Logo UHasselt

menu

UHasselt SEE


Universiteit Hasselt School of Expert Education

Gastcolleges Ing & Maatschappij

Logo UHasselt Universiteit Hasselt - Knowledge in action

GASTCOLLEGES INGENIEUR & MAATSCHAPPIJ

Universiteit Hasselt Faculteit Industriële ingenieurswetenschappen

Gastcolleges

Ingenieur & Maatschappij B - 2018 

Locatie

Gebouw D, lokaal c104

Programma

Datum Topic Spreker
woe 07.03.2018 Waarom technologie nooit neutraal is dr. Katleen Gabriels
woe 14.03.2018 Innovatie Maggie Shelter voor vluchtelingen Ir. Kjell Keymolen
woe 21.03.2018 Morele illusies en kritisch denken dr. Stijn bruers
woe 28.03.2018 De ethiek van techniek in tijden van digitalisering en robotisering Jochanan Eynikel
woe 18.04.2018 Leven met het Internet-der- Dingen: Zegen of Vloek? prof. em. Hugo De man
woe 25.04.2018 Rechtvaardige welvaart binnen planetaire grenzen Jan Mertens


inschrijven


Waarom technologie nooit neutraal is

FOTO COPYRIGHT: Karel Duerinckx

Wie dr. Katleen Gabriels 

Onderwerp:

Technologie grijpt actief in op ons gedrag en beïnvloedt onze normen, waarden en opvattingen. De microscoop veranderde onze opvatting over hygiëne, de telescoop legde de menselijke nietigheid in het heelal bloot, en de anticonceptiepil leidde tot een bredere aanvaarding van homoseksuelen.

Ook computertechnologie zit vol morele dimensies. Dit leidt tot een aantal problemen, zoals op het vlak van algoritmen. Bij machine learning, bijvoorbeeld, moet je absoluut vermijden dat je algoritmen traint met vooringenomen data (bv. ‘white guy’s bias’). En van het ‘search engine manipulation effect’ ben je als gebruiker maar beter op de hoogte.

Ontwikkelaars van technologie maken voortdurend morele keuzes: hun beslissingen zijn niet neutraal. En vandaag kunnen die keuzes verstrekkende gevolgen hebben, zoals bij drones of autonome wagens.

Katleen Gabriels is doctor in de Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen. Momenteel werkt ze als universitair docent aan de Technische Universiteit Eindhoven. Zij is gespecialiseerd in computerethiek. In 2016 verscheen haar boek “Onlife”, waarin ze het potentieel en de valkuilen van het Internet of Things, digitalisering en big data analyseert. Gabriels is stuurgroeplid van Ethicomp, de internationale organisatie rond ethisch computergebruik.

Innovatie Maggie Shelter voor vluchtelingen

Wie: Ir. Kjell Keymolen

Onderwerp:

Het ingenieur- en architectenbureau DMOA Architecten heeft een nieuw type tent ontwikkeld voor vluchtelingenkampen. De constructie, die de naam 'Maggie' kreeg, moet vooral dienen om scholen en ziekenhuizen in onder te brengen of levensmiddelen en medicijnen op te slaan.

Het bureau DMOA ontwierp de tent samen met een aantal onderzoekscentra en universiteiten. Tijdens zijn gastcollege zal Kjell Keymolen zijn betrokkenheid toelichten bij dit unieke project. Hij zal het proces belichten van de totstandkoming en de beslissingscriteria in het ontwerp. Tenslotte zal hij stilstaan bij de concrete plaatsing van de maggie-shelter.

Kjell Keymolen, ir. architect, DMOA Maggie Shelter. Kjell is afgestudeerd als Ingenieur Architect aan de Universiteit Gent. Als medewerker van DMOA-architecten werk hij als ingenieur aan de Maggie-shelter. Hier ontwikkelt hij met zijn collega’s de structuur, transportmogelijkheden (gewicht en afmetingen) en optimalisatie van thermisch comfort en veiligheidsvoorwaarden.

Morele illusies en kritisch denken

Wie: dr. Stijn bruers

Onderwerp:

Elke dag maken we keuzes die een invloed hebben op anderen. Maar vaak maken we spontane, onbewuste, hardnekkige denkfouten waardoor onze keuzes niet in overeenstemming zijn met onze diepste morele waarden. Net zoals er optische illusies bestaan en onze zintuigen daarom niet altijd te vertrouwen zijn, zo bestaan er morele illusies en morele blinde vlekken waardoor ons moreel oordeelvermogen niet altijd te vertrouwen is. Wat zijn morele illusies? Hoe beïnvloeden ze ons denken? In deze presentatie bespreekt Stijn Bruers het belang van kritisch denken in de ethiek, n.a.v. zijn nieuwste boek over morele illusies.

