Logo UHasselt

menu

Faculteit Revalidatiewetenschappen


Onderzoek

Onderzoek

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

NEUROLOGISCHE & GERIATRISCHE REVALIDATIE

Situering, visie en missie

De huidige maatschappij is aan het vergrijzen, waarbij er gestreefd wordt naar autonoom, gezond en gelukkig ouder worden. Door de stijgende levensverwachting en het relatief groter aandeel ouderen komen ook vaker pathologieën, onder meer neurologische aandoeningen voor. Naast de medische opvolging (o.a. farmaceutische behandeling) vormt revalidatie vaak een hoeksteen in de behandeling van de fragiele oudere en personen met een neurologische aandoening. Door een optimale revalidatie kunnen personen bijvoorbeeld terugkeren naar de thuissituatie. Het doel is het verbeteren van dagelijkse activiteiten en de levenskwaliteit te verhogen. Hoewel het algemeen geweten is dat beweging en oefening positieve effecten hebben in deze populaties, blijven er nog tal van vragen onbeantwoord. Anderzijds zijn er ook vragen naar de onderliggende redenen voor herstel of verbetering in het dagelijks functioneren. Door het nagaan van de neurofysiologische mechanismen van bepaalde revalidatietechnieken, kan hierop een antwoord geboden worden.  Zodoende leidt dit tot ‘evidence-based practice’.

 

Onderzoeksactiviteiten

De cluster is enerzijds actief in (i) toegepast klinisch onderzoek, om de evaluatie en klinische behandeling van patiënten met neurologische aandoeningen en (ii) de fragiele oudere (en zijn onderliggende pathologieën) te verbeteren,  en anderzijds in (iii) fundamenteel onderzoek over de relatie tussen veranderingen in hersenactiviteit samen met de motorische prestaties en trainingsgeïnduceerde neuroplasticiteit.

In het klinische luik is er een duidelijke focus op personen met multiple sclerose (MS), naast personen met een beroerte en de fragiele oudere daar waar er in het fundamentele luik een bredere aanpak is naar het ontrafelen van de onderliggende mechanismen (neurale dynamiek) van motorische controle en motorisch leren bij neurodegeneratie van gezond verouderen tot neurologische ziektebeelden MS, beroerte, ..

Samenwerking binnen de cluster zorgt ervoor dat fundamenteel (basis-wetenschappelijk) onderzoek via translationeeel onderzoek omgezet wordt in klinische toepasbaarheid ten voordele van diagnose en behandeling.

Expertise binnen de neurologische revalidatie betreft onderzoek in

  • Betrouwbaarheid en gevoeligheid van uitkomstmaten om verandering in mobiliteit, evenwicht en armfunctie te meten
  • Arm-hand functie: optimale therapiedosis en –modaliteit voor training; de relatie tussen romp, scapulaire en armbewegingen
  • Evaluatie van dubbeltaak prestatie (het gelijktijdig uitvoeren van een motorische en cognitieve taak) en de doeltreffendheid van dubbeltaaktraining
  • Het effect van cognitieve en fysieke trainingsmodaliteiten (oefentherapie, dans) op het functioneren en welbevinden
  • Het faciliterend effect van auditief-motorische koppeling (cues, muziek) op het aanleren van bewegingen en het intensief stappen
  • Vermoeidbaarheid tijdens het wandelen: onderliggende oorzaken en implicaties naar de klinische praktijk toe
  • Inzicht in onderliggende (biomechanische) parameters die bijdragen tot wandelvermoeibaarheid a.d.h.v. gangbeeldanalyse, energieverbruik en activiteitsniveau

Er wordt sterk ingezet op technologisch-ondersteunde revalidatiemethodieken, en de implementatiemogelijkheden ervan in de klinische praktijk en thuissituatie

Tevens lopen er klinische trials binnen zowel neurologische,  immunologisch, als neurofysiologisch onderzoek o.l.v. Prof. B. Van Wijmeersch te Revalidatie & MS centrum Overpelt.

Expertise binnen de geriatrische revalidatie betreft onderzoek naar

  • Benigne Paroxysmale Positie Vertigo (BPPV) bij ouderen
  • De impact van oefenprogramma’s op aspecten van veroudering en fragiliteit
  • Therapietrouw bij ouderen met verhoogd valrisico en fragiele ouderen
  • Impact van niet invasieve hersenstimulatie op motorisch en cognitief functioneren
  • Impact van niet invasieve hersenstimulatie op de neuroplasticiteit

Expertise binnen motorische controle/leren en neuroplasticiteit betreft onderzoek in de onderliggende mechanismen (potentieel voor neuroplasticiteit ter afremming van neurodegeneratieve processen) van revalidatie bij gezonde veroudering en neurologische patiënten door het gebruik van niet invasieve technieken. Bijzonder interessegebied is de ontwikkeling van een interdisciplinaire aanpak naar de onderliggende mechanismen voor ontwikkeling van nieuwe revalidatietechnieken die functionele en/of structurele neuroplastische processen induceren. 

  • Het effect van veroudering op intra- en interhemisferische interacties tijdens bimanuele taken
  • Onderliggende mechanismen van rijvaardigheid bij ouderen

 

Operationele methoden en technieken

Klinisch onderzoek

Er wordt gebruik gemaakt van standaard kinesiologische en klinische testen en patiënt gerapporteerde vragenlijsten om veranderingen in het klinisch functioneren (motorisch, cognitief), motivatie en impact van de ziekte in kaart te brengen. Om motorische controle/leren, hogere cognitieve controle (switching, inhibitie, multitasking, executieve functies) te onderzoeken wordt neurofysiologisch onderzoek gecombineerd met gedragsmatige uitkomstmaten.

