Logo UHasselt

menu

IMOB


Actueel

IMOB

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

< OVERZICHT

Human factors en wegontwerp: een belangrijke combinatie met het oog op verkeersveiligheid    30 nov 2017

Human factors en wegontwerp: een belangrijke combinatie met het oog op verkeersveiligheid
30 nov 2017

CONTACTPERSOON

Prof. dr. Tom BRIJS

32-11-269155

tom.brijs@uhasselt.be


Verkeersveiligheid is meer dan enkel infrastructuur en veilige voertuigen. Het gedrag van de weggebruiker wordt steeds belangrijker.” Dat was het uitgangspunt van de workshop Human Factors en Wegontwerp in het Nederlandse Utrecht. Verkeersexperten vanuit verschillende domeinen namen deel aan dit event met als opzet het delen van kennis over het creëren van veilige en goede wegontwerpen. Medeorganisator prof. dr. Tom Brijs (IMOB – UHasselt) had er bovendien zijn eigen doelstelling: meer inzicht krijgen in de gebieden waar er kennisleemtes zijn.

Op 21 september 2017 vond de workshop Human Factors en Wegontwerp plaats in het LEF Future Center in Utrecht. De organisatie was in handen van het VIO (Vereniging Infra Ontwerp) en Rijkswaterstaat. Samen met een team van Human Factors specialisten werd een boeiende workshop gehouden waarbij de nadruk lag op specifieke en complexe wegontwerpen uit de realiteit. Hoewel er immers diverse ontwerprichtlijnen zijn, is het niet altijd zo gemakkelijk om deze in de praktijk om te zetten.

Ontwerprichtlijnen zorgen er in theorie voor dat weggebruikers doorheen het hele land vergelijkbare verkeerssituaties kunnen verwachten. In het dagelijkse leven weten automobilisten, vrachtwagenchauffeurs, fietsers, etc. echter niet altijd wat er precies van hen verwacht wordt. De human factor – hoe de samenhang van ontwerpelementen door de weggebruiker wordt beleefd –   speelt hierbij een heel grote rol. “Het is namelijk zo dat er niet zoiets bestaat als DE weggebruiker”, zegt prof. dr. Tom Brijs (IMOB - UHasselt). “Mensen verschillen in hun gedragingen en reacties, waardoor het moeilijker wordt om tot één ontwerp te komen dat voor iedereen werkt.”

Een aantal deelnemers gaf voor de start van de workshop al aan dat er momenteel niet altijd rekening wordt gehouden met deze menselijke factor wanneer een wegontwerp wordt ontwikkeld. Het event was dus de ideale kans om zich hier over bij te scholen. Nadat verkeerspsychologe Chantal Merkx iedereen enthousiasmeerde met haar presentatie over human factors, werden de aanwezigen verdeeld over vier groepen. Elk zouden ze een specifieke casus met betrekking tot wegontwerp en human factors behandelen. 

Drie casussen hadden betrekking tot de Nederlands weginfrastructuur, namelijk (1) het parallelsysteem van de A4/A15 Maasvlakte Vaanplein, (2) de taper samenvoeging van de A2 Hintham – A59 afrit Rosmalen en (3) de Diverging Diamond Interchange in de provincie Utrecht. Prof. dr. Tom Brijs van het Instituut voor Mobiliteit (IMOB – UHasselt) was het buitenbeentje van de groep. Hij liet zijn deelnemers nadenken over een Belgische verkeerssituatie die tijdelijk verandert. Concreet ging het hier over een rotonde waarbij één van de vier wegen die er naartoe leidt, plus een deel van de rotonde zelf, zal worden afgesloten. Hierdoor moet er dus een andere oplossing gezocht worden voor het doorgaande verkeer. Drie subgroepen gingen hiermee aan de slag. Elke groep hanteerde een diverse aanpak, maar ze werkten wel allemaal in grote lijnen een duidelijke oplossing uit.  

Conclusie van de dag? De human factor is van groot belang bij het implementeren van wegontwerpen, maar is zeker geen eenvoudig gegeven. “Geen enkele wegontwerper laat het menselijk aspect volledig buiten beschouwing, maar het wordt vaak niet expliciet benoemd zodat de invloed ervan eerder impliciet aanwezig is”, zegt prof. dr. Tom Brijs (IMOB - UHasselt). “Ook de tijdsdruk speelt een grote rol. Vaak ontbreekt de tijd om een ontwerpprobleem vanuit verschillende human factors invalshoeken te bekijken.” Het uitwisselen en bijspijkeren van kennis, alsook het verhogen van de bewustwording van het belang van human factors tijdens workshops zoals deze, blijft dus zeker aan de orde.