Logo UHasselt

menu

UHasselt voor leerkrachten


Nascholingen

UHasselt voor leerkrachten

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

KEUZESESSIE NA DE PAUZE

Aan de slag met STEM én taal in de kleuterklas
(Thijs Eeckhout - docent Wereldoriëntatie en STEM | Odisee hogeschool)
Doelgroep: leerkrachten kleuteronderwijs

STEM is in. Ook in kleuterklassen wordt aan Science-Technology-Engineering-Mathematics gedaan. Maar kunnen mijn kleuters dat wel aan? En brengt dat wel op? In deze workshop zoomen we in op de meerwaarde van STEM voor de taalontwikkeling van kleuters. We stellen een benadering voor om tegelijk aan STEM én taal te doen, die uitvoerig is getest in 13 Vlaamse kleuterklassen met heel wat meertalige kleuters en kleuters met een lage SES tijdens een onderzoek van hogeschool ODISEE.

 

STEM kleurrijk af op de natuur!
(Leen Smets - lector wetenschap en techniek | PXL-Education Professionele Bachelor Kleuteronderwijs)
Doelgroep: leerkrachten kleuteronderwijs en 1ste graad lager onderwijs

Hoe kunnen kleuters, gefascineerd door kleuren, meer te weten komen over de natuur? We vertrekken vanuit de verwondering en nieuwsgierigheid van de kleuters om de kleurrijke natuur te leren kennen. Deze krachtige natuurlijke leeromgeving zal via de onderzoeks – en de ontwerpcyclus ontdekt worden. Via deze praktijkvoorbeelden krijg je meer zicht op STEM in de kleuterklas.

 

Leren, creëren en bouwen met karton - STEM
(Frank Petroci, Ontdek Techniektalent - Pedagogisch begeleider | Gemeenschapsonderwijs regio Limburg)
Doelgroep: leerkrachten kleuteronderwijs en 1ste graad lager onderwijs 

In iedere school wordt wel met karton gebouwd. Een hutje of boot is zo gemaakt. Met een aantal tools gaan we al spelend, zagend en schroevend de leukste bouwwerken maken van karton. We hebben aandacht voor onderzoek en zetten in op het recyclen en upcyclen. 

 

Jaarplantool RVO-Society
(Koen Pierlet - educatief medewerker | RVO-Society)
Doelgroep: leerkrachten lager onderwijs, techno-verantwoordelijken, directies

Een evenwichtige jaarplanning wetenschap, techniek en STEM uitwerken voor je klas, met een leerlijn doorheen de verschillende leerjaren van de lagere school is geen eenvoudige opdracht. RVO-Society wil hierbij helpen en ontwikkelde een handige tool om een evenwichtige jaarplanning uit te bouwen: de Jaarplantool. Tijdens deze workshop maak je uitgebreid kennis met de Jaarplantool en de categorieën die je hierop kan terugvinden, zoals: elektriciteit, technische principes, van techniek tot STEM, enz. Je maakt aan de hand van concrete voorbeelden kennis met de verschillende categorieën. Je ontdekt hoe deze tool je kan helpen om je jaarplanning samen te stellen.

 

Een lekker glaasje prik op een goede lente!
(Goran Abels - projectmedewerker Ontdek Techniektalent | provincie Limburg)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad lager onderwijs

De laatste wintermaand is aangebroken…de lente is in aantocht! Laten we een glaasje frisdrank maken om te toosten op een mooi voorjaar. Samen gaan we de lekkere smaken en de ongezonde ingrediënten van frisdrank ontdekken. Ik krijg er al bubbels van!

 

Lichtgevende monster badge
(Christel Thonnon – Pedagogisch begeleider Ontdek Techniektalent - STEM | GO!)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad lager onderwijs

Wanneer je op zoek bent naar een leuke toepassing rond elektriciteit die zowel meisjes als jongens kan triggeren, dan is deze workshop vast wat voor jou. Je leert hoe je zelf een lichtgevende monster badge kan maken en al spelenderwijs ontdek je heel wat to do's en don'ts over soft circuits, elektriciteit en leds. Je bent van harte welkom!

