Logo UHasselt

menu

CORe - Centrum voor Overheid en Recht


Actueel

CORe - Centrum voor Overheid en Recht

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

“Waarborgen in wet moeten recht op privacy garanderen bij uitwisseling fiscale gegevens”    21 feb 2018

“Waarborgen in wet moeten recht op privacy garanderen bij uitwisseling fiscale gegevens”
21 feb 2018

Bij de internationale uitwisseling van fiscale gegevens moeten er (procedurele) waarborgen in de wet komen die het recht op privacy van de belastingplichtige garanderen. Dat is het advies van UHasselt-onderzoeker Niels Diepvens. Hij doctoreerde onlangs op het onderwerp.

Belastingontduiking door mensen met grote vermogens in zonnige paradijzen en belastingontwijking door multinationals hebben de laatste jaren voor de nodige beroering gezorgd. Denk maar aan Luxleaks, de Paradise Papers en Panama Papers. “De Belgische fiscus was niet op de hoogte van de inkomsten en vermogens in andere landen. Daardoor bleven zulke praktijken onder de radar”, zegt dr. Niels Diepvens.

Samenwerking tussen nationale administraties – in de vorm van gegevensuitwisseling – is nu de nieuwe trend. “Maar de vraag rijst in dat geval hoe het dan zit met het recht op privacy van de belastingplichtige.” De UHasselt-onderzoeker nam voor zijn doctoraat niet alleen nationale en internationale wetgeving onder de loep, maar bestudeerde ook rechtspraak, rechtsleer en rapporten.

Verwaarloosd
Volgens Niels Diepvens is de rechtsbescherming bij die samenwerking verwaarloosd geweest. “Onder druk van de OESO en EU hebben landen de internationale fiscale gegevensuitwisseling opgevoerd. Maar ze hebben de waarborgen voor belastingplichtigen in hun nationale wetgeving afgebouwd of zelfs volledig afgeschaft. Zo heeft België afgelopen zomer de voorafgaande kennisgeving geschrapt wanneer onze fiscale administratie een buitenlands verzoek om informatie ontvangt.”

Dat alles betekent echter niét dat de strijd tegen belastingontduiking en -ontwijking niet hand in hand kan gaan met respect voor de fundamentele rechten. Niels Diepvens: “De nationale, Europese wetgever en de OESO moeten de huidige rechtsinstrumenten voor die samenwerking tussen fiscale administraties herbekijken.” Volgens de onderzoeker zouden in de wet bepaalde waarborgen opgenomen moeten worden – zoals het recht op kennisgeving van de samenwerking en het recht op beroep voor een onafhankelijke rechter. “Zo kun je de rechten van de belastingplichtige en het recht van staten om hun inkomsten via belastingen te innen, meer in evenwicht brengen met elkaar.”

Dr. Diepvens is nu bezig met vervolgonderzoek rond automatische gegevensuitwisseling – de nieuwe standaard – en de (fiscaal)strafrechtelijke samenwerking tussen staten. “Ook in die vormen van samenwerking is er nood aan een versterkte aandacht voor de rechtsbescherming van de belastingplichtige. Want ook bij dat automatisch uitwisselen van fiscale inlichtingen worden de grenzen van het recht op privacy en het recht op dataprotectie getest.”

Relevant
“Door de fiscale gegevensuitwisseling zal er een massa aan gegevens het land binnenkomen”, aldus prof. dr. Caroline Vanderkerken, promotor van het doctoraat. “Maar hoe komt een controleur door die berg informatie heen? Denkt iemand nog aan de rechten van de belastingplichtige – rond kennisgeving van wat er dan binnenkomt, inspraak in verbetering, de verwerking of in de vergelijking met wat hij aangeeft? En als de fiscus bijvoorbeeld verkeerde gegevens gebruikt, hoe kan de belastingplichtige dan naar de rechter? Het zijn vragen waar nog geen antwoord op is. Net dát maakt het onderzoek van Niels Diepvens zo relevant.”