Logo UHasselt

menu

Patient Safety


Over Patient Safety

Patient Safety

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

HISTORIEK ONDERZOEKSGROEP PATIËNTVEILIGHEID

Iets nieuws uitbouwen kan niet zonder enthousiasme, liefst van verschillende personen. In 2007, tijdens een studiereis in Turkije, ontstond de trigger om het te ontwikkelen: een onderzoeksgroep patiëntveiligheid aan de Uhasselt. De kiemen daarvoor werden eerder gelegd.

Eind 1999 verscheen immers het bekende “To err is human” rapport van het befaamde Institute of Medicine (IOM). Voor het eerst werd beschreven welke grote impact onveiligheid heeft op de zorg. In 2001 waren we met een delegatie, olv Em. prof. dr. Arthur Vleugels van de KUL, op bezoek in het IOM en kocht ik er het boek. Het zou me nooit meer loslaten.

Met dr. Ward Schrooten, medisch beleidsadviseur en dr. Hubert Vandeput, medisch directeur van het Ziekenhuis Oost Limburg (ZOL) waren er inspirerende interacties en eerste initiatieven. Dat was ook het geval in andere ziekenhuizen, maar de noodzakelijke fundamentele doorbraak en prioriteitstelling bleven voorlopig uit.

In 2002 nam ik het initiatief om een doctoraatsonderzoek op te starten bij em. prof. dr. Arthur Vleugels die mij in contact bracht met prof. dr. Niek Klazinga van de Universiteit van Amsterdam. Het was niet evident om onderzoek te combineren met mijn werk als algemeen directeur, maar de toenmalige voorzitter van het ZOL, Jo Vandeurzen, stimuleerde mij om vol te houden en dr. Ward Schrooten was een onmisbaar inhoudelijk klankbord. Het was mijn primaire doelstelling om veilige zorg meer aandacht te geven. Vier ziekenhuizen verdienen een speciale vermelding om hun deelname aan het onderzoek: St.Blasius Dendermonde, St. Augustinus Antwerpen, Monica Deurne en Jan Palfijn Gent. Drie medeonderzoekers verdienen alle lof: prof. dr. Isabel Spriet, dr. Pieter Vanherck en dr. Mechtild Hartman.

En dan kwam de studiereis in 2007 in Turkije, met de rector van de Uhasselt, Prof. dr. Luc De Schepper, decaan Prof. dr. Piet Stinissen en Jo Vandeurzen waar een vruchtbare interactie ontstond. Het idee om een onderzoeksgroep op te richten kreeg vorm, de kiemen konden tot ontwikkeling komen.

In 2008 kregen Ward Schrooten en ikzelf een deeltijdse aanstelling aan de Uhasselt en werd de onderzoeksgroep patiëntveiligheid vanuit de faculteiten geneeskunde en levenswetenschappen en bedrijfseconomische wetenschappen geïnstalleerd. De samenstelling van de groep zou in de loop van de jaren evolueren. We zijn dan ook dank verschuldigd aan allen die in de pioniersjaren hun steentje hebben bijgedragen.

Binnen de federale overheidsdienst volksgezondheid werd, mede onder impuls van Chris Decoster en dr. Greet Haelterman, een werkgroep patiëntveiligheid opgestart en werd het eerste Belgische programma inzake patiëntveiligheid ontwikkeld. Het draagvlak binnen de ziekenhuissector groeide.

Wijlen Steve Stevaert bleek overtuigd van de noodzaak om gedegen onderzoek te ontwikkelen in het complexe domein van veilige zorg. Mede op zijn voorspraak financierde de Stichting Limburg Sterk Merk vier doctoraatsprojecten. Dr. Annemie Vlayen, dr. Kristel Marquet,  dr. Jochen Bergs, en dr. Pascale Simons leverden mooi en relevant werk af. Via het interuniversitair consortium Cortexs leverden dr. Melissa Desmedt en Prof. dr. Dominique Vandijck een significante bijdrage. Zij genereerden belangrijke en relevante inzichten voor het verbeteren van de veiligheid van de zorg. Nieuwe PhD projecten via Dorien Ulenaers (in het kader van het Interreg Project Safepat) en Joep Grosemans (mede met ondersteuning van PXL) zijn inmiddels opgestart.

De onderzoeksgroep patiëntveiligheid kreeg de opdracht van de federale dienst volksgezondheid om de meting van de veiligheidscultuur in alle Belgische ziekenhuizen te coördineren en de feedback terug te koppelen zodat elk ziekenhuis zijn verbetertraject kan uitwerken. Onder impuls van Prof. dr. Ward Schrooten en dr. Annemie Vlayen kon zo de tweede grootste database inzake veiligheidscultuur in de wereld worden uitgebouwd. Intussen, 20 jaar na het spraakmakende “to err is human” rapport van het IOM, heeft een positieve veiligheidscultuur, als contextueel kader voor veilige zorg en als belangrijke opdracht voor leidinggevenden, alleen maar aan belang gewonnen.

Naast regelmatig een bijdrage te leveren binnen de opleiding van UHasselt studenten, organiseert de onderzoeksgroep ook specifieke opleidingen rond patiëntveiligheid voor de zorgsector.

In 2019 werd de onderzoeksgroep patiëntveiligheid geïntegreerd in de vakgroep “zorg en ethiek” van de faculteit geneeskunde en levenswetenschappen, waardoor we verder kunnen bouwen aan veilige zorg, in kruisbestuiving met andere collega’s.

We zijn dankbaar voor de vele kansen en ondersteuning die we kregen en zijn graag beschikbaar om gerichte ondersteuning te bieden op de weg naar meer veilige zorg.

Contacteer ons gerust.

Namens het onderzoeksteam patiëntveiligheid,

Johan Hellings