Studietips

Grasduin door onze studietips en pik uit wat jij wil uitproberen

Laat de examens maar komen! Met deze tips ben je voorbereid.

Studiemethode

Bestaat de perfecte studiemethode?

Hoewel er niet één perfecte manier is om te studeren, zijn er wel een aantal stappen en strategieën die je helpen om zo efficiënt mogelijk te studeren.

✓ Tijdens het academiejaar verwerk je je leerstof. Je zorgt ervoor dat je alles gelezen hebt en begrijpt. Je haalt de structuur naar boven en past de leerstof toe.

✓ Tijdens de blok- en examenperiode kan je dan meteen beginnen blokken en herhalen!

Wil je meer weten over de stappen in het studieproces?

stap 1: colleges volgen en notities nemen

  • Ga naar de les

Studenten die de lessen volgen, hebben hogere slaagcijfers.
Say no more! Hoe haal je het meeste uit je lessen?

- Volg ons stappenplan (pdf, 83 KB) (document)
- Check deze noteer tips (website)
- Zo houd je jouw aandacht erbij tijdens de colleges (filmpje, 3’)

Bekijk enkele handige tips voor online lessen (filmpje, 10’)

  • Notities nemen
  • Hoe maak je goede notities?

- volg dit stappenplan (document)
- check deze 10 tips rond notities nemen (infographic)
- bekijk 5 manieren om te noteren (filmpje, 6’)
- deze website zet alles over noteren op een rijtje

  • Noteren met pen en papier? Of beter met de laptop?

Lees meer over de voor- en nadelen of bekijk deze visuele samenvatting.
De resultaten uit onderzoek hierover zijn genuanceerd.

  • Notitie-apps

Noteren op je laptop?
Dat kan in een leeg document of onder de PowerPoint, maar er zijn ook tal van handige apps:
- maak kennis met 4 handige notitie apps (website)
- of bekijk dit filmpje (16’) dat 10 apps bespreekt


stap 2: orienteren

Oriënteren kost niet veel tijd en levert je veel op: sneller studeren, beter begrijpen en makkelijker onthouden.

  • Oriënteren = verkennen

Verken de leerstof voor je eraan begint. Zoom uit en vorm je een globaal beeld van:
- de doelstellingen van het vak of hoofdstuk
- de inhoud en opbouw

Zo activeer je jouw voorkennis en kan je en een plan van aanpak uitwerken, dat helpt je beter te onthouden én efficiënter te werken! Deze handige vragen helpen om je te oriënteren op de leerstof (website)

  • Oriënteer je op het vak

Neem even tijd om het te verkennen:
- wat zijn de doelstellingen, de eindcompetenties?
- waaruit bestaat het cursusmateriaal?
- waarover gaat de leerstof?
- hoeveel hoofdstukken, colleges, ... zijn er?

Deze informatie vind je in:
- de studiegids 
- de studieleidraad/blokboek/blokwijzer (check Blackboard/Toledo)

Zo weet je wat je kan verwachten, en kun je jouw aanpak van het vak bepalen.

  • Een nieuwe hoofdstuk?

Oriënteer je op het hoofdstuk:

- lees de inleiding en conclusie van het hoofdstuk
- lees de titels en tussentitels
- bekijk afbeeldingen, grafieken, omkaderde of vette tekst

Ga voor jezelf na:
- Wat weet ik hier al over? (activeer je voorkennis!)
- Welke vragen stel ik mezelf hierbij?

Meer weten?
- check dit beknopt stappenplan bij aanpak van een nieuw hoofdstuk (website)
- verdiep je met dit filmpje in hoe je een nieuw hoofdstuk stap voor stap aanpakt (filmpje, 7’)
- maak kennis met deze ‘pre-reading strategies’ (infographic)

stap 3: lezen

  • Lees en krijg inzicht

Lees je cursusmateriaal (handboek, artikels, …) om inzicht te krijgen in de leerstof. Probeer de leerstof te begrijpen.
Controleer of je iets begrijpt door het in je eigen woorden te vertellen.

