Project R-16800

Lipidoom-breed associatieonderzoek naar hypertensie bij kinderen en de determinanten daarvan in de vroege levensjaren (Onderzoek)

Hart- en vaatziekten ontstaan al decennia vóór hun klinische manifestatie, maar de onderliggende moleculaire processen zijn nog onvoldoende begrepen. Lipiden spelen een sleutelrol in metabolisme, ontsteking en vaatgezondheid, maar hoe het lipidoom zich tijdens de ontwikkeling verandert en bijdraagt aan hypertensie blijft grotendeels onbekend. DELHY wil de eerste longitudinale kaart opstellen van de menselijke lipidoomontwikkeling van geboorte tot adolescentie en lipidentrajecten identificeren die het ontstaan van hypertensie voorspellen, een aandoening die vaak tot in de volwassenheid aanhoudt en het cardiovasculaire risico verhoogt. Binnen het ENVIRONAGE-geboortecohort voeren we een geneste case-controlstudie uit bij kinderen (met hypertensie vs controles) met lipidoomprofilering van hoge resolutie (~2.000 soorten) op drie leeftijden: geboorte, vroege kinderjaren (4-6 j.) en adolescentie (9-12 j.). Via longitudinale modellering en causale mediatieanalyses brengt DELHY de lipidentrajecten en kritieke ontwikkelingsvensters in kaart waarin vroege omgevingsblootstellingen het risico op hypertensie en cardiovasculaire fenotypes beïnvloeden. Zo ontrafelt het project hoe lipidenmetabolisme ontwikkelingsgericht wordt geprogrammeerd en legt het de basis voor precisiepreventie in de kindertijd.

01 november 2026 - 31 oktober 2027