Kapot koffiezetapparaat voor de rechter tijdens ‘De Grote Herstelzaak’ aan UHasselt
Moet een producent ervoor zorgen dat een kapot koffiezetapparaat eenvoudig kan hersteld worden? En wanneer mag afval naar het buitenland worden vervoerd? Tijdens de pleitnamiddag ‘De Grote Herstelzaak’ op zaterdag 24 oktober 2026 kruipen rechtenstudenten van UHasselt in de rol van advocaten en bepleiten ze twee fictieve rechtszaken rond herstel en circulariteit voor een jury van herstelexperten van de Repair Cafés. Met de pleitnamiddag willen UHasselt en Stad Hasselt tonen hoe ook het recht kan bijdragen aan een meer circulaire economie.
Om de hoeveelheid afval te verminderen en het verbruik van grondstoffen terug te dringen nam de Europese Unie in 2024 nieuwe regels aan rond het ‘het recht op reparatie’. Europese regels moeten het voor consumenten makkelijker en aantrekkelijker maken om defecte voorwerpen te laten herstellen in plaats van ze weg te gooien en te vervangen.
Deze Right to Repair verplicht fabrikanten bijvoorbeeld om voor bepaalde producten reserveonderdelen te voorzien. “Maar om te evolueren naar een circulaire economie waarin producten langer meegaan en materialen zoveel mogelijk opnieuw worden gebruikt, heb je meer nodig dan alleen technologische oplossingen”, zegt prof. Jonas Voorter van de faculteit Rechten van UHasselt en Universiteit Utrecht. “Ook wetgeving speelt een belangrijke rol, want daarmee bepaal je welke verantwoordelijkheid producenten en consumenten dragen om herstel en hergebruik in de praktijk mogelijk te maken.”
Pleiten over kapotte koffiezet
Hoe die juridische regels in de praktijk spelen, ontdekken studenten Rechten nu tijdens ‘De Grote Herstelzaak’ van de faculteit Rechten van UHasselt en de Stad Hasselt. Studenten rechten behandelen twee fictieve dossiers voor een rechtbank tijdens de pleitnamiddag op zaterdag 24 oktober 2026. In de eerste zaak staat een kapot koffiezetapparaat centraal. De tweede draait rond het transport van afvalstoffen naar het buitenland. De studenten vormen de eisende en verwerende partij, waarbij ze elk 15 minuten de tijd krijgen om de rechtbank te overtuigen en na repliek en vragen volgt er een vonnis van de jury, die bestaat uit herstelexperten van de Hasseltse Repair Cafés en het brede publiek.
“Bij stad Hasselt zetten we al jaren in op circulaire economie. En zoeken we constant naar nieuwe initiatieven om hier ook meer bewustzijn rond te creëren. We zijn dan ook heel blij dat UHasselt meteen inging op het ludieke idee om een pleitwedstrijd te houden. De nieuwe Europese wetgeving rond herstel was het ideale aanknopingspunt,” aldus Tine Jans, schepen van Groene Stad in Hasselt.
“We willen dat studenten niet alleen de regelgeving rond circulariteit kennen, maar er ook concreet mee aan de slag kunnen. We willen hen tonen welke impact wetgeving kan hebben op het milieu en laten zien dat de verantwoordelijkheid niet alleen bij producenten ligt, maar dat ook consumenten hun steentje kunnen bijdragen door goed onderhoud en herstel”, zegt Jonas Voorter.
Rol lokale besturen
“Naast acties rond International Repair Day, zetten we het hele jaar door in op circulaire economie,” verduidelijkt schepen Jans. “Zo ondersteunen we onder meer zeven Repair Cafés verspreid over Hasselt, de fietsbib, ’t Uitwisselke.... We zijn ervan overtuigd dat lokale besturen een belangrijke rol spelen om herstel en hergebruik lokaal te verankeren. Want de voordelen zijn heel concreet: we worden minder afhankelijk van producten en materialen uit andere landen, produceren minder afval en kunnen tegelijk lokale jobs en verbinding creëren. Met deze pleitnamiddag bereiken en engageren we nu ook studenten en onderzoekers bij dat verhaal van hergebruik.”