Logo UHasselt

menu

SeniorenUniversiteit


Programma

SeniorenUniversiteit

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

EENDAAGSE CULTURELE UITSTAP 2019

MAART 2019


Eéndaagse culturele uitstap – Halle

Halle, een historische stad in het glooiend Brabants plateau, is een parel van het Pajottenland en vooral bekend als bedevaartplaats. De naam Halle gaat terug op het Germaanse halha, wat bocht in het hoogland zou betekenen. In oude documenten wordt de stad ook als Hal vermeld. Uit opgravingen en vondsten blijkt dat er in de prehistorie Neanderthalers woonden.

Over de vroege geschiedenis is echter weinig bekend. In 1152 wordt Hallensis voor het eerst vermeld en dit in de keure die Halle stadsrechten gaf. Deze stadsrechten werden in 1225 in een brief van Johanna van Constantinopel, gravin van Vlaanderen en Henegouwen, bevestigd.


Het beroemde Onze-Lieve-Vrouw beeld werd door Aleydis van Holland op vraag van haar moeder Machteld van Brabant in 1267 naar Halle gebracht. Tot de 15e eeuw  kent  Halle  een  gestadige  groei  als  handelscentrum  en bedevaartsoord. De meest bloeiende ambachten waren die van de mandenmakers, leerlooiers en brouwers. Door de talrijke bedevaarders waren er vele brouwerijen en gasthuizen zoals “Den Hert”, “De Gouden Ster”, “De Hoorn”, “De Roode Leeuw” en “In Den Sleutel”. De bijnaam “Vaantjesboeren” komt door de verkoop van de talrijke bedevaartvaantjes.

Door haar strategische ligging op de grens van Brabant en Henegouwen moest de stad veel zorg besteden aan haar verdediging. Zo werd  in de 13e eeuw een eerste en in de 14e eeuw een tweede ringmuur gebouwd. Van de vier poorten  bleef niets bewaard. In de 16e en 17e eeuw werd de ontwikkeling herhaaldelijk onderbroken door plunderingen, belegeringen en verwoestingen. In de tweede helft van de 18e eeuw kent Halle economische bloei en expansie.  In  het  centrum  is het oude stadspatroon vrij goed bewaard. De Sint-Martinuskerk  (14e en 15e eeuw) in Brabantse hooggothiek werd herhaaldelijk vergroot en herbouwd. Het   was en is een bekende bedevaartkerk, door de verering van de Zwarte Madonna. De legende vertelt dat het Mariabeeld zwart geworden zou zijn nadat het tijdens een beschieting van de stad kanonballen in haar mantel had opgevangen. Een historisch feit daarentegen is dat aartshertog Albrecht van Oostenrijk op 13 juli 1598, de vooravond van zijn vertrek naar Spanje, waar hij zou trouwen met zijn nicht Isabella, de symbolen van zijn kardinaalschap aan de voeten van de Zwarte Madonna neerlegde. Later zou het echtpaar als heersers over de Zuidelijke Nederlanden herhaaldelijk naar Halle op bedevaart gaan. Dat zou pas veranderen toen ze de kerk van Scherpenheuvel lieten bouwen.

In 1946 werd de Sint-Martinuskerk verheven tot basiliek en wordt sindsdien de O.-L.-Vrouwbasiliek genoemd. Ze werd recentelijk volledig gerestaureerd. Ook heel wat historische gebouwen getuigen nog van de rijke geschiedenis van de stad zoals bv. Het Vlaamse Renaissancestadhuis uit 1616 en het voormalig Jezuïetencollege uit 1650. Dit gebouw herbergt naast de Servaisacademie (voor muziek, woord en dans) ook het Zuidwest-Brabants museum. Het standbeeld van de beroemde cellist Adriaan Frans Servais (1807-1866) staat op de trechtervormige Grote Markt. Er is in de stad nog een rijk patrimonium van oude historische huizen en diverse gebouwen te bezichtigen.