Logo UHasselt

menu

UHasselt voor leerkrachten


Nascholingen

UHasselt voor leerkrachten

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

DAG VAN DE WISKUNDE - UHASSELT

Datum: zaterdag 24 oktober 2020

Op 24 oktober staan de lokalen van UHasselt open voor leerkrachten wiskunde. Prof. Niel Hens opent de dag met een uiteenzetting over 'De rol van wiskunde tijdens de ‘blijf in je kot’ periode'. Vervolgens bieden we de leerkrachten twee werkwinkels aan over uiteenlopende wiskundige thema's. 

Afsluiten doen we, voor degenen die wensen, met broodjes (gratis).

Het programma is voor leerkrachten secundair uit alle graden.

 

Programma

8u30   Lokalen open
9u00   Niel Hens (prof. statistiek UHasselt – lid van de GEES):
De rol van wiskunde tijdens de 'blijf in je kot' periode
9u30   Werkwinkel 1
11u00   Pauze
11u30   Werkwinkel 2
13u00   Einde

Inschrijven

Bij inschrijven maak je de keuze uit onderstaande werkwinkels. Je geeft 4 werkwinkels door die je graag zou willen volgen (in volgorde). Bij het opmaken van het programma houden we zoveel mogelijk rekening met je eerste en tweede keuze, maar organisatorisch kan het nodig zijn om je in te delen in je derde of vierde keuze. 

 

 

 


Werkwinkels

1. Wijze Lessen: Effectieve didactiek in wiskundeonderwijs (ook in afstandsleren) 
(Kristel Vanhoyweghen, onderwijswetenschapper, onderzoeker bij het expertisecentrum voor effectief leren Thomas More Hogeschool)                  

leerkrachten wiskunde alle graden, alle onderwijsvormen

Dé kerntaak van elke (wiskunde)leraar is ervoor zorgen dat zijn/haar leerlingen zo veel mogelijk bijleren (en onthouden). Maar hoe organiseren we onze instructie zodat er optimaal geleerd,  geoefend én onthouden wordt?

Honderd jaar cognitief wetenschappelijk onderzoek leverde een schat aan informatie op over hoe leerlingen bijleren, wanneer het enkel ‘lijkt’ alsof er geleerd wordt en wat het leren belemmert. Deze inzichten werden vertaald naar instructiestrategieën die uitermate effectief zijn, breed inzetbaar en  gemakkelijk implementeerbaar over de verschillende leerjaren heen. Ze hebben één doel, nl. het leerrendement van leerlingen verhogen.

Kristel Vanhoyweghen deelt in deze sessie de belangrijkste wetenschappelijke inzichten over effectieve didactiek, wat die betekenen voor wiskundeonderwijs en voegt tal van voorbeelden toe die je snel en gemakkelijk kan implementeren in je wiskundeles (ook op afstand).

doelstelling voor de deelnemers

Na deze sessie weet je

  • welke instructiestrategieën effectief zijn bij het aanbrengen van nieuwe kennis en vaardigheden;
  • hoe je kan zorgen dat leerlingen je leerstof langer onthouden;
  • hoe je leerlingen op maat kunt ondersteunen in de klas (op een haalbare manier en met beperkte voorbereidingstijd).

werkvorm

Interactieve inspiratiesessie.

 

2. GeoGebra Klaslokaal
(Chris Cambré, Gewezen leraar wiskunde en esthetica SO, vrijwilliger GeoGebra)

leerkrachten wiskunde alle graden, alle richtingen

Zowel in afstandsleren als bij het werken in één klaslokaal is het opvolgen van het werk van de leerlingen meer dan handig. In GeoGebra Klaslokaal kan je applets en vragen van een online werkblad omvormen tot opdrachten. In het lerarenscherm kan je zien wie deelneemt aan de les. Je kunt in realtime volgen hoe de deelnemers vorderen en wat ze antwoorden. We leren hoe je in een online werkblad applets waarin de leerlingen zelf kunnen werken kan klaarzetten in een les en hoe je zowel open vragen als meerkeuzevragen kunt creëren.

doelstelling voor de deelnemers

Je kan met GeoGebra Klaslokaal opdrachten delen met leerlingen en hun vooruitgang in realtime opvolgen.

werkvorm

We spelen eerst een korte les. Daarna leer je hoe je zelf een les kan maken in GeoGebra Klaslokaal.

beginsituatie

Basiskennis GeoGebra.

