en/of de bijen hun oriëntatie verliezen.”

Zaadmengels
Om de bijensterfte af te remmen, raden de experten landbouwers dan ook aan om de akkerranden in te zaaien met veldbloemen. Michel Asperges: “De EU heeft de landbouwsector daartoe al verplicht, er worden zelfs financiële compensaties geboden.” Maar ook particulieren kunnen hun steentje bijdragen, door voor een grotere diversiteit aan bloemplanten in eigen tuin te zorgen. “In Limburg, Vlaams-Brabant en Antwerpen lopen projecten waarbij zakjes met bloemzaden uitgedeeld worden. Ook in tuincentra vind je speciale zaadmengels.”

____________

Deze stuifmeelstudie werd financieel ondersteund door bijen- en insectencentrum De Lieteberg en de Provincie Limburg. Uit het onderzoek groeide ook een rijk geïllustreerd boek – ‘Pollenstof: een wandeling door de wereld van bloemen en stuifmeel’ – van auteurs Michel Asperges en Roeland Vaes. Het boek (208 blz.) bevat 950 kleurenfoto’s van 160 planten, met microscopische opnamen van hun stuifmeel.