 

Ontdek jouw robottekentalent
(An Vanfroyenhoven - lector wiskunde | PXL-Education Professionele Bachelor Secundair Onderwijs)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad lager onderwijs en 1ste graad secundair onderwijs

Is het een vogel, is het een vliegtuig? Stap per stap bouwen we een eenvoudige constructie. Aangedreven door de motoren van de LEGO EV3 Mindstorms verschijnt er een tekenrobot. Door te spelen met kleur en de snelheden van de motoren maken we een abstracte tekening. Op basis van deze tekening kan je dan creatief aan de slag met je leerlingen. Herken jij de vliegende olifant in de tekening?

 

SAM Labs: maakt uitvinden kinderspel
(Joos Van Cauwenberghe - STEM Coördinator | RHIZO scholengroep Kortrijk)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad lager onderwijs en 1ste graad secundair onderwijs | STEM en techniek

SAM Labs wil technologie toegankelijk maken voor iedereen en het gebruiken om de rem op het creatieve potentieel van onze leerlingen weg te nemen. SAM Labs zijn slimme legoblokjes, elk blokje heeft een specifieke functie: knoppen, lichten, sensoren, motoren, enzoverder. Je kunt ze draadloos - via Bluetooth - met elkaar verbinden om er in geen tijd fantastische uitvindingen mee te bouwen. In deze sessie leer je werken met SAM Labs en wandel je door meer dan 30 verschillende voorbeelden hoe SAM Labs in de les gebruikt kan worden.

 

Computationeel denken in Scratch
(prof. dr. Frank Neven - professor faculteit wetenschappen | UHasselt)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad lager onderwijs en 1ste graad secundair onderwijs die reeds (eventueel in beperkte mate) vertrouwd zijn met programmeren in Scratch

De nieuwe eindtermen voor de eerste graad bevatten voor het eerst computationeel denken. Sinds het huidige schooljaar moet dit aan bod komen in de eerste graad voor alle leerlingen in de A-stroom. Deze lezing licht de principes van computationeel denken toe en legt uit hoe deze bij het programmeren in Scratch kunnen worden toegepast. Tevens overlopen we het leermateriaal op www.leer-scratch.be dat ontwikkeld werd aan de UHasselt.

 

STEM3D (denken, doen en dialoog)
(Jan Sermeus & Jelle De Schrijver - lerarenopleiders wetenschappen en onderzoekers STEMonderwijs | Odisee Hogeschool, Brussel)
Doelgroep: leerkrachten secundair onderwijs

Hoe motiveer je jongeren om zelf op onderzoek gaan? Hoe laat je leerlingen nadenken over STEM? Hoe stimuleer je dialoog in de STEMklas? STEM is voor iedereen, niet alleen voor de ingenieur van morgen, maar ook voor de verpleger, bakker en elke andere burger. Met STEM bereiden we de jongeren voor op onze technologische en snel evoluerende wereld. STEM is een bril, een manier om naar de wereld te kijken, erover na te denken, problemen te zien en er oplossingen voor te zoeken.

Om hier in de klas aan te werken staan Denken, Doen en Dialoog centraal. Het spreekt voor zich dat, in STEM, leerlingen Doen, dat ze experimenteren, ontwerpen, maken, met hun handen aan de slag gaan. Aansluitend is het uiteraard belangrijk dat leerlingen Denken over wat ze doen en waarom. Om de overgang tussen het Doen en het Denken te faciliteren is Dialoog tussen leerling en leerkracht en tussen leerlingen onderling, cruciaal. Dialoog motiveert jongeren om na te denken, om hun gedachten om te zetten naar een hands-on activiteit, om elkaars gedachten te verkennen, om nieuwe onderzoeksvragen te stellen en om na te denken over de maatschappelijke context van hun onderzoek.

In deze workshop ondervindt u hoe u met denken, doen en dialoog aan de slag kan in de STEMklas.

 

STEM buiten de schoolmuren
(Sara Weerts - coördinator | Young & Strong)
Doelgroep: leerkrachten secundair onderwijs

PXL-Voka Young & Strong is een gloednieuw netwerk voor jonge durvers en doeners. Jongeren uit hun comfortzone halen en hen laten excelleren: dat is het doel van PXL-Voka Young & Strong. Het geeft hen vleugels en laat hen groeien tot de beste versie van zichzelf.