- Leer efficiënt lezen in 3 stappen (infographic)
- Ontdek hoe je je handboeken kunt verwerken (dit filmpje, 9’)

  • Gaat het lezen te langzaam?

Focus eerst op het totaalplaatje, zodat je weet wat gaat komen.
Of probeer eens een andere lees-strategie!
- maak kennis met 4 verschillende leesstrategieën (website)
- test deze 3 technieken om sneller te lezen (filmpje, 5’)
- check deze  6 tips voor ‘speed reading’ (infographic)
- lees meer over het leesproces en hoe je dit kan versnellen (website)

Wist je dat ...

... lezen soms extra traag gaat als je dyslexie hebt?
... er voorleessoftware bestaat die je kan gebruiken? Vraag info bij de zorgcoördinator.

  • Hoe lees je een wetenschappelijk artikel?

Deze infographic toont hoe je in vier stappen een wetenschappelijk artikel doorneemt.
Dit filmpje licht het leesproces uitgebreider toe (filmpje, 7’)

Want wetenschappelijke artikels efficiënt doornemen, dat vraagt een eigen aanpak.

  • Moeilijk om je concentratie erbij te houden?
  • Lees actief!

- maak kennis met actieve leestechnieken  (filmpje, 11’)
- ontdek 10 actieve leesstrategieën die je kan uitproberen (website)
- gebruik dit handig stappenplan (infographic)

  • Concentratiemoeilijkheden die blijven aanhouden?

Check dan zeker onze e-module concentratie voor meer tips.

  • Wat als ik de leerstof niet begrijp?

- Lees verder. Soms wordt het dan wel duidelijk.
- Focus eerst op de structuur, de opbouw van het hoofdstuk, kom daarna terug op de inhoud die onduidelijk is.
- Analyseer het stuk dat je niet begrijpt grondig, stap voor stap:
    - herlees
    - teken het uit of noteer op een kladblad
    - tracht het in eigen woorden te herformuleren

Blijft het onduidelijk?
Vraag dan om toelichting bij de docent of bij medestudenten.
Een filmpje opzoeken over het onderwerp, kan soms ook verheldering brengen.

stap 4: breng structuur in de cursus

  • Zoek & visualiseer de structuur

Als je structuur ziet in de leerstof, verhoogt je inzicht en versterkt je geheugen. Ga dus op zoek en visualiseer de opbouw van elk hoofdstuk, elk hoorcollege, elk artikel.

De structuur visualiseren kan op verschillende manieren:

- markeren en noteren
- schematiseren
- samenvatten

  • Markeren en noteren

Licht de hoofdzaken uit je leerstof door ze te markeren, onderlijnen, sleutelwoorden te noteren in de kantlijn, …Zo krijg je een beeld van de rode draad in je leerstof, en vind je de hoofdzaken achteraf snel terug.

- 5 aandachtspunten bij het markeren met voorbeeld van een bewerkte tekst (pdf, 749 KB) (document)
- 3 basistips voor goed markeren (website)
- bekijk film voor tips i.v.m. kleurgebruik (filmpje, 2’)

Wist je dat …

… markeren alleen niet voldoende is? Combineer deze methode bijvoorbeeld met schematiseren.

  • Schematiseren

Een schema is een gestructureerd overzicht van de leerstof, dat voornamelijk is opgebouwd aan de hand van kernwoorden.

Een schema helpt je:
- inzicht te krijgen in de leerstof
- de leerstof te overzien
- de leerstof te herhalen

  • Welk soort schema maak ik best? 

Dat hangt af van de leerstof en je doel.
- Lees meer over de soorten schema’s en wanneer ze te gebruiken (website)
- deze tabel helpt je bepalen welk schema te maken afhankelijk van jouw doel (infographic)

Inspiratie nodig?
Bekijk enkele voorbeelden van schema’s per opleiding (pdf, 3,7 MB) (documenten).

  • Hoe maak ik een schema o.b.v. de inhoudstafel?

