Logo UHasselt

menu

UHasselt@school


Andere initiatieven

UHasselt@school

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

INSPIRATIEDAG STEM

Datum: zaterdag 5 mei 2018      

Universiteit Hasselt wil samen met collega-leerkrachten en pedagogische begeleiders uit het secundair onderwijs, jou en andere leerkrachten inspireren en vooral enthousiasmeren om jouw STEM-verhaal tot op de klasvloer vorm te geven.

Ontdek op deze dag een mogelijk kader voor je STEM-projecten, hoe je deze kan evalueren en vooral veel concreet didactisch materiaal om creatief aan de slag te gaan.
Er zijn werkwinkels voor leerkrachten van de eerste, tweede en derde graad.

 



 

Timing

8.30 uur Onthaal met koffie
9.00 uur start plenair gedeelte

Verwelkoming prof. dr. Karin Coninx - vicerector onderwijs - UHasselt
Als STEM winwin wordt … (Wim Verreycken – pedagogisch adviseur fysica, natuurwetenschappen en STEM)
De verschillende wetenschappen, techniek, engineering en wiskunde hebben elk hun specifieke didactiek en benadering. Een doordacht STEM-model houdt maximaal rekening met en bewaart de eigenheid van deze disciplines. Maar de STEM-disciplines werken ook dikwijls rond dezelfde concepten. Het begrip ‘schaal’ kan je bijvoorbeeld koppelen aan een landkaart, een microscoop, een vliegtuigmodel, een breuk,… Door in de verschillende STEM-disciplines bewust om te gaan met deze concepten, verhoogt het inzicht in elk van deze disciplines. Dat willen we toch allemaal?
We reiken een STEM-model aan dat als didactische hefboom werkt om te komen tot hogere orde (denk)vaardigheden bij leerlingen.

10.00 uur sessie 1

11.15 uur pauze

11.45 uur sessie 2

13.00 uur gratis broodjeslunch

Programma

Arduino voor beginners VOLZET / voor de pauze
(Ilse Engelen – educatief medewerker UHasselt vakdomein fysica)
Doelgroep: alle leerkrachten | alle graden

We installeren de Arduino software en leren de basisbeginselen van Arduino Uno R3.
Breng eventueel je eigen laptop en/of USB stick mee!

Na deze workshop kunnen de deelnemers:
- bibliotheken installeren voor Arduino
- leds laten branden
- ultrasoon en andere sensoren gebruiken
- meetwaarden tonen met seriële monitor en plotter
- meetwaarden van Arduino overbrengen naar Excel

Max. 14 deelnemers

Arduino-projecten voor STEM-vakken / na de pauze
(Ilse Engelen – educatief medewerker UHasselt vakdomein fysica)
Doelgroep: leerkrachten wetenschappen en STEM | tweede en derde graad

We gaan aan de slag met Arduino en onderzoeken verschillende toepassingen voor leerlingenpractica of projecten. Enkele mogelijkheden zijn:
- EC meter
- vrije val
- vochtigheidsmeter voor plant
Breng eventueel je eigen laptop en/of USB stick mee! Deelnemers moeten ervaring hebben met Arduino of de workshop Arduino voor beginners hebben gevolgd.

Max. 14 deelnemers

Begeleid zelfstandig leren / voor de pauze
(dr. Hanne Vercampt – educatief medewerker UHasselt vakdomein biologie en dr. Melissa Thys – educatief medewerker UHasselt vakdomein chemie)
Doelgroep: leerkrachten biologie, chemie, natuurwetenschappen en STEM | tweede en derde graad

We leven in een maatschappij waarin kennis snel veroudert en we leerlingen moeten leren om zich weerbaar te maken in een continue veranderende samenleving. Begeleid zelfstandig leren (BZL) kan bijdragen tot levenslang en levensbreed leren, een belangrijke competentie van de 21ste eeuw. BZL versterkt de intrinsieke motivatie en daarmee ook het inzicht in de leerstof. BZL vergt echter wel wat werk, niet alleen van de leerlingen maar ook van de leerkracht. Een goede voorbereiding (studiewijzer) en een permanente bijsturing staan centraal.
Het eerste deel behelst een theoretische uiteenzetting van BZL, vertelt het belang van een krachtige leeromgeving en biedt een studiewijzer om zelf BZL-projecten op te stellen.
Het tweede deel omvat enkele concrete BZL-projecten die direct toepasbaar zijn in de klas tijdens de lessen biologie, chemie en zelfs vakoverschrijdend (STEM).

