Project R-1082

Titel

De rol van inhibitoire neurotransmitters als signaal in de communicatie tussen immuuncellen en neurale cellen

Abstract

Glycine en γ-aminoboterzuur (GABA) zijn moleculen (neurotransmitters) die door zenuwcellen worden afgescheiden voor onderlinge communicatie in het centrale zenuwstelsel (CZS). Naast hun klassieke rol in het snel doorgeven van inhiberende signalen tussen zenuwcellen, is recent gebleken dat beide neurotransmitters een bredere rol kunnen vervullen, zoals b.v. bij de ontwikkeling van zenuwcellen en hun voorlopercellen. Tot nog toe is echter zeer weinig gekend van de functie en biologische effecten van deze neurotransmitters op cellen van het CZS die geen zenuwcellen zijn of zelfs op cellen die niet behoren tot het CZS, zoals immuuncellen. Een immunomodulerende functie van neurotransmitters zou zeker van belang zijn bij neuro-inflammatoire aandoeningen, zoals Multiple Sclerose (MS). MS is een chronisch inflammatoire aandoening waarbij de myelineschede rond de uitlopers van zenuwcellen in het CZS wordt aangetast. In deze context is het belangrijk te vermelden dat een verhoogde concentratie van glycine voorkomt in het bloed van MS patiënten. De rol van glutamaat, de belangrijkste stimulerende neurotransmitter, in de pathogenese van MS werd reeds uitvoerig beschreven. Verhoogde concentraties van glutamaat beschadigen de myelinevormende cellen in het CZS. Een potentiële pathogene of beschermende rol van inhiberende neurotransmitters in MS werd nog niet bestudeerd. Een eerste doelstelling van voorliggend project is de rol van de inhiberende neurotransmitters, glycine en GABA, op niet-neuronale cellen van het CZS en immuuncellen te onderzoeken. Hierbij zullen de proteïnen die interageren met glycine en GABA in de verschillende celtypen in celkulturen of schijfjes hersenweefsel onderzocht worden op morfologisch, moleculair en functioneel niveau. Een tweede belangrijke doelstelling in dit project is na te gaan in welke mate inhiberende neurotransmitters kunnen fungeren als signaalmoleculen tussen het CZS en het immuunsysteem. Dit zal onderzocht worden in condities waarvan het geweten is dat de (dys)functie van het immuun-zenuwstelsel een sleutelrol speelt, nl. in MS. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een proefdiermodel voor MS, experimentele allergische encephalomyelitis (EAE), en materiaal verkregen van MS- patiënten.

Periode

01 april 2006 - 31 december 2013