Project R-16811

Alleen en alert: De impact van eenzaamheid op veiligheidsleren en angstgeneralisatie. (Onderzoek)

Eenzaamheid is de afgelopen decennia sterk toegenomen en vormt een ernstig risico voor zowel de mentale als fysieke gezondheid, in het bijzonder een voor de ontwikkeling van angststoornissen. Dit project wil onderzoeken of deze risico's ontstaan doordat eenzame individuen overgevoelig worden voor het detecteren van en reageren op potentiële dreigingen. Een evolutionair perspectief voorspelt dat eenzaamheid een "better safe than sorry"-mentaliteit bevordert, wat leidt tot verstoord veiligheidsleren en overgeneralisatie van angst naar gelijkaardige maar objectief veilige stimuli. Deze gewijzigde leerprocessen kunnen eenzame individuen vatbaarder maken voor het ontwikkelen van angststoornissen. Dit onderzoekt maakt gebruik van een multimethodische aanpak, waarbij we de sterktes van correlationeel bewijs (studie 1: een grootschalige online studie in een populatiesteekproef; studie 2: een cross-sectionele lab studie in een chronisch eenzame steekproef) combineren met causale inferentie (studies 3–4: gecontroleerde experimenten waarin eenzaamheid wordt gemanipuleerd), evenals ecologische validiteit (studie 5: dagelijkse fluctuaties in eenzaamheid via getriggerde smartphone metingen in de natuurlijke omgeving). Dit stelt ons in staat de onderliggende mechanismen te ontrafelen waarmee eenzaamheid het leren van dreiging en veiligheid en de generalisatie van angst beïnvloedt.

01 oktober 2026 - 30 september 2030