Crime investigation team / na de pauze
(Fatiha Baki – leerkracht STEM en wetenschappen - GO! Geel)
Doelgroep: leerkrachten wetenschappen, wiskunde, techniek en STEM | eerste graad

Heb je zin om een spannend STEM-project te verkennen voor leerlingen van de eerste graad? We starten als volgt:
In de nacht van vrijdag op zaterdag heeft er een moord plaats gevonden in de gebouwen van C-mine in Genk. Het slachtoffer, S.J., is gevonden op de tweede verdieping in de wetenschapsgang. De politie tast nog in het duister. Het enige dat ze al gevonden hebben is een kogel in de rug van het slachtoffer, een mysterieuze vloeistof in een glas en een voetafdruk.
Tijdens deze workshop wordt aan de hand van dit concreet project getoond hoe leerinhouden wetenschappen, wiskunde en techniek op een geïntegreerde (=STEMmige) manier samenkomen en van je leerlingen echte ‘investigators’ kunnen maken.
De S, T en M van STEM worden gekoppeld aan bestaande leerplandoelen en via een haalbaar instrument ook evalueerbaar gemaakt.
Je krijgt tevens een projectwijzer waarmee de sterkten van dit en andere projecten in kaart gebracht kunnen worden.

Drones in de klas / voor de pauze
(Nico Godé - leerkracht techniek - KAMSA Aarschot)
Doelgroep: leerkrachten wetenschappen en techniek | eerste graad

Drones of onbemande luchtvaartuigen worden ingezet voor onderzoek op plaatsen waar men niet eenvoudig kan komen of in gebieden waar het te gevaarlijk is. Ook worden drones gebruikt voor het maken van landkaarten en gebruikt de filmindustrie ze om eenvoudig vanuit een vogelperspectief te filmen. Er zijn tal van redenen om een drone te kiezen boven een bemand vliegtuig. We laten leerkrachten tijdens deze sessie zien en ondervinden welke didactische waarde drones in een STEM-project kunnen hebben. We gaan samen aan de slag om enkele onderzoekjes naar de eigenschappen van een goed werkende drone te doen en proberen deze dan op een veilige manier de lucht in te krijgen.

Evalueren in STEM / na de pauze 
(Jeroen Vaesen – verantwoordelijke STEM - campus de helix Maasmechelen)
Doelgroep: leerkrachten techniek, wetenschappen en STEM | eerste graad

De 21ste eeuw is een tijdperk van razendsnelle technologische evoluties waarin de mogelijkheden dagelijks blijven toenemen. Jongeren van vandaag moeten daardoor heel andere competenties hebben dan enkele decennia geleden. 
Het 'traditionele' onderwijs is bijgevolg ook aan grote veranderingen toe. Dat vraagt dus een andere manier van lesgeven, een andere didactische aanpak en ook een andere manier van evalueren.
Campus de helix in Maasmechelen is 3 jaar geleden gestart met de studierichting STEM. Leerlingen komen via verschillende projecten in aanraking met alle aspecten van onze hoogtechnologische kennismaatschappij. De leerling wordt aan het denken gezet, mag proberen, mag falen, opnieuw proberen en opnieuw falen. Niet enkel de klassieke theorie met toetsen komt aan bod maar eveneens onderzoeksopdrachten en de evaluatie van vaardigheden en competenties.
Je maakt kennis met de didactische visie van STEM van campus de helix, we laten je zien hoe en welke leerdoelen we opmaken en nemen verschillende evaluatievormen onder de loep. Ervaar met ons hoe een puntenrapport kan evolueren naar een competentierapport.

Experimenten Fysica en STEM met de smartphone / voor én na de pauze
(Ivo Janssens -  leerkracht fysica en nascholer en Evelien Urkens en Andreas Van den Bergh - fysici - UAntwerpen)
Doelgroep: leerkrachten fysica en STEM | derde graad

Een smartphone wordt standaard geleverd met een aantal sensoren aan boord.
Er is de microfoon! Maar we hebben ook een luidspreker. Met beide kunnen we eenvoudige snelheidsmetingen doen.
Andere sensoren die aanwezig kunnen zijn in een smartphone: versnellingssensor, gyroscoop, temperatuur sensor, druksensor, magnetometer, lichtsensor, nabijheidsmeter.
De door de sensor gemeten waarden worden draadloos overgebracht naar een verwerkings-, en rekeneenheid. Dit gebeurt met behulp van een app, die de data verzamelt en verstuurt.
De data kunnen dan eenvoudig in Excel ingelezen worden, en in grafieken gegoten worden.
Een aantal van deze apps worden besproken, met de nadruk op Phyphox, en een aantal experimenten worden door de cursisten uitgevoerd.