Neurofysiologisch onderzoek

Met niet-invasieve meettechnieken worden de centrale mechanismen onderzocht:

  • Transcraniale magnetische stimulatie (TMS)
  • Medische beeldvorming (MRI)
  • Neuronavigatie (Brainsight)
  • Stimulatie met behulp van gelijkstroom (tDCS, TENS) en wisselstroom (HD-tACS, tRNS)
  • Elektro-encefalografie (EEG)
  • Oppervlakte elektromyografie (EMG)

 Bewegingsregistratie

  • Gangbeeldanalyse (Computer Assisted Rehabilitation Environment - CAREN)
  • Evenwicht en gangpatroon met verplaatsbare meetapparatuur (Gaitrite, APDM)
  • X-sense

 Taken motorisch leren

  • Reactietijd en bewegingsnauwkeurigheid tijdens bimanuele of multi-ledematen coördinatie taken
  • Sequentiële leertaak met reactietijd meting
  • Motorische leerprocessen met behulp van op maat gemaakte sensoren

Fysieke fitheid en activiteit

  • Dagelijkse activiteit (accelerometers Actigraph en MOX)
  • Energieverbruik d.m.v. indirecte calorimetrie (Omnical)
  • Maximale inspanningstest (ergospirometrie)
  • Krachtmeting (biodex dynamometrie)

Toegepast revalidatie-onderzoek

  • Haptic Master, Hydra Razer, TagTrainer Symbio therapy, Diego Tyromotion voor de revalidatie van het bovenste lidmaat.
  • Rijsimulator
  • Dubbeltaaktraining a.d.h.v. een ontwikkelde tablet applicatie

 

Valorisatie en dienstverlening

De onderzoeksexpertise in (technologie ondersteunde) revalidatie is beschikbaar via het platform voor dienstverlening RELAB. Hier worden complexe evaluaties op lichaamsfunctie, activiteiten- of participatieniveau en workshops/advies rond technologiegebruik voor therapeuten/artsen en hun patiënten in dienstverlenend verband aangeboden.

Tevens geven ze medewerking aan verschillende initiatieven om het bewegen bij personen met MS te bevorderen (bijvoorbeeld www.movetosport.be) en rond het verhogen van de zelfstandigheid bij thuiswonende ouderen.

Daarnaast worden ook bijscholingen/workshops rond o.a. valpreventie, BPPV, Parkinson, actieve levensstijl verzorgt voor personen in het klinisch werkveld via het REVAL Academy Platform.

 

Samenwerkingsverbanden

Binnen REVAL wordt eveneens samengewerkt met andere clusters rondom thema’s van revalidatietechnologie, trainingsleer, bewegingsanalyse van schouder- en armbewegingen, motorisch leren en kwalitatief onderzoek.

De onderzoeksgroep neurologische en geriatrische revalidatie werkt nauw samen met verschillende onderzoeksgroepen voor het ontwikkelen van virtuele leeromgevingen voor revalidatie en klinisch gericht gebruik van sensoren en software applicaties, waaronder het Expertise Centrum voor Digitale Media (Prof. Karin Coninx), het Instituut voor materiaalonderzoek (Prof. Ronald Thoelen), Instituut voor mobiliteit IMOB (Prof. Tom Brijs) en PxL Research Smart ICT (Steven Palmaers).

De onderzoeksgroep heeft verschillende nationale en internationale samenwerkingen, zoals met Ugent IPEM (Prof. Marc Leman), KULeuven Bewegingscontrole en Neuroplasticiteit (Prof. Stephan Swinnen), Universiteit Maastricht CAPHRI & NUTRIM (Prof. Annelies Boonen, Dr. Kenneth Meijer, Guy Plasqui), VUmc Amsterdam, Anatomie en Neurowetenschappen (Prof. H. Hulst), Kenniscentrum Adelante in Hoensbroeck (Prof. Henk Seelen), ETH Zurich (Prof. Nicole Wenderoth, Prof. Roger Gassert en Olivier Lambercy), Georg-August Universiteit Gottingen, Psychologie and Neurowetenschappen (Prof. Michael Nitsche), Universiteit Aarhus, Sport Wetenschappen (Prof. Ulrik Dalgas), en vele andere.

De onderzoeksgroep werkt samen met klinische centra zoals de MS centra in Overpelt (RMSC), Melsbroek (NMSC), Brasschaat (De Mick), Fraiture (CNRF) en Luik (CHUOA) en de revalidatiecentra van ZOL en JESSAZH. Er is ook samenwerking met de Vlaamse MS Liga, MS netwerk Limburg en het europese RIMS netwerk.

  

Hoofdonderzoekers

Prof. dr. Feys Peter (Hoogleraar, Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Prof. dr. Meesen Raf (Hoogleraar, Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Prof. dr. Van Wijmeersch Bart (Hoogleraar, Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie; MD, neuroloog)

 

Postdoctorale onderzoekers

Dr. Baert Ilse (Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Dr. Lamers Ilse (Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Dr. Spildooren Joke (Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Dr. Van Dun Kim (Neurolinguistiek)

 

Doctorandi

Depestele Siel (Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Ghasemian-Shirvan Ensiyeh (NC) (Psychology)

Jamil Asif (Medical Imaging)

Marinus Nastasia (Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Moumdjian Lousin (Physiotherapy, health professions & related clinical sciences)  

Raats Joke (Ergotherapeutische Wetenschappen)

Theunissen Kyra (Bewegingswetenschappen)

Van Geel Fanny (Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

Veldkamp Renee (Bewegingswetenschappen)

Verstraelen Stefanie (Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie)

  

Overige leden v/d onderzoeksgroep

Dr. Popescu Veronica (MD, neuroloog, gastprofessor)