Stap 1: neem de inhoudstafel, indien die beschikbaar is
Stap 2: vul deze inhoudstafel aan met alle tussentitels uit de tekst of slides. Gebruik hierbij tabs (inspringen) of verschillende kleuren
Stap 3: vul je inhoudstafel eventueel aan met enkele kernwoorden (géén zinnen!) onder elk titeltje

→ Gebruik deze inhoudstafel om je leerstof te overzien en te herhalen

  • Hoe maak ik een mindmap?

Een spindiagram of mindmap is een visueel overzicht van de leerstof. Het kan een alternatief zijn voor een inhoudstafel.

- maak kennis met het nut en de basisprincipes van mindmappen (filmpje, 2’)
- lees de basisprincipes van een mindmap (website)
- mindmap-richtlijnen samengevat (mindmap)

Mindmappen kan met pen en papier, maar ook digitaal, bijvoorbeeld met deze apps voor mindmappen.

  • Hoe maak ik een conceptmap?

Een conceptmap visualiseert verbanden tussen concepten. Je kan het gebruiken voor bepaalde onderdelen van je leerstof.

- lees alles over het hoe en waarom van conceptmappen (website)
- maak in 7 stappen een concept map (filmpje, 2’)

Concept mappen kan met pen en papier, maar ook digitaal, bijvoorbeeld met deze apps voor conceptmapping (website).

  • Samenvatten

Een samenvatting is een verkorte weergave van de leerstof.
Het vormt een uittreksel van alles wat je moet kennen in volzinnen, je kan het gebruiken om van te studeren.

  • Wil je zelf een samenvatting maken?

- check deze tips om samenvattingen te maken 
- een studente vertelt hoe zij het aanpakt (filmpje, 5’)


Tip: het aanvullen van je slides (met info uit de les en het handboek) kost minder tijd en vormt vaak ook een samenvatting van je leerstof!

  • Samenvatting van iemand anders gebruiken?

Geen goed idee!
Het lijkt een makkelijke oplossing, maar er zijn heel wat nadelen:

  • je krijgt minder inzicht in de leerstof
  • je mist mogelijk belangrijke delen van de leerstof
  • je begrijpt de leerstof misschien verkeerd
  • ...
  • Moeilijk om hoofdzaken te selecteren?

Om goed te structureren, moet je een onderscheid kunnen maken tussen hoofd- en bijzaken.

Elke paragraaf bevat doorgaans één kernbegrip en één kernzin. Ga daar naar op zoek.

- Check dit beknopt stappenplan om hoofdzaken op het spoor te komen (website)
- Of doorloop dit uitgebreide stappenplan (document)
- Ontdek enkele aanknopingspunten en voorbeelden (filmpje, 5’)

Tip
Maak flashcards van in te studeren begrippen.
Deze kan je gebruiken bij het memoriseren in de blok- en examens.
Spreek eens met je studiegenoten af om samen te werken aan een set van steekkaarten, bijvoorbeeld via één van deze flashcard-apps (website)

stap 5: inzicht verwerven

Meer inzicht krijgen in je leerstof? Dat doe je door de leerstof diepgaand te verwerken. Onderstaande technieken kunnen je hierbij helpen.

  • Zoek de rode draad: structureer

Haal de grote lijnen, de structuur, uit je leerstof en schrijf/teken deze neer. Dit overzicht is je eerste stap naar meer inzicht.

Tip
Leg je handboek, slides, notities van één vak naast elkaar en probeer hiervan één inhoudstafel te maken.

Meer weten over hoe je kan structureren?

  • Zoek verbanden: relateer

Verdiep je kennis door verbanden te zoeken tussen de hoorcolleges en je handboek, tussen verschillende hoofdstukken of vakken, tussen je leerstof en de actualiteit, …

- check deze technieken om verbanden te leggen (website)
- dit voorbeeld maakt het duidelijk (filmpje, 3’)

  • Dring door tot de kern: analyseer

Ga niet te snel over je leerstof, maar sta er voldoende bij stil en denk na. Analyseer de leerstof stap voor stap.

Hoe kan je dat doen?

  • Leg uit

Leg elke theorie, oefening, formule, … stap voor stap uit aan jezelf (of aan iemand anders), bijvoorbeeld met de Feynman-techniek.