Explore & Explain – een model om STEM te verrijken / voor én na de pauze
(Wendy Luyckx – pedagogisch adviseur wiskunde en STEM en Wim Verreycken - pedagogisch adviseur fysica, natuurwetenschappen en STEM)
Doelgroep: leerkrachten wetenschappen, wiskunde, techniek en STEM | alle graden

Windmolens vind je in heel veel verschillende uitvoeringen, maar hoeveel wieken heeft een windmolen best? Het is een STEMmige vraag die hands on, via onderzoek en ontwikkeling door je leerlingen beantwoord kan worden. We nemen deze onderzoeksvraag als uitdaging, vertrekken hierbij vanuit verwondering en bouwen meteen ook een didactisch kader op dat bruikbaar is voor heel veel andere STEM-activiteiten. Van problem finding over problem shaping tot problem solving in een pedagogisch didactisch jasje – er waait duidelijk een nieuwe STEM-wind.

Het stabiele trouwalgoritme / na de pauze
(ir. Dirk Peeters – educatief medewerker UHasselt vakdomein informatica)
Doelgroep: alle leerkrachten | tweede en derde graad

Consternatie bij de Australische versie van "Blind getrouwd", de bruidegom van het ene gematchte koppel ging er aan de haal met de bruid van het andere gematchte koppel.
In de wiskunde, de economie en de informaticawetenschap is dit toewijzingsprobleem gekend onder de naam "Stable Marriage Problem". Het Nobelprijs winnende algoritme dat hiervoor een oplossing biedt, vindt zijn toepassing in de dagelijkse praktijk (o.a. in de economie).
We introduceren, tonen en bewijzen dit algoritme aan de hand van een praktisch voorbeeld. U voert het algoritme eerst zelf handmatig uit vooraleer we de computer het werk laten overnemen. De computer laat toe om - ook bij grote sets - snel tot de oplossing te komen.
Deze sessie kan u zelf eenvoudig in de klas met uw leerlingen organiseren. Het is een fantastische introductie naar wat een algoritme juist is, en toont hoe computationeel denken en het gebruik van de computer oplossingen oplevert die anders moeilijk haalbaar zijn.

Heeft u altijd al de rol van "Millionaire matchmaker" op u willen nemen, dit is uw kans ...

Max 18 deelnemers

STEM opstarten in je school: enkele beginnerstips / na de pauze
(Bianca Accardo – leerkracht techniek eerste graad - Sint-Jozefinstituut Bokrijk)
Doelgroep: leerkrachten techniek, natuurwetenschappen en STEM | eerste graad

Tijdens deze sessie wordt er met concrete voorbeelden uitgelegd welke voorbereidingen je kunt treffen om te starten met het STEM verhaal in jouw school. Het verhaal dat gedeeld wordt, wordt voorgedragen door een leraar TEC die sinds twee jaar het vak STEM heeft helpen opstarten en lesgeeft op een ASO school.
Ze deelt met jullie zowel de positieve ervaringen, als de valkuilen die zij samen met haar STEM vakcollega’s ondervindt. Er zullen praktische uitvoeringen van de leerlingen, fotomateriaal, lesmateriaal en evaluatiefiches getoond worden. Tevens is er de mogelijkheid om vragen te stellen omtrent het opstarten van het vak STEM.

Stinkende casussen / na de pauze
(Joachim Gruwez – leerkracht chemie en STEM - Don Bosco Kortrijk)
Doelgroep: leerkrachten wetenschappen, wiskunde en economie | derde graad

Dit jaar werd gestart met STEM-onderwijs in de derde graad van het Don Boscocollege te Kortrijk volgens de Technasium-methodiek. Deze methode wordt geconcretiseerd in het vak Onderzoek & Ontwerpen (O&O). Leerlingen werken hier in teamverband projectmatig aan actuele, maatschappelijk relevante en authentieke STEM-opdrachten (=’stinkende casus’) uit de bedrijfswereld of het maatschappelijk middenveld.
De leerlingen maken hierbij al vroeg kennis met uiteenlopende sectoren, beroepen, onderwerpen en vraagstukken binnen de bètatechniek, waardoor ze goed uitgerust zijn voor een weloverwogen studiekeuze en verdere carrière in deze sector.
Daarnaast ontwikkelen leerlingen ook competenties en vaardigheden die nodig zijn in de 21ste eeuw: creativiteit, probleemoplossend denken, ondernemingszin en projectmatig samenwerken.

