Project R-17045

De Neuro-inflammatie-Slaap-Cognitie As: Van Nieuwe Biomarkers naar Multimodale Farmacologische Preventie van Postoperatieve Neurocognitieve Dysfunctie in de Hartchirurgie (Onderzoek)

Postoperatieve Neurocognitieve Dysfunctie (PNCD) treft tot 50% van de oudere hartchirurgiepatiënten. Het vormt een risicofactor voor onomkeerbare neurodegeneratie (o.a. Alzheimer) en veroorzaakt een zware sociaaleconomische last. Huidige diagnostiek is onpraktisch en de pathofysiologie blijft grotendeels onbekend. Wij conceptualiseren PNCD als een mechanistische botsing: chirurgisch geïnduceerde neuro-inflammatie en metabole ontregeling overbelasten falende slaapafhankelijke klaring, resulterend in toxische Tau-aggregatie. Om deze "Neuro-inflammatie-Slaap-Cognitie-As" te moduleren, hanteert dit project een risicobeperkende parallelle onderzoeksopzet. Ten eerste valideren we een schaalbare “Korte Neuropsychologische Evaluatie” en een “Tau-Neurodegeneratie-Neuro-inflammatie” bloedpanel om diagnostische knelpunten op te lossen. Ten tweede ontleden retrospectieve biobankanalyses de systemische effecten van chirurgische stress. Ten derde evalueren prospectieve interventiestudies drie doelgerichte en klinisch beschikbare middelen (dexmedetomidine, GLP-1-agonisten, S-ketamine) om neuro-inflammatie te remmen, slaaparchitectuur te herstellen en PNCD-incidentie te verlagen. Dit onderzoeksproject verschuift perioperatieve zorg van reactieve zorg naar proactieve neuroprotectie. Het levert een schaalbare klinische risicostratificatie-toolkit en potentiële middelen om cognitieve achteruitgang te voorkomen, wat langdurige zorgkosten aanzienlijk verlaagt.

01 november 2026 - 31 oktober 2030