Hogeschool PXL en Voka - Kamer van Koophandel Limburg slaan de handen in elkaar om jongeren te verbinden die samen het verschil willen maken. Met een buitenschools jaarprogramma vol meerdaagse bootcamps, bedrijfsbezoeken en workshops versterken we de STEM-kwaliteiten, het ondernemerschap en de 21st century skills van 15 – 24-jarigen.

Dit is hét netwerk voor bruisend jong talent, jongeren die "goesting" hebben om te ondernemen en die op een innovatieve, verfrissende manier hun talenten willen ontplooien en hun dromen willen waarmaken.

Binnen het onderwijs worden al veel inspanningen geleverd, maar jongeren moeten ook gestimuleerd worden om leerkansen buiten de school(m)uren te benutten. Het idee dat jongeren enkel op de schoolbanken leren wat ze in hun latere loopbaan tot aan hun pensioen zullen uitvoeren is niet meer van deze tijd. De snel evoluerende samenleving en arbeidsmarkt vraagt professionals die continu leren en samenwerken om het verschil te maken. PXL-Voka Young & Strong wil jongeren aanzetten om een lerende attitude aan te nemen die verder reikt dan hun schoolloopbaan. Dankzij een lerende cultuur kunnen zij op persoonlijk en professioneel vlak hun leven lang actief blijven in een steeds veranderende maatschappij.

Ontdek in deze workshop hoe u hier als leerkracht aan kunt meewerken.

Meer informatie over PXL-Voka Young & Strong en het activiteitenoverzicht vindt u op www.youngandstrong.be.

 

Be wise: inzicht in STEM concepten
(Wendy Luyckx - pedagogisch adviseur wiskunde & Wim Verreycken - pedagogisch adviseur wetenschappen | GO!)
Doelgroep: leerkrachten 1ste graad secundair onderwijs | STEM (zowel vakleerkrachten als leerkrachten die projecten begeleiden en uitwerken)

STEM-onderwijs gaat over het opbouwen van inzicht, om complexe vragen en levensechte problemen op te lossen. Het opbouwen van een netwerk van concepten is hierbij essentieel. Zo is 'snelheid' verbonden met 'verhouding' en verhouding op zijn beurt met 'breuk'. Tijdens deze sessie wordt een methodiek besproken die inzet op het verhogen van dit inzicht. We gebruiken hierbij een concreet inzetbare map van alle concepten die voorkomen in de eindtermen. Je krijgt een concrete tool aangereikt om tijdens STEM-activiteiten het conceptueel inzicht van leerlingen te verhogen. Natuurlijk gaan we ook dieper in op de methodiek en systematiek die hierbij gebruikt (kunnen) worden.

 

Space engineer
(Melissa Van der Veken – leerkracht STEM en wiskunde & Nico Goddé – leerkracht STEM en techniek | KAMSA Aarschot)
Doelgroep: leerkrachten 1ste graad secundair onderwijs | STEM

Met het project space engineer laten we leerlingen uit de eerste graad nadenken over de problemen die verre ruimtereizen en een verblijf op Mars kunnen opleveren. Tijdens deze workshop gaan we met heel eenvoudige proefjes aan de slag om een stabiele raket te maken of eigenschappen van een raket te onderzoeken en maken we zelf Marszand.

 

Wiskunde instrumenten: onderzoekend leren vanuit wiskundige probleemstellingen
(Machteld Verhenne - educatief medewerker wiskunde | UHasselt) en pedagogische begeleider fysica - wiskunde Katholiek onderwijs Vlaanderen - VLP)
Doelgroep: leerkrachten 1ste graad secundair onderwijs | wiskunde en techniek (met wiskundige opleiding)

In deze werkwinkel staat het concreet aanbrengen van een onderzoek centraal. De bedoeling is dat leerlingen stilstaan bij het verklaren, vergelijken en optimaliseren van enkele eenvoudige instrumenten of probleemstellingen op het veld. Concreet komen de volgende uitdagingen aan bod:

  • driedeling van een hoek (vier instrumenten)
  • uitbreiding naar een vijf-, zeven- … deling van een hoek
  • initiatie landmeetkunde om een onbereikbare afstand te bepalen
  • bloemperkje met een vloeiende grenslijn met een willekeurige breedte en lengte
  • verklaring van enkele analoge instrumenten

De verklaringen zijn toepassingen van de meetkunde eerste graad. Het optimaliseren sluit aan bij de leerstof techniek. Welke keuze van materiaal of ontwerp kunnen we maken zodat het instrument voldoet aan de eisen rond stevigheid, functionaliteit, nauwkeurigheid, …  ?