Stijn Bruers (1981) is doctor in de wetenschappen en doctor in de moraalfilosofie. Hij is winnaar van de SKEPP-prijs voor kritisch denken, medeoprichter van Effectief Altruïsme Vlaanderen en coördinator bij de dierenrechtenorganisatie Bite Back. Hij geeft regelmatig lezingen en schrijft artikels en boeken over milieufilosofie, dierenrechten en ethiek.

De ethiek van techniek in tijden van digitalisering en robotisering

Wie: Jochanan Eynikel

Onderwerp:

Technologie is een motor van economische vooruitgang en maatschappelijke verandering. Innovaties creëren nieuwe markten, verbeteren productie en dienstverlening en maken het leven makkelijker. Ook op vlak van co-creatie. Digitale netwerken zorgen voor een constante stroom aan informatie-uitwisseling tussen consumenten, burgers, organisaties, overheden, … De beschikbaarheid van informatie en de toenemende connectiviteit tussen individuen en maatschappelijke actoren zorgen zo voor meer kruisbestuiving en samenwerkingsmogelijkheden.

Maar technologie is niet neutraal. Technologie beïnvloedt ons gedrag, onze manier van denken en soms zelfs onze morele overtuigingen. Er schuilt ethiek achter techniek. Met de doorbraak van intelligente technologie – kunstmatige intelligentie, slimme apps en robots – gaat technologie ook nog eens steeds autonomer functioneren. Tot op welke hoogte willen technologie ons laten sturen? Hoe laten we technologie rekening houden met menselijke waarden? Meer dan ooit zullen we moeten vooruitdenken op de morele kanten van technologische disruptie.

Jochanan Eynikel is filosoof en expert mensgericht ondernemen en toekomstdenken bij ondernemersforum ETION. Hij werkt er als onderzoeker, schrijver en spreker over thema’s op het raakvlak van ethiek, economie en samenleving. Begin 2017 verscheen zijn boek ‘Robot aan het Stuur’ (Lannoo Campus). In dit boek bekijkt hij de nieuwste technologische ontwikkelingen door een morele bril en reikt hij bouwstenen aan voor waardengedreven innovatie.

Leven met het Internet-der- Dingen: Zegen of Vloek?

Wie: prof. em. Hugo De man

Onderwerp:

De spectaculaire evolutie van de chiptechnologie leidt ertoe dat, naast alle personen, ook alle dingen in onze omgeving altijd en overal via het internet verbonden zijn. Dit zgn. Internet-der- Dingen leidt tot massale datastromen (Big Data) die door (zelf) lerende Artificieel Intelligente (AI) software omgezet worden in superieure kennis- en besluitvorming. Deze tweede renaissance veroorzaakt diepe maatschappelijke veranderingen. We zijn op weg naar de vierde industriële en cognitieve revolutie waarbij job inhoud en vereiste vaardigheden voortdurend veranderen en er gevaar dreigt voor groeiende ongelijkheid en populisme. Mens en machine zullen moeten leren samenwerken in een ethische context. Onderwijs en opleiding voor creativiteit, levenslang leren en waardengedreven innovatie worden cruciaal voor behoud van welvaart en welzijn. In het onderwijs is dan ook dringend nood aan meer technologische geletterdheid bij de menswetenschappen en meer ethisch denken bij de positieve wetenschappen.

Hugo De Man is Emeritus Hoogleraar aan de faculteit ingenieurswetenschappen aan de K.U.Leuven, medeoprichter en Senior Research Fellow van IMEC (Interuniversitair Micro-Elektronica Centrum, Leuven). Erelid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Life-Fellow van IEEE (Institute of Electrical and Electronic Engineers). Gespecialiseerd in geautomatiseerd ontwerp van micro- en nano-elektronische systemen voor het Internet-der- Dingen.

Rechtvaardige welvaart binnen planetaire grenzen

Wie: Jan Mertens

Onderwerp:

Passen we de aarde aan aan onze verlangens? Of organiseren we onze economie binnen de planetaire grenzen? De wetenschap krijgt steeds duidelijker een inzicht in die planetaire grenzen en in de mate dat ze overschreden worden. Men gaat er vaak nogal vanzelfsprekend van uit dat het mogelijk is verder te groeien zonder de planetaire draagkracht te overvragen. Maar voor die stelling zijn geen harde bewijzen. Doen alsof er geen grenzen zijn zal ecologische evenwichten in gevaar brengen en de sociale ongelijkheid doen toenemen. Onze economie organiseren binnen de planetaire grenzen is het beste geschenk dat we kunnen geven aan onze kinderen en kleinkinderen.

Jan Mertens (°1965) is germanist. Hij werkt voor de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling, is actief binnen de denktank Oikos en is verder onder meer ook columnist voor MO*.