- Maak kennis met de Feynman-techniek (filmpje, 2’)
- Uitgebreide beschrijving van de Feynman-techniek (website)
- Leerstof uitleggen aan jezelf: zo doe je dat (infographic)

  • Stel vragen aan jezelf

- ‘Waarom is dat zo?’
- ‘Is dat altijd zo?’, …

Kritische vragen stellen over de leerstof en ze vervolgens zélf proberen te beantwoorden, ook wel ‘elaboration’ genoemd, verdiept je inzicht.

- Zo pas je de ‘elaboration techniek’ toe ( filmpje, 2’)
- Jezelf vragen stellen tijdens het studeren: waarom en hoe? (website)
- Visuele samenvatting van de elaboration-techniek (pdf, 78 KB)(infographic)
- Deze vragen kan je bijvoorbeeld stellen aan jezelf.

  • Concretiseer en pas toe

Door je leerstof concreter te maken, begrijp én onthoud je ze beter.
Dus pas je leerstof toe: zoek voorbeelden en maak oefeningen.

  • Zoek eigen voorbeelden

Ga op zoek naar voorbeelden uit je dagelijks leven, de actualiteit, … en link deze aan de leerstof. Concrete informatie kunnen we beter en gemakkelijker onthouden.

- Waarom is het zinvol eigen voorbeelden te zoeken? (filmpje, 1’)
- Concrete voorbeelden zoeken: zo doe je dat (website)

  • Maak zélf oefeningen

Probeer zelfstandig tot een oplossing te komen, op het examen sta je er immers ook alleen voor! Dus: oplossingen wegleggen, en niet spieken!

- Pak nieuwe oefeningen stap voor stap aan me dit uitgebreide stappenplan (pdf, 115 KB) (document)
- Dit beknopt stappenplan kan je afdrukken en ophangen (infographic)
- Deze tips helpen je bij het oplossen van wiskundige problemen (website)

  • Transformeer

Probeer je schriftelijke leerstof visueel voor te stellen (pdf, 89 KB) (maak een tekening of schema) en beschrijf figuren uit je leerstof in je eigen woorden. Dit noemt ‘dual coding’. Zo gebruik je  jouw twee hersenhelften en leer je beter!

- Leer woord én beeld te gebruiken tijdens het studeren (filmpje, 2’)
- Dual coding samengevat (pdf, 89 KB) (infographic)

Wist je dat het gebruik van beelden ook een positief effect heeft op je geheugen?

  • Daag jezelf uit!

Je leert pas als je jezelf uitdaagt, dus wees niet te snel tevreden en durf het jezelf moeilijk te maken.

- Maak kennis met ‘desirable difficulties’ (filmpje, 3’)
- Pas één van deze technieken toe om jezelf uit te dagen tijdens het studeren (website)

  • Wat te doen met ‘tekstvakken’?
  • Varieer

Doorloop het studieproces stap voor stap zoals hierboven beschreven en pas diverse actieve studietechnieken toe.

  • Inzicht is cruciaal

- leer niet enkel vanbuiten
- blijf kritisch
- stel jezelf vragen
- zoek naar verbanden

Met andere woorden: verwerk je leerstof op een actieve manier (filmpje, 1’)

  • Hoe pak ik vakken aan met veel oefeningen?
  • Focus op inzicht

Memoriseer je formules en bewijzen, maar focus je verder vooral op inzicht en het kunnen toepassen van je leerstof.
- Hierboven las je al hoe je meer inzicht kan krijgen in je leerstof.
- Tips om exact wetenschappelijk processen en vaktermen in te studeren met inzicht (document).

  • Oefenen, oefenen, oefenen

Je oefeningen begrijpen is niet voldoende, je kan pas slagen op je examen als je ook zélf nieuwe oefeningen kan oplossen.
Oefenen, oefenen, oefenen … met steeds nieuwe oefeningen van oplopende moeilijkheidsgraad is dus de boodschap!
- bekijk filmpje om moeilijke wiskundige oefeningen op te lossen (filmpje, 9’)
- gebruik deze stappenplan bij het maken van oefeningen (pdf, 115 KB)(document)

stap 6: blokken en herhalen

Blok- en examenperiode in zicht? Tijd om te memoriseren!
Maar hoe doe je dat?