 

Makerspace: de ruimte om je STEM project waar te maken
(Tom De Weyer - coördinator Makerspace | UHasselt en PXL)
Doelgroep: leerkrachten secundair onderwijs (alle graden) | wetenschappen, STEM, techniek en praktijkvakken

Wil je meer uitdaging voor je leerlingen in het kader van de onderzoekscompetenties of GIP? Kan je je leerlingen prikkelen om te dromen van hun eigen ontwerp? Dan kan Makerspace dé oplossing zijn voor de realisatie ervan. In dit open, multidisciplinair technologisch 'maaklabo' kan je terecht voor het opdoen van ideeën, de verfijning van een klas- of schoolproject, een op maat gemaakte proefopstelling voor je demoproef of practicum en het uittesten of verwezenlijken van een individuele opdracht – aan verbruikerskost. Leerkrachten en leerlingen lopen vrij binnen en buiten en raken overtuigd dat de mogelijkheden van Makerspace bijna oneindig zijn. In deze workshop krijg je een demonstratie van de verschillende toestellen (o.a. lasersnijmachine en 3D printer) en ontdek je de uitgebreide mogelijkheden van ons centrum. Als afsluiter maak je je eigen STEMmige naamkaartje.

Opgelet: deze workshop gaat door op een andere locatie en duurt de hele voormiddag. Je wordt na het plenum vanuit PXL vervoerd naar Makerspace en terug gebracht. Als je deze sessie volgt, kies je dus 2x dezelfde sessie bij het inschrijven.

 

KIKS: kunstmatige intelligentie, klimaatverandering en stomata
(Natacha Gesquière - STEM coördinator | Sint-Bavohumaniora Gent)
Doelgroep: leerkrachten (2de en) 3de graad secundair onderwijs | biologie, aardrijkskunde, wiskunde en informatica

Artificiële intelligentie is in opmars. Via een neuraal netwerk voor beeldherkenning met als toepassing het tellen van huidmondjes in planten als maatstaf voor de klimaatverandering maken leerlingen in de praktijk kennis met deze actuele wetenschap. Het project wordt geënt op de bestaande leerplandoelstellingen van de verschillende vakken (biologie, aardrijkskunde, wiskunde en informatica) en geïmplementeerd in een elektronisch leerpad dat gedeeld wordt met verschillende scholen en partners.

 

Bouwkunde met spaghettibruggen
(prof. dr. Bram Vandoren - professor faculteit industriële ingenieurswetenschappen | UHasselt)
Doelgroep: leerkrachten 2de en 3de graad secundair onderwijs | fysica, mechanica, techniek, engineering

In deze workshop wordt gezien hoe je als leerkracht je leerlingen enkele basisconcepten van bouwkunde kan bijbrengen via een gecombineerde theoretische-praktische aanpak. Eerst wordt een theoretisch kader geschetst waarbij de krachtswerking in vakwerkbruggen wordt toegelicht. Vervolgens dienen leerlingen, in kleine groepjes, via gratis ontwerpsoftware een zo optimaal mogelijk ontwerp te maken van een vakwerkbrug (d.w.z. met zo weinig mogelijk materiaal een zo groot mogelijke overspanning of draagkracht creëren). Tot slot zetten de groepjes hun ontwerp om in de praktijk via de bouw van een spaghettibrug. De verschillende ontwerpen worden destructief getest, waarbij de brug met de beste draagcapaciteit/bruggewicht-verhouding tot winnaar wordt uitgeroepen.
Breng je eigen laptop mee met een geïnstalleerde versie van www.bridgedesigner.org.

