Logo UHasselt

menu

SeniorenUniversiteit


Programma

SeniorenUniversiteit

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

MEERDAAGSE CULTURELE REIS 2020

Lombardije en Piemonte: poort én wieg van Italië.

REISCOÖRDINATIE: PROF. DR. JAN VAES EN WILLY ORLANDINI

Italië is een prachtig land: adembenemende landschappen liggen bezaaid met boeiende kunststeden. De taal is als muziek, de gastronomie alom geroemd. De creativiteit van zijn modeontwerpers en designers betovert de hele wereld. Filmregisseurs en architecten hebben wereldfaam verworven. Noord-Italië was sedert 774 een deel van het Karolingische, later van het Duitse Rijk. In de Middeleeuwen realiseerden zijn stadsstaten een weergaloze culturele bloei, die hun politieke ambities kleur gaf.

Reeds in de Oudheid speelde Milaan een cruciale rol. In Milaan en het omliggende Lombardije werd omstreeks 1000 de romaanse architectuur geboren die Europa in geen tijd zou veroveren. De Milanese Visconti en vooral de Sforza’s wisten in de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd hun troeven goed in te zetten, zodat zij zelfs een tijd lang Italië konden controleren. Milaan werd in de 16e eeuw evenwel een speelbal van de grootmachten en verloor geleidelijk zijn betekenis.

Piemonte vormde eeuwenlang de poort van het schiereiland. De inheemse dynastie stond daarenboven aan de wieg van de eenmaking van het moderne Italië (1861). De prachtige streek die wel eens het Toscane van het noorden wordt genoemd, is nog te weinig gekend. Turijn is de kroon van deze regio aan de voet van adembenemende Alpenlandschappen waarin eeuwenoude abdijen genesteld zijn: een prachtige barokstad aan de oevers van de Po.

Het Risorgimento (1820-1870) en het kersverse Italië (1861) brachten Piemonte en Lombardije de industriële revolutie. Nog steeds vormen deze
regio’s het industriële hart van het schiereiland.

Het bruisende Milaan ontpopte zich tot toonaangevende modestad. Turijn geniet nog steeds bekendheid voor zijn Fiatfabrieken en uiteraard ook voor de fabricage van allerlei lekkers, zoals Ferrero Rocher en de Italiaanse vermouths. In het gebied ten zuiden van Turijn worden heerlijke wijnen gemaakt en treft men nog de zeldzame witte truffel aan. Het is de streek waar de slow food beweging ontstond die haar tot regio van de smaak promoveerde.

 

Dag 1 - Vlucht naar Milaan en bezoek aan Bergamo: Donizetti en de tentakels van Venetië
Tijdens de eerste namiddag bezoeken wij het schilderachtige Bergamo, een verborgen parel. De bovenstad bleef in haar middeleeuwse kleed getooid. Bergamo sloot aan bij de Lombardische Stedenliga, kwam in de 13e eeuw in handen van de Milanese Visconti, maar werd sinds 1428 Venetiaans gebied. De inwoners speelden een aanzienlijke rol tijdens het Risorgimento (19e eeuw). Hier werd de romantische componist Gaetano Donizetti geboren.

 

Dag 2 - Milaan, de etalage van verleden en toekomst
Milaan was eeuwenlang een machtige hoofdstad van de Lombardische Liga, die paus en keizer wist te weerstaan. Milaan is nog steeds het financiële hart van Italië en het mondaine centrum van de modewereld. De stad verbergt schatten van vroegchristelijke, middeleeuwse en renaissance architectuur en kunst. Ze is evenwel ook toonaangevend voor de hedendaagse architectuur. De Scala vormt sinds zijn ontstaan de bakermat van de Italiaanse opera en is ook in zijn huidige vorm een prachtig gebouw, bekend om zijn unieke akoestiek. Voor de meesten onder ons een unieke kans om kennis te maken met dit muziek- en theatergenre.

In de voormiddag bezoeken we Da Vinci’s Laatste Avondmaal en de basilica van Sant’Ambrogio, dé broedplaats van de romaanse kunst. Ze bevat uitzonderlijke exemplaren van laatantieke en vroegmiddeleeuwse sculptuur. De kapel van San Vittore in Ciel d’Oro uit de 4e eeuw herbergt een mozaïek uit de 5e eeuw. Het Castello Sforzesco was eeuwenlang het centrum van de macht, achtereenvolgens in handen van de Visconti en de Sforza’s.

