Doctoraat over gedragsveranderingstechnieken ter verbetering van de verkeersveiligheid onder motortaxichauffeurs in Dar es Salaam.
Verkeersongevallen vormen wereldwijd een groot probleem voor de volksgezondheid, met name in lage- en middeninkomenslanden waar motortaxi’s veelvuldig worden gebruikt voor het dagelijks vervoer. In Dar es Salaam, Tanzania, spelen motortaxichauffeurs – ook wel ‘bodaboda’-chauffeurs genoemd – een cruciale rol in de stedelijke mobiliteit en de werkgelegenheid. Tegelijkertijd behoren zij tot de meest kwetsbare weggebruikers vanwege risicovol rijgedrag, blootstelling aan druk verkeer en zware arbeidsomstandigheden.
Katondo Salvatory Nambiza's doctoraatsonderzoek had tot doel de veiligheid van motortaxi's te verbeteren door inzicht te krijgen in de redenen achter risicovol rijgedrag en door een praktische interventie te ontwikkelen om veiliger rijgedrag te bevorderen. Het onderzoek omvatte verschillende onderdelen: een systematische literatuurstudie, kwalitatieve interviews, kwantitatieve enquêtes en een evaluatie van de interventie.
De bevindingen gaven aan dat risicovol rijgedrag wordt beïnvloed door verschillende factoren, waaronder tijdsdruk, inkomensbehoeften, invloed van leeftijdsgenoten, verwachtingen van passagiers, beperkte vaardigheden om gevaren te voorzien en gewoontes die onveilig zijn, zoals het gebruik van mobiele telefoons tijdens het rijden. Door gedragswetenschappelijke kaders toe te passen, zoals Intervention Mapping, het COM-B-model, het Theoretical Domains Framework, het Behavior Change Wheel en Behavior Change Techniques, identificeerde het onderzoek de belangrijkste gedragsdeterminanten die realistisch gezien veranderbaar zijn.
Voortbouwend op deze bevindingen werd de SAFARI–SPIDER-interventie ontwikkeld. Deze interventie maakte gebruik van gedragsveranderingstechnieken die waren afgestemd op de dagelijkse realiteit van motortaxichauffeurs, met de nadruk op veiliger telefoongebruik, het anticiperen op gevaren, rustig rijden en het dragen van beschermende kleding. De interventie werd geëvalueerd door middel van een clustergerandomiseerde gecontroleerde studie die werd uitgevoerd bij motortaxistandplaatsen in Dar es Salaam.
De resultaten lieten significante verbeteringen zien in het beoogde rijgedrag en de onderliggende gedragsdeterminanten, wat aantoont dat op theorie gebaseerde en contextgevoelige interventies de veiligheid van motortaxi’s kunnen verbeteren. Dit onderzoek biedt praktische richtlijnen voor beleidsmakers, verkeersveiligheidsdeskundigen en vervoersautoriteiten die op zoek zijn naar effectieve strategieën om de verkeersveiligheid in snel verstedelijkende steden te verbeteren.
Meer weten over het doctoraatsonderzoek van Katondo Salvatory Nambiza?
Op dinsdag 2 juni 2026 om 17.00 uur verdedigt Mr. Katondo Salvatory Nambiza zijn doctoraatsscriptie aan de Universiteit Hasselt. Zijn verdediging is openbaar en vindt plaats in de ceremoniezaal Refugiehuis, Campus Hasselt. Het is ook mogelijk om deze verdediging online bij te wonen.
Na afloop zijn de aanwezigen van harte welkom op een receptie. Als u de verdediging en/of de receptie wilt bijwonen, gelieve u dan via dit formulier uiterlijk 29 mei aan te melden.
Wie is Katondo Salvatory Nambiza?
Katondo Salvatory Nambiza is 38 jaar oud en woont in Dar es Salaam, Tanzania. Hij is getrouwd en heeft een passie voor verkeersveiligheid en duurzame stedelijke mobiliteit. Katondo houdt van academisch onderzoek en professionele betrokkenheid bij mobiliteitssystemen. Hij draagt graag bij aan veiligere mobiliteitssystemen door middel van onderzoek en praktijk.
Katondo Salvatory Nambiza is geboren in Tanzania. Hij heeft een bachelordiploma burgerlijk ingenieur en volgde een vervolgopleiding Transportation Sciences aan de Universiteit Hasselt, waar hij zich specialiseerde in verkeersveiligheid en gedragsgerichte benaderingen van vervoersveiligheid.
Naast zijn academische werk heeft hij professionele ervaring opgedaan in stadsvervoer en verkeersveiligheid via zijn functie bij de Dar Rapid Transit Agency (DART). Daar was hij betrokken bij de implementatie en exploitatie van het Bus Rapid Transit-systeem in Dar es Salaam. Deze ervaring wekte zijn interesse in het begrijpen van de menselijke en gedragsaspecten van verkeersveiligheid in snelgroeiende steden.
Zijn doctoraatsonderzoek aan het IMOB richtte zich op het verbeteren van de veiligheid van motortaxi's in Dar es Salaam door het toepassen van technieken voor gedragsverandering en op theorie gebaseerde interventies. Dit onderzoek integreerde kaders uit de gedragswetenschappen met praktische uitdagingen op het gebied van verkeersveiligheid om de SAFARI–SPIDER-interventie te ontwikkelen en te evalueren, die gericht is op motortaxichauffeurs.
Tijdens zijn doctoraatsstudie publiceerde hij verschillende wetenschappelijke artikelen in internationale peer-reviewed tijdschriften. Deze artikelen behandelden onderwerpen zoals veiligheid op de motor, risicovol rijgedrag en interventies voor gedragsverandering in lage- en middeninkomenslanden. Zijn onderzoeksinteresses omvatten verkeersveiligheid, gedragswetenschappen, duurzame mobiliteit en vervoersbeleid in zich ontwikkelende stedelijke omgevingen.
.