  

Start-to-program: Vlaanderen leert programmeren
(Dirk Peeters - praktijkassistent informatica | UHasselt)
Doelgroep: leerkrachten 2de en 3de graad secundair onderwijs

In deze workshop wordt de door UHasselt ontwikkelde methode om te leren programmeren in Python voorgesteld. De methode bestaat uit 2 delen: kennisoverdracht enerzijds en praktische opdrachten anderzijds. De kennisoverdracht gebeurt aan de hand van speciaal ontwikkelde Nederlandstalige Youtube videos. De online oefeningen, die persoonlijk worden gemaakt, sluiten perfect aan bij de video's, en worden automatisch op hun werking gecontroleerd. De gebruikte omgeving is de online programmeeromgeving repl.it die steeds populairder wordt en eveneens wordt voorgesteld in deze workshop. De UHasselt methode - die uniek is in Vlaanderen en Nederland - zorgt ervoor dat elke leerling, elke autodidact op z'n eigen tempo de kennis kan verwerven. In klasverband, waar de methode ook gemakkelijk gebruikt kan worden, is de rol van de leerkracht die van coach, die aandacht kan schenken aan de leerlingen die het moeilijker hebben, terwijl de vlotte leerlingen autonoom vooruit werken.
Breng je eigen laptop mee!

 

Mutaties in ons DNA
(prof. dr. Christel Faes - professor faculteit wetenschappen | UHasselt)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad secundair onderwijs | wiskunde en biologie

Doorheen de tijd evolueert het DNA van soorten. Willekeurige veranderingen in het DNA gebeuren bij het kopiëren van het DNA naar nieuwe generaties. Het DNA in een bepaald gen kan blijven muteren van generatie tot generatie, waardoor geleidelijk meer verschillen optreden met zijn voorouderlijke vorm. Echter, sommige mutaties zijn verborgen, doordat een mutatie na verloop van tijd terug-gemuteerd wordt naar de oorspronkelijke staat. Hoe meten we de afstand tussen sequenties? Kunnen we de evolutionaire relaties ontdekken tussen moderne soorten door DNA te vergelijken? In deze workshop zullen we wiskundige modellen opstellen voor DNA-mutatie. Kansen worden gebruikt om willekeurige mutaties te beschrijven. Deze kansen zullen aanleiding geven tot lineaire modellen om de moleculaire evolutie te beschrijven. Vervolgens wordt het concept van fylogenetische afstand als een maat voor gelijkheid tussen DNA-sequenties voorgesteld. Wiskundige concepten: kans, conditionele kans, matrices, eigenwaarden, Markov matrix.

 

STEM-project: bouw je eigen klimaatkamer
(dr. Hanne Vercampt en Ilse Engelen – educatieve medewerkers wetenschappen | UHasselt)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad secundair onderwijs | wiskunde, wetenschappen, techniek, STEM

Naar het voorbeeld van de Ecotron universiteit Hasselt in Maasmechelen is dit schooljaar een interdisciplinair proefproject gestart dat past binnen de onderzoekscompetenties wetenschappen. Leerlingen bouwen in de klas zelf een klimaatkamer en kunnen zo een eigen onderzoek opstellen, met uiteenlopende onderzoeksvragen. In deze workshop demonstreren we één van de opstellingen en geven we meer uitleg over het gebruik ervan in de klas. De mogelijkheid bestaat om volgend schooljaar zelf aan de slag te gaan met zo’n klimaatkamer, hetzij in eigen beheer, hetzij met één van onze leenopstellingen.

 

Planeetlezing door jonge planeetambassadeurs (interactieve try-out)
(Thessa Van Limbergen – doctoraatsbursaal faculteit wetenschappen | UHasselt)
Doelgroep: leerkrachten 3de graad secundair onderwijs | wetenschappen

Try-out van "Planeetlezing" voor en door jongeren, met wetenschappelijk onderbouwde feiten over de status en toekomst van planeet Aarde. De uiteindelijke bedoeling is dat deze "Planeetlezingen" door een groep van hiervoor opgeleide "Jonge Planeetambassadeurs" gegeven worden voor een doelpubliek tussen 16 en 26 jaar in scholen of op events. Tijdens deze try-out wordt op interactieve manier feedback gevraagd van deelnemers aan de STEM inspiratiedag. De voorgestelde lezing kan ter beschikking gesteld worden van de deelnemers als materiaal om te integreren in de eigen lessen.