Uitdagende constructies / voor de pauze
(Machteld Verhenne – educatief medewerker UHasselt vakdomein wiskunde en Jens Van de Paar - educatief medewerker UHasselt vakdomein economie)
Doelgroep: leerkrachten wiskunde | tweede (en derde) graad

Onderzoekscompetenties zijn voorbehouden voor de derde graad. Toch vraagt het leerplan om ook in de tweede graad te starten met een klein onderzoek. De eindtermen onderzoekscompetenties vormen dus een finalisering en verdieping van ‘leren onderzoeken’, dat in alle jaren een plaats heeft.

Een aantal onderzoekjes worden onder de loep genomen, o.a.
- de transformatie van een cirkel in een rechte
- het vloeiend tekenen van een parabool met potlood, koord en ….
- het bepalen van een onbereikbare afstand
- een vloeiende boord tussen gras en bloemperk
- het ontwerp van een ideaal rond punt

Deze uitdagende constructies voor derde en vierde jaar zijn toepasbaar in een tuinontwerp, de architectuur, de infrastructuur of een (fictief) veldwerk. Ze zijn dus zeker toegankelijk voor leerlingen en ook uitdagend genoeg om op onderzoek te gaan en de constructie te ontrafelen of te ontwerpen. Een aantal uitdagingen kunnen ook volledig als onderzoekscompetentie in de derde graad opgevat worden.

Wat wil je klant? Onderzoek het met Bayes / voor de pauze
(prof. dr. Benoît Depaire - professor faculteit bedrijfseconomische wetenschappen - UHasselt )
Doelgroep: leerkrachten economie en wiskunde | derde graad

Je klant begrijpen is niet eenvoudig. Welke producten zet je best op de markt en welke prijs vraag je ervoor? Je wil genoeg klanten winnen maar ook je boterham verdienen met je zaak. Is het een opportuniteit om je bedrijf uit te breiden? Door data over klanten, verkopen en marktgegevens te onderzoeken en te vergelijken met wiskundige en statistische modellen kunnen rendabele beslissingen genomen worden. Netflix die de maandelijkse keuzes wijzigt omtrent hun film/serie-aanbod wordt als voorbeeld genomen. Daarbij wordt toegepast hoe een relatief eenvoudig principe als de regel van Bayes gebruikt kan worden om voorspellingen te maken over het gedrag van klanten en hoe ondernemingen dit kunnen gebruiken. Dit specifieke topic uit kansrekenen wordt vanuit een bedrijfskundige context behandeld om de materie minder abstract te maken.
Je kan je leerlingen laten proeven van een data-onderzoek en de praktische relevantie van statistische modellen laten ervaren.

Wiskunde grijpt in bij een epidemie / na de pauze
(prof. dr. Niel Hens - professor faculteit wetenschappen - UHasselt)
Doelgroep: leerkrachten wiskunde en biologie | derde graad

Elke winter komt de griep over het land. Steeds met een voorspelbaar verloop. Kort na de kerstvakantie worden de eerste zieken geregistreerd. Zij blijven al dan niet thuis en infecteren hun huisgenoten en mensen daarbuiten. Deze nieuwe zieken vertonen hetzelfde gedrag. Wat is de invloed van ziek naar het werk gaan op het aantal zieken op dit werk? Wanneer is een infectieziekte zo besmettelijk dat thuis blijven beter verplicht wordt? Wanneer moet een overheid inzetten op een intensief vaccinatieprogramma? De verandering van het aantal gezonde, besmette en vatbare mensen geeft een goed inzicht in hoe de piek van een griepepidemie kan voorspeld worden. Uit deze gegevens kan je leerlingen doen inzien hoe wiskundige modellen in de praktijk gebruikt worden. De gangbare wiskundige modellen worden herleid naar een discreet model zodat ook leerlingen van het secundair er zelf mee aan de slag kunnen.

Eigen laptop of tablet meebrengen.

Inschrijven

Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht. Er kan worden ingeschreven vanaf maandag 19 maart.
Indien u verhinderd bent, verwittigt u machteld.verhenne@uhasselt.be ten laatste op woensdag 2 mei. Indien u zonder verwittiging afwezig bent, wordt u een administratieve kost van €25 aangerekend.

 

  

 

Datum 

zaterdag 5 mei 2018 van 9.00 tot 13.00 uur met aansluitend een gratis broodjeslunch

Locatie 

Luca school of Arts - Campus C-Mine 5 3600 Genk 

Vanaf 13.30 start daar op C-mine de gratis wetenschapsbeurs voor jong en oud van het X-festival, een samenwerking van UHasselt met C-mine, LRM en EFRO. Meer info en inschrijven: www.x-festival.be

Doelgroep 

leerkrachten wetenschappen, wiskunde, techniek, STEM en economie

Contactpersoon

Machteld Verhenne, machteld.verhenne@uhasselt.be