In de namiddag staat de immense en atypische duomo op het programma. Zijn onvolprezen Museo del Duomo met de schatten van de kathedraal zijn beslist de moeite waard. De dag wordt afgesloten met een bezoek aan de Galleria Vittorio Emanuele II, een knap staaltje architectuur uit 1877, gebouwd met voor die tijd nieuwe bouwmaterialen.

 

 

Dag 3 - Milaan: Mediolanum en het modekwartier
In de voormiddag doorlopen we in enkele uren de hele geschiedenis van de schilderkunst in de beroemde Pinacoteca di Brera. We zien én beleven er een selectie van absolute meesterwerken.

In de namiddag is een prachtige maar onbekende parel van vroegchristelijke bouwkunst aan de beurt: de kerk van San Lorenzo Maggiore uit de 4e eeuw en haar aanpalende oratoria; we bevinden ons in het hart van het laat-Romeinse Mediolanum, ooit hoofdstad van het Romeinse Rijk.
We sluiten de namiddag af met een wandeling door het modekwartier, met gelegenheid tot shoppen.

 

Dag 4 - Op weg naar Turijn: de dag der stilte in het gezelschap van cisterciënzers en kartuizers
De Cisterciënzers bouwden de prachtige abdij van Chiaravalle, een van de eerste voorbeelden van gotische bouwkunst in Italië. De Certosa di Pavia vormt een uniek voorbeeld van de Lombardische renaissance. De kerk diende als mausoleum voor de Milanese Visconti.

 

Dag 5 - Turijn: pelgrims, piazza’s, pasta en de Po
Turijn, het Romeinse Augusta Taurinorum, is onterecht wat ondergesneeuwd door de grote kunststeden Rome, Firenze, Venetië. Het is er nochtans heerlijk flaneren in de brede, door arcaden afgeboorde straten en majestueuze piazza’s, waarop ook wij zullen genieten van een heerlijk aperitief. Buitengewone hoogstandjes van de barok bekronen het stadsbeeld. Daarvan bezoeken we de San Lorenzo en de spectaculaire duomo met de beroemde lijkwade.

Na de middag voert een boottocht op de Po ons naar Lingotto.

Daar bevinden zich de voormalige Fiat-fabrieken in Art Decostijl, een verrassend staaltje van reconversie met een automuseum en de kunstcollectie van de familie Agnelli. In de buurt bevindt zich ook een uniek belevingscentrum rond de Italiaanse film. Het wordt een hartverscheurende keuze. We nemen de nodige tijd voor een bezoek aan Eataly, een mix van een overdekte markt en proeverij: met een hoog culinair gehalte en vooral met eerlijke en streekeigen producten.

 

Dag 6 - Rondrit in de Langhe: streekeigen gastronomie verheven tot wetenschap en een culinaire revolutie
We maken een rondrit door één van de mooiste streken van Italië: de Langhe. Hier, in het dorpje Bra, bevindt zich de oorsprong van de slow food beweging. We brengen een bezoek aan de eerste Universiteit van de Smaak in Pollenzo, waar we kennis maken met de topproducten van Piemonte. We bezoeken het historische Castello Cavour, met aansluitend een proeverij van de beroemde Piemonte-wijnen.

 

Dag 7 - Een ontmoeting in de Alpen: engelen en gekroonde hoofden
Piemonte ligt aan de voet van de Alpen. Pelgrims trokken door de bergpassen naar de heilige plaatsen in Italië. Evenknie van de Normandische Mont Saint Michel is de abdij van San Michele bij Avigliana: een arendsnest in een duizelingwekkend Alpenlandschap. De Sant’Antonio van Ranverso bevat prachtige fresco’s. Afsluiten doen we devoot in de spectaculair gelegen Superga: de grafkerk van de dynastie van Piemonte-Sardinië, de koningen van Italië.

 

Dag 8 - Turijn: Bicerin, Gianduiotti en het Risorgimento
De binnenstad van Turijn herbergt het zwierige Palazzo Carignano, waar de geschiedenis van het 19e eeuwse Italië uitgestald ligt; in één woord: het Risorgimento. Een beroemd historisch koffiehuis nodigt ons uit om plaatselijke specialiteiten te ontdekken.

In de namiddag is er nog tijd voor dolce far niente in afwachting van onze terugvlucht naar Brussel.