Je maakt op voorhand zelf reeds een GeoGebra account aan in https://www.geogebra.org/.

 

3. Mee met de nieuwe eindtermen 1 A: logica, bewijzen & verzamelingen
(Filip Moons, lerarenopleider wiskunde UAntwerpen, redactielid Uitwiskeling)

leerkrachten eerste graad A-stroom

Logica, bewijzen en verzamelingen zijn enkele leuke nieuwigheden die terug hun weg naar de eindtermen vonden. Deze werkwinkel wil alle aanwezigen inspiratie, lesinhoud, tips en handvaten geven om er didactisch bevlogen mee om te gaan in hun lessen. Je zal activerende manieren zien om deze abstractere leerstof tot leven te wekken bij leerlingen: we ontdekken logische spelletjes, welke soort bewijzen je - afhankelijk van je leerlingenpubliek - allemaal aan bod kan laten komen en hoe je op een zinnige manier verzamelingen doorheen de lessen van de eerste graad weeft. De praktische insteek zorgt ervoor dat je meteen aan de slag kan in je lessen.  

doelstelling voor de deelnemers

  • Je leert de als-dan-relatie (implicatie) en als-en-slechts-als-relatie (equivalentie) op een activerende en verfrissende manier te verwerken in je lessen.
  • Je ontdekt een ruim aanbod aan mogelijke bewijzen / redeneringen die je, afhankelijk van je leerlingenpubliek, kan behandelen.
  • Je leert verzamelingenleer op een zinvolle manier door je lessen te weven.

werkvorm

We proberen enkele leuke activiteiten uit die je in de klas kan brengen.

 

4. Etymologie van wiskundebegrippen
(Machteld Verhenne, educatief medewerker wiskunde UHasselt - pedagogisch begeleider VLP)

leerkrachten eerste graad met (taal)zwakke leerlingen A- en B-stroom

Naast de nieuwe eindtermen wiskunde zijn er ook overkoepelende eindtermen. Dat vermeldt o.a.  het aanleren van de vaktaal, wat in elk vak moet behaald worden. O.a. uit de peiltoetsen blijkt dat dit niet voor alle leerlingen vanzelfsprekend is. Langer of anders stilstaan bij het invoeren van wiskundetermen kan voor leerlingen een ondersteuning zijn. Welke mogelijkheden hebben we hiervoor? Zijn er verschillen tussen termen in de wiskunde en in het dagelijks leven? Dit kan een onderdeel of een aanzet zijn tot taalgericht wiskundeonderwijs want het begrip van het woord ondersteunt het begrip van het concept.

doelstelling voor de deelnemers

  • Je kan je inleven in de drempels die (taal)zwakke leerlingen ondervinden bij het zich eigen maken van een wiskundig begrip.
  • Je doet inspiratie op hoe je kan stilstaan bij het invoeren van begrippen zodat (taal)zwakke leerlingen ook van in het begin mee zijn. Met deze aanpak kom je tegemoet aan de verwachtingen rond taalsteun in het onderwijs.
  • Je hebt een reeks concrete voorbeelden van oorspronkelijke betekenissen van (wiskunde)woorden.

werkvorm

Presentatie met interactie.

 

5. Mee met de nieuwe eindtermen: statistiek in de eerste graad
(Ellen Vandervieren, Professor Didactiek Wiskunde aan de School of Education van UAntwerpen)

leerkrachten eerste graad  

Statistiek is een verrassende leuke nieuwigheid in de eindtermen wiskunde voor de eerste graad. Met deze werkwinkel willen we alle aanwezigen handvaten aanreiken om er didactisch bevlogen mee om te gaan.

We doorlopen, volledig in de geest van het nieuwe curriculum, alle stappen die horen bij een statistisch onderzoekje: we leren hoe we (1) geschikte onderzoeksvragen kunnen ontwerpen met leerlingen, (2) data kunnen verzamelen, bv. via zelf-opgestelde online vragenlijsten, (3) data met de computer in grafieken gieten en daarbij een aantal belangrijke maten berekenen (gemiddelde, variatiebreedte,…) en (4) conclusies trekken. We geven ook enkele voorbeelden van werkvormen die het inzicht van leerlingen stimuleren bij het interpreteren van statistische gegevens en resultaten.

doelstelling voor de deelnemers

Je leert:

  • alle stappen van een statistisch onderzoek doorlopen met leerlingen eerste graad (onderzoeksvraag bepalen, data verzamelen, data verwerken, conclusie trekken);
  • de nodige ICT-vaardigheden om de eindterm statistiek te realiseren;
  • enkele didactische insteken om leerlingen op een inzichtelijke manier met statistische data te laten omgaan.

werkvorm

Presentatie met demonstraties en individuele oefeningen op computer.

beginsituatie

Algemene basisvaardigheden computer.

Om zo goed mogelijk te kunnen aansluiten bij de voorkennis van de deelnemers (o.a. op vlak van ICT-skills), zal enige tijd voor de navorming aan de deelnemers gevraagd worden om een online vragenlijst in te vullen. De heel praktische insteek van de hele navorming zorgt ervoor dat je meteen aan de slag kan in je lessen. 

Je brengt een eigen laptop mee!    

 

6. CODER DOJO
(Prof. dr. Dirk Valkenborg, centrum voor statistiek UHasselt)

leerkrachten eerste en tweede graad aso, kso en tso

Het computationeel denken is een verplicht onderwerp in de nieuwe eindtermen van de eerste graad. Ook in de tweede graad wordt het een vaste waarde. De opeenvolging, herhaling en keuze zijn drie belangrijke pijlers. Wiskunde is als vak ideaal geplaatst om algoritmen op te stellen en te (laten) uitvoeren. Als leerkracht is een achtergrond over codor dojo onontbeerlijk. In deze workshop krijg je een uitwerking van een Scratch-programmeertaal met een toepassing in de wiskunde.

doelstelling voor de deelnemers

Introductie van het programmeerconcept CODER DOJO.

werkvorm

Je volgt een presentatie en gaat zelf aan het werk.

 

7. De kortste weg naar grafentheorie
(Ilse Engelen, educatief medewerker fysica UHasselt)

leerkrachten tweede graad sterk wiskundige richtingen aso – tso

In de nieuwe eindtermen wiskunde tweede graad is het onderwerp grafen opgenomen. Voor heel wat leerkrachten een onbekende of toch al lang uit het oog verloren…

In deze workshop krijg je een kort overzicht van de belangrijkste begrippen in de grafentheorie en de redenen waarom dit onderwerp zo interessant kan zijn voor onze leerlingen. Natuurlijk gaan we ook in op de manier van aanbrengen in de klas en maken we zelf enkele oefeningen om dieper inzicht te krijgen.

doelstelling voor de deelnemers

Na deze sessie heb je een basisbegrip van grafen en heb je ideeën om dit aan te brengen in de klas.

werkvorm

Interactieve sessie met oefeningen.

 

8. Effectieve wiskundelessen
(Karel Appeltans, leerkracht wiskunde Virga Jessecollege Hasselt)

leerkrachten wiskunde tweede en derde graad aso – kos- tso

De deelnemers maken kennis met een door de nascholer ontwikkeld geogebraboek (website). Deze site bevat een groot aantal praktijkvoorbeelden van hoe geogebra-applets actief in de lessen gebruikt kunnen worden om bepaalde begrippen uit te leggen en/of in te oefenen. Deze applets zijn zo geconstrueerd dat zij een aantal didactische principes ondersteunen die tijdens de werkwinkel toegelicht zullen worden.

doelstelling voor de deelnemers

Je leert Geogebra(website) gebruiken ter ondersteuning van actieve wiskundelessen in de tweede en derde graad van het middelbaar onderwijs.

werkvorm

Je krijgt eerst een beknopte uiteenzetting van de doelstellingen van dit geogebraboek en kan vervolgens zelf het materiaal uitproberen en (onderling) feedback geven.

 

9. Wiskunde-leren evalueren en terugkoppelen: What you test is what you get
(Gilberte Verbeeck, praktijkassisente aan de Academische Lerarenopleiding in de School of Education van UAntwerpen)

leerkrachten wiskunde tweede en derde graad aso – kso - tso

Onder het motto ‘what you test is what you get’ leggen we in deze werkwinkel onze eigen evaluatiepraktijk op de testbank. We reiken modellen aan om je eigen evaluatiestijl in kaart te brengen en je vraagstellingen te analyseren. Via een experiment met de deelnemers beogen we bewustwording van het onvermijdelijk subjectieve karakter van evalueren.

Elke wiskundeleraar droomt ervan dat leerlingen wiskundig inzicht verwerven, probleemoplossend kunnen denken, dat ze reflecteren over oplossingsstrategieën en zin krijgen in wiskunde. Maar dat vertalen naar onze manier van evalueren is niet altijd even evident en soms blijven we hangen in toetsvragen die gericht zijn op reproductie van procedures en methodes. Hiervoor reiken we enkele voorbeeldvragen aan ter inspiratie.

We sluiten af met enkele inspirerende voorbeelden om feedback te doen lukken: wanneer, hoeveel en hoe?

Tijdens de nascholing focussen we ons uitsluitend op de eerder ‘klassieke’, maar erg veelgebruikte evaluatiemethodes: taken, toetsen en examens. Alternatieve evaluatievormen komen in deze navorming niet aan bod.

doelstelling voor de deelnemers

Je kan je evaluatie- en feedbackmethode evalueren op basis van aangereikte voorbeelden en modellen uit de navorming.

werkvorm

We wisselen af tussen een interactieve presentatie en werken in groepen.

beginsituatie

Reflectie en open houding: Evalueren is onlosmakelijk met leerinhouden verbonden. We zorgen voor concrete voorbeelden uit de 2de maar vooral de 3de graad. Het is aan de deelnemers om de transfer te maken naar andere leerinhouden en/of de eigen klaspraktijk.

Je brengt mee: een wiskundetoets uit je lespraktijk en het leerplan (kan uiteraard digitaal) waarop de toets steunt.

 

10. Het portfolio wiskunde: zelfstandig en gedifferentieerd maken van oefeningen
(Koen De Naeghel, Leerkracht wiskunde aan het Onze-Lieve-Vrouwecollege te Brugge)

leerkrachten wiskunde derde graad aso sterk wiskundige richtingen

In deze werkwinkel stellen we het portfolio wiskunde voor, een werkvorm waarbij

  • de leerling zelfstandig, op eigen tempo en op aangepast niveau oefeningen oplost (zelfgereguleerde differentiatie);
  • de leerling zijn/haar gemaakte oefeningen zelf verbetert door zijn/haar oplossingen naast een modeloplossing te leggen (zelfevaluatie);
  • de leerling terugkijkt welke doelen bereikt zijn, welke fouten gemaakt zijn en welke leerstofonderdelen nog extra oefeningen vergen (reflectie);
  • de leerkracht waakt over het studieproces van de leerling (procesevaluatie).

Bij het portfolio wiskunde krijgt de leerling een hoofdrol bij het `managen' van het leerproces. De leerling laat zien welke oefeningen hij/zij gemaakt heeft, of deze verbeterd zijn en hoe hij/zij reflecteert op de fouten. De portfoliomap geldt hierbij als bewijsstuk. Bij een onvoldoende op toets of proefwerk kan het portfolio inzicht geven waar het studieproces fout loopt.

doelstelling voor de deelnemers

Je leert hoe je leerlingen kan voorbereiden op het zelfstandig maken van oefeningen, zowel in het licht van komende toetsen en proefwerken als bij de voorbereiding tot het hoger onderwijs.

werkvorm

Na een uiteenzetting van het beoogde doel en de werkwijze van de nieuwe werkvorm krijg je de kans om een variatie van portfoliomappen met meer dan 1200 oefeningen over de (reguliere) leerstof wiskunde uit de derde graad ASO leerplan a in te kijken, alsook om alle uitgewerkte oplossingen digitaal te verkrijgen.

 

11. Topics in statistiek en kansrekening
(Dr. Ruth Nysen, docent vakdidactiek wiskunde in de educatieve master UHasselt)

leerkrachten wiskunde derde graad aso- kso- tso minder sterk wiskundige richtingen

Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreken we enkele aandachtspunten voor het introduceren van de normale verdeling aan de hand van een histogram. Vervolgens frissen we de kennis van discrete en continue kansmodellen op. We staan even stil bij de normale verdeling als voorbeeld van een continu kansmodel.

doelstelling voor de deelnemers

Je krijgt een diepgaander begrip van enkele onderwerpen in statistiek en kansrekening.

werkvorm

Groepsopdrachten met klassikale bespreking – klassikale uitleg.