Actueel

Een internationaal team van onderzoekers, waaronder ook het Centrum voor Milieukunde UHasselt, heeft voor het eerst het wereldwijde netwerk van mycorrhiza-schimmeldraden in de bodem in kaart gebracht. Dat verborgen netwerk helpt planten om water en voedingsstoffen op te nemen en speelt een belangrijke rol in ecosystemen. Het onderzoek verscheen in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Science. “Onze schattingen tonen dat bodems wereldwijd samen zo’n 110 quadriljoen kilometer aan schimmeldraden bevatten, bijna een miljard keer de afstand tussen de aarde en de zon. Deze kennis helpt om de rol van deze schimmels voor biodiversiteit, bodemgezondheid en klimaat beter te begrijpen”, zegt UHasselt-prof. dr. Nadia Soudzilovskaia.

Met de hulp van impulsfinanciering van de Vlaamse regering starten UHasselt en VIB twee nieuwe onderzoeksprojecten op rond duurzame landbouw en gepersonaliseerde zorg bij reumatische aandoeningen. Met de twee projecten van in totaal 1,6 miljoen euro, willen UHasselt en VIB excellentieonderzoek versterken en een nieuwe langdurige samenwerking uitbouwen tussen de twee instellingen.

Het gewasbeschermingsbedrijf Globachem uit Sint-Truiden, sluit een licentie af met UHasselt om twee bacteriestammen verder te testen op hun potentieel tegen schimmelziektes. Het is de eerste keer dat een bedrijf bacteriën uit het plantenonderzoek van UHasselt gebruikt, om te komen tot een nieuw landbouwproduct. “Een heel mooie erkenning voor ons jarenlang onderzoek naar de interactie tussen planten en bacteriën. Zeker als dit kan leiden tot een nieuw biologisch product dat gewassen kan beschermen”, zeggen dr. Sofie Thijs en prof. dr. Jaco Vangronsveld van het Centrum voor Milieukunde.

Wetenschappelijke artikelen van vrouwelijke onderzoekers doen er tot 10 weken langer over om geaccepteerd te raken in tijdschriften dan publicaties van mannelijke onderzoekers. Dat blijkt uit een grootschalige analyse van meer dan 6.000 wetenschappelijke artikelen tussen 1963 en 2024. “Wetenschap is een erg competitieve omgeving, je moet publiceren om hogerop te raken in je carrière. Dan is deze genderkloof met 10 weken extra wachttijd echt wel een probleem”, zegt prof. dr. Stephan Bruns.

Met meer dan 50 activiteiten maakte de Dag van de Wetenschap aan UHasselt jong en oud weer warm voor wetenschap en techniek. Voor het eerst was er ook de Science Slam, een wedstrijd waarin wetenschappers hun onderzoek zo toegankelijk mogelijk presenteerden. De winnaars, Yarne Vankerkhoven (BIOMED) en Gijs Vanoppen (Theory Lab) kregen de Els Smeyers Award voor Wetenschapscommunicatie, een eerbetoon aan de betreurde UHasselt-collega Els die jarenlang met veel passie instond voor wetenschapscommunicatie.

Op voordracht van UHasselt, kende de Francqui Stichting dit academiejaar een Francqui leerstoel toe aan Hans Van Dyck, professor gedragsecologie aan het Earth & Life Institute van de UCLouvain (Louvain-la-Neuve). Van Dyck probeert de verschillen te begrijpen tussen winnaars en verliezers onder wilde dieren in landschappen op mensenmaat. Naar aanleiding van deze Francqui leerstoel zal hij verschillende lezingen geven doorheen het academiejaar '25-'26.

PhD researcher Tuan Nguyen was selected as a Young Scientist at the 8th Lindau Nobel Laureate Meeting in Economic Sciences. The meeting brought together 22 Nobel Laureates and 280 outstanding Young Scientists from around the world for five days of lectures, discussions, and exchanges of ideas.

Van 6 tot 9 juni 2025 was recreatiedomein Puyenbroeck in Wachtebeke opnieuw het decor voor Nerdland Festival. Duizenden bezoekers maakten er tijdens deze wetenschapsvierdaagse kennis met de Einstein Telescope. Het Centrum voor Milieukunde (CMK) zette op hun beurt de Experience Ecotron én enkele onderzoekers in de spotlights.

Welke eigenschappen van parasieten doen mensen gruwelen, en welke zorgen er net voor dat mensen hen toch kunnen waarderen? Die vragen staan centraal in het WASP-P project van het Centrum voor Milieukunde van UHasselt. Een soort van schoonheidswedstrijd waarbij het brede publiek 10 parasietsoorten mag beoordelen op verschillende eigenschappen. Van mooi of lelijk tot onschuldig of angstaanjagend. “We willen beter begrijpen hoe mensen naar parasietsoorten kijken. Want ook al zien ze er op eerste zicht misschien niet allemaal even mooi uit als een panda, belangrijk voor de biodiversiteit zijn ze absoluut wel. En het is onze taak als mens om ook deze soorten te beschermen”, zeggen biologen dr. Tiziana Gobbin en dr. Armando Cruz-Laufer.

Mycelium, het ondergronds wortelnetwerk van paddenstoelen, heeft uitstekende isolatiewaarden en dat zowel op vlak van warmtegeleiding als geluidswering. Dat toont nieuw onderzoek in labo’s van het Centrum voor Milieukunde van UHasselt. “Op sommige vlakken scoren enkele van de materialen uit mycelium die wij in ons lab maakten zelfs even goed als PUR, het bekende isolatiemateriaal dat veel gebruikt wordt in de bouw”, zegt prof. dr. François Rineau. Gaan we binnenkort dan ons huis isoleren met paddenstoelen? “Daarvoor is het nu nog te vroeg, maar deze materialen hebben echt wel veel potentieel.”

Het consortium AnaEE-Flanders, een samenwerking tussen UHasselt en UAntwerpen, dat onderzoek voert naar de impact van de klimaatverandering op ecosystemen, krijgt 3.760.223€ Vlaams geld van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (FWO). “Met deze financiering verzekeren we de langetermijnwerking van onze onderzoeksfaciliteiten voor ons klimaatonderzoek”, zegt prof. dr. Nadia Soudzilovskaia, die het consortium leidt vanuit het Centrum voor Milieukunde van UHasselt. 

UHasselt-onderzoeker Ingeborg Pecqueur ontving op 13 december 2024 haar doctoraatstitel. De doctoranda in de biologie is zo de 1.500ste onderzoeker die een doctoraatstitel aan UHasselt behaalt. “Een nieuwe mijlpaal voor onze universiteit, waarmee we tonen dat we de voorbije decennia enorme sprongen hebben gemaakt als het gaat om impact”, zegt rector Bernard Vanheusden.