“Als Vlaanderen een innovatieve kenniseconomie wil blijven, moet het ambitieuzer omgaan met talent en er durven in te investeren”, dat zei rector Bernard Vanheusden tijdens de Academische Openinszitting van Universiteit Hasselt en Hogeschool PXL. De rector deed daarom een oproep voor de oprichting van een Vlaams Talentforum. “Een structureel overlegorgaan tussen universiteiten en de Vlaamse regering over hoe we talent opleiden, aantrekken en hier houden. Want het is nu niet het moment om op de rem te gaan staan, we hebben al het talent nodig dat we kunnen krijgen.”
De oproep om een Vlaams Talentforum, naar analogie met het Industrieforum van de Vlaamse Regering en de grote industriefederaties in Vlaanderen, komt er in het licht van de demografische tendensen. Tot en met 2035 zal het aantal 18- tot 25-jarigen in Vlaanderen nog toenemen, maar daarna begint deze groep te krimpen. “En dat terwijl de vergrijzing toeneemt en het aandeel ouderen alleen maar stijgt. Het wordt daarom alle hens aan dek om onze kenniseconomie te blijven bevoorraden met hogeropgeleiden. Want het zijn zij die productiviteit, groei en maatschappelijke meerwaarde creëren”, zegt rector Bernard Vanheusden.
Voor de rector van UHasselt is dit dan ook niet het moment om het nut van masterdiploma’s of de arbeidsmarktkansen van hoogopgeleiden in vraag te stellen. “Een diploma hoger onderwijs is nog altijd de beste garantie dat jonge mensen een passende job vinden en mee actief gaan bijdragen aan onze maatschappij. Daarom is dit net het moment om te investeren en meer ambitie te injecteren in onze aula’s, scholen en leslokalen. Want Vlaanderen heeft al het talent nodig dat het in huis heeft.”
De rector benadrukt daarbij ook het belang van internationaal talent dat in Vlaanderen wil studeren, onderzoeken of werken. “We moeten minder defensief zijn als het gaat om internationale studenten. De vele kennis- en innovatiecampussen in onze regio zijn krachtige magneten voor studenten, doctorandi en onderzoekers uit de hele wereld, maar dan moeten de randvoorwaarden evenzeer van de hoogste kwaliteit zijn.”
In het Talentforum moeten universiteiten en de Vlaamse regering volgens rector Vanheusden structureel overleggen over hoe studenten sneller in de voor hen meest passende opleiding kunnen geraken, en over hoe universiteiten beter kunnen inspelen op de snel veranderende maatschappelijke en economische realiteit. “Daarnaast moet het hier gaan over internationaal talent en over de financiering van het hoger onderwijs en investeringen in onderzoeksinfrastructuur”, zegt rector Bernard Vanheusden, die benadrukt dat dit pleidooi ook de steun krijgt van de Vlaamse Interuniversitaire Raad
In zijn speech blikte de rector van UHasselt ook terug op vijftig jaar Euregio Maas-Rijn en op het potentieel van grensoverschrijdende samenwerking tussen de kennisinstellingen in deze regio. Met bijna vier miljoen inwoners en zo’n 100.000 studenten verspreid over vijf universiteiten (Hasselt, Luik, Maastricht, Heerlen, Aken), is dit één van de meest veelzijdige regio’s in hartje Europa. De Euregio heeft een gigantisch potentieel en dat moeten we maximaal benutten. We hebben daarin al belangrijke stappen gezet met de start van langdurige samenwerkingen over instellingen, grenzen en mensen heen.”
Nieuw daarbij is de intentie van UHasselt, Luik, Maastricht, Heerlen en Aken om samen een Euregionaal onderzoekscentrum rond de Einsteintelescoop op te richten. In een eerste fase zouden binnen die ‘ET Research Hub’ een vijftiental extra doctoraatsstudenten en postdoctorale onderzoekers aan de slag gaan met onderzoek rond de Einsteintelescoop. Op termijn kan het initiatief, met bijkomende financiering, verder groeien en zich ook openstellen voor andere universiteiten, hogescholen, onderzoeksinstituten en wetenschappers uit België, Nederland en Duitsland.”
Tijdens de academische openingszitting reikte de studentenraad van de Associatie Universiteit Hogescholen Limburg (AUHL) ook voor het eerst een Prijs voor Studentenengagement uit. Een prijs om studenteninitiatieven in de kijker te zetten die zich vrijwillig inzetten voor anderen en de samenleving. De prijs gaat naar de studentenvereniging Queer Up dat al verschillende jaren een veilige en laagdrempelige omgeving voor LGBTQIA+-jongeren in Limburg creëert en zich via ontmoetingsactiviteiten, sensibilisering en vorming inzet voor meer zichtbaarheid, verbinding en inclusie. “De vrijwilligers van Queer Up leveren vanuit hun eigen engagement een concrete maatschappeijke bijdrage, en dat in een tijd waarin de maatschappelijke ruimte voor diversiteit en verscheidenheid onder druk komen te staan”, zegt Thibaut Willemse, voorzitter van de studentenraad AUHL.