  • Spreid studiemomenten

Het is beter om je studiemomenten doorheen het academiejaar te spreiden. Zo ben je goed voorbereid op je blokperiode.

- Leer hoe gespreid studeren werkt en hoe je het kan toepassen (filmpje, 2’)
- Check deze richtlijnen bij het spreiden van je studiemomenten (infographic)

Tip
Omdat dagen lang na elkaar studeren tijdens de blokperiode vaak de realiteit is, kan een blok- en examenplanning van pas komen! Toch te laat begonnen? Bekijk onze last-minute tips

  • Leg het uit aan jezelf

Haal actief informatie uit je geheugen: ‘vertel’ aan jezelf wat je leerde. Als hulpmiddel gebruik je de inhoudstafel, je mindmaps: vertel per titeltje of per kernwoord wat je er nog over weet. En vergeet achteraf niet te controleren wat je vergat!

- Ontdek hoe ‘retrieval practice’ werkt (filmpje, 3’)
- Meer over het actief ophalen van informatie uit je geheugen (website)
- Leerstof uitleggen aan jezelf: een visuele samenvatting (infographic)

  • Combineer woord en beeld

Zoek of creëer beelden, schema’s, tekeningen. Probeer je leerstof visueel voor te stellen.

- Ervaar het effect van beelden op je geheugen (filmpje, 7’).
- Een voorbeeld? Bekijk deze toepassing op het periodiek systeem.
- Check onze concrete tips om woord en beelden combineren tijdens het studeren (stap 5 deel 'transformeer').

  • Switch tussen onderwerpen

Wissel tijdens het studeren van een vak tussen verschillende topics of opgaven.
Maak bijvoorbeeld na één hoofdstuk theorie de oefeningen, of herhaal de twee voorgaande hoofdstukken na elkaar. Zo versterk je jouw geheugen én leg je makkelijker verbanden!

- Maak kennis met de basisprincipes van deze techniek, ook wel ‘interleaving’ genoemd.
- Bekijk dit concreet voorbeeld (filmpje, 2’).
- Meer achtergrondinformatie over de ‘interleaving’ techniek.

  • Geheugentechnieken

Mnemotechnieken zijn geheugentechnieken die je kunnen helpen om feitenkennis makkelijker te onthouden.

- Maak kennis met 4 nuttige geheugentechnieken (website)
- Dit filmpje (6’) legt de geheugentechnieken uit met handige voorbeelden.
- 3 basisprincipes bij het ontwikkelen van goede geheugensteuntjes (infographic)

  • Herhaal

Leerstof herhalen verbetert je geheugen. Zie het effect van herhaling op je geheugen in de vergeetcurve.

Hoe kan je herhalen?

- herhaal alles wat je studeerde met behulp van je inhoudstafel (reproduceer de leerstof uit je geheugen)
- herhaal de verbanden tussen de hoofdstukken
- herhaal de moeilijkste oefeningen van elk type

Wist je dat …

herlezen geen goede manier van herhalen is? Lezen en herkennen is niet hetzelfde als zelf navertellen!

Leer meer over het effect van actief herhalen én hoe je dat doet  (filmpje, 5’)

  • Controleer of je het kent

Vertrouw niet zomaar op je geheugen, maar test jezelf. Door jezelf te testen, controleer je of je de leerstof kent én versterk je jouw geheugen.

- Zo werkt het testing-effect en pas je het toe (filmpje, 4’)
- Breng met deze ideeën ‘retrieval practice’ in praktijk.
- Samengevat: zo kan je controleren of je de leerstof kent (pdf, 86 KB) (infographic)

Je kan jezelf testen aan de hand van voorbeeldexamenvragen, zelfgemaakte examenvragen, flashcards, doelstellingen in de studieleidraad/blokwijzer/ ....

  • Gaat het te traag?

Veel leerstof, beperkte tijd?
Maak kennis met 25 technieken om sneller én beter te leren (infographic)

Handige apps 
Deze handige apps kunnen je helpen bij het memoriseren en