Nieuwe AI-tool van UHasselt en Noord-Limburgs Open Atelier helpt anderstalige medewerkers Nederlands leren op de werkvloer
Onderzoekers van het Digital Future Lab van UHasselt en Flanders Make hebben samen met het Noord-Limburgs Open Atelier vzw een innovatieve AI-tool ontwikkeld die anderstalige medewerkers ondersteunt bij het leren en oefenen van het Nederlands op de werkvloer. De technologie, die kan rekenen op financiële steun van de Nationale Loterij, laat werknemers toe om moeilijke woorden in digitale werkinstructies onmiddellijk te vertalen naar hun moedertaal en helpt hen zo Nederlands te leren tijdens het uitvoeren van hun werk. Zo wil Open Atelier de kansen op duurzame tewerkstelling en de doorstroom naar de reguliere arbeidsmarkt verder vergroten.
Open Atelier is een sociale tewerkstellingsorganisatie die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleidt richting werk. In de ateliers in Pelt, Lommel en Turnhout doen medewerkers werkervaring op in onder meer houtbewerking, metaalbewerking, lassen, assemblage, verpakking en logistiek. Ze bouwen er vaktechnische competenties, taalvaardigheid, arbeidsattitude en zelfvertrouwen op, met als doel door te stromen naar duurzaam werk.
In 2025 realiseerde Open Atelier een doorstroompercentage van 64% en werden er in totaal 284 contracten opgestart. Gemiddeld zijn er 120 mensen actief op de werkvloer. “Onze cijfers tonen dat sociale tewerkstelling een belangrijke hefboom kan zijn richting duurzame tewerkstelling”, zegt Ella Kuppens, financieel directeur van Open Atelier.
Taal als sleutel tot werk
De voorbije jaren zag Open Atelier het aantal anderstalige medewerkers sterk toenemen. Vandaag werken er zo'n 130 mensen van 23 verschillende nationaliteiten en hoewel Nederlands de voertaal blijft op de werkvloer, vormt taal vaak een drempel bij het begrijpen van werkinstructies en het zelfstandig uitvoeren van taken. Dankzij de spelers van de Nationale Loterij startte Open Atelier daarom een project dat anderstalige werknemers helpt bij het leren van het Nederlands tijdens het uitvoeren van hun werk.
“Voor werkgevers is kennis van het Nederlands één van de eerste voorwaarden om iemand aan te werven”, zegt Ella Kuppens. “Daarom zochten we naar een manier om onze medewerkers extra te ondersteunen, zodat ze zelfstandiger kunnen werken en sterker staan wanneer ze doorstromen naar een nieuwe job. Nederlands leren gebeurt bij ons dus niet naast het werk, maar tijdens het werk.”
foto: Ella Kuppens, financieel directeur Open Atelier vzw
AI-tool
Medewerkers van Open Atelier krijgen digitale werkinstructies op een tablet die hen stap voor stap toont hoe een taak moet worden uitgevoerd. Onderzoekers van het UHasselt Digital Future Lab, een core lab van Flanders Make, ontwikkelden nu een AI-tool die een extra laag vormt bovenop die bestaande instructies. “Met de tool kunnen werknemers elk woord in de instructies aanklikken en onmiddellijk een vertaling in hun moedertaal krijgen. Moeilijke woorden kunnen worden opgeslagen in een persoonlijke woordenlijst en medewerkers kunnen hun kennis inoefenen via een korte quiz”, zegt prof. dr. Eva Geurts. “De werkinstructies worden dus niet volledig vertaald, want het doel is net dat medewerkers in contact blijven komen met het Nederlands. Daarom verschijnt de ondersteuning enkel wanneer iemand ze echt nodig heeft. Zo combineren we taalverwerving met productiviteit op de werkvloer.”
De vertalingen en quizzen worden vooraf automatisch met AI gegenereerd en waar nodig gevalideerd en aangepast. “Woorden worden daarbij niet enkel vertaald, maar ook in hun werkcontext toegelicht. Hierdoor blijven de instructies op de werkvloer stabiel en betrouwbaar en kan de tool eenvoudig worden ingezet voor verschillende talen”, zegt onderzoeker Maria Hendrikx die de tool ontwikkelde.
foto: voorbeeld van de interface van de AI-tool.
Mooi hulpmiddel
“De grote meerwaarde is dat medewerkers sneller zelfstandig aan de slag kunnen, zonder dat ze het Nederlands loslaten”, zegt Ella Kuppens. “Ze krijgen ondersteuning wanneer ze die nodig hebben, maar blijven tegelijk oefenen met de Nederlandse werkinstructies. Voor onze begeleiding is het bovendien een hulpmiddel om beter te zien waar iemand nog extra ondersteuning nodig heeft. Zo versterken we niet alleen de taalvaardigheid, maar ook het zelfvertrouwen en de kansen op doorstroom.”
AI vervangt niet, maar ondersteunt
Voor de onderzoekers van het Digital Future Lab was het een kans om artificiële intelligentie in te zetten voor een concreet maatschappelijk doel. "Vaak gaat het debat rond AI over automatisering en jobs die zouden verdwijnen", zegt Eva Geurts. "Dit project toont een andere kant van de technologie. Hier zetten we AI net in om mensen beter te ondersteunen in hun werk, hun zelfredzaamheid te vergroten en hun kansen op de arbeidsmarkt te versterken.”
foto: prof. dr. Eva Geurts
Ook Hilde Crevits, Vlaams minister van sociale economie, ziet de meerwaarde van de nieuwe tool. “Dit project toont hoe innovatie, inclusie en werk hand in hand kan gaan. Taal speelt een sleutelrol om te kunnen groeien en talenten te ontwikkelen, ook op de werkvloer. Dankzij slimme technologie worden werkinstructies begrijpelijker, wordt er Nederlands geoefend en kunnen medewerkers zelfstandiger aan de slag. Daarnaast toont dit project AI op zijn best, niet als doel op zich maar als hulpmiddel om mensen vooruit te helpen.”
De technologie wordt momenteel uitgerold binnen Open Atelier. Op termijn zien zowel Open Atelier als UHasselt mogelijkheden om de tool ook in andere sociale economiebedrijven en maatwerkorganisaties in te zetten.
foto: Vlaams minister Hilde Crevits sprak in een videoboodschap haar appreciatie uit voor het onderzoeksproject.
Dit project kwam tot stand dankzij de samenwerking tussen Noord-Limburgs Open Atelier vzw, het UHasselt Digital Future Lab een core lab van Flanders Make, met financiële steun van de Nationale Loterij binnen het kader van duurzame ontwikkeling.