Project R-16555

Dialoog in de lagere school ter preventie van polarisatie (Onderzoek)

Polarisatie vormt een groeiende zorg voor de democratische samenleving. Het verwijst naar de toenemende kloof tussen verschillende groepen, die zo diep en hardnekkig is dat ze de sociale cohesie ondermijnt. Polarisatie kan uiteindelijk uitmonden in vervreemding, vijandigheid, vooroordelen, haatdragende taal en zelfs haatmisdrijven. Uit onderzoek blijkt dat zich polarisatie al op jonge leeftijd (11 jaar) kan manifesteren. Een belangrijk onderdeel van de oplossing voor dit maatschappelijk probleem is onderwijs omdat het leerlingen via dialoog respectvol en empathisch kan leren omgaan met verschillende perspectieven. Toch blijkt wereldwijd dat er in de klaspraktijk weinig ruimte gemaakt wordt voor depolariserende dialoog. Dit project daarom wil inzicht krijgen in de barrières die leerkrachten ervaren bij het aanbieden van oefenkansen hiervoor. Hiertoe wordt een gefaseerd, convergent mixed-method onderzoek uitgevoerd. In de eerste fase wordt bestaande evidentie over kwaliteiten van en competenties voor depolariserende dialogen visueel in kaart gebracht aan de hand van een systematische literatuurstudie. Deze inzichten vormen de basis voor de tweede fase, waarin een dialogisch programma voor het zesde leerjaar van de lagere school wordt ontwikkeld en op effectiviteit wordt getest. In de derde fase worden diverse klas- en schoolcontexten diepgaand onderzocht om te achterhalen wat leerkrachten helpt of belemmert bij het bevorderen van open en respectvolle dialogen tussen leerlingen.

01 oktober 2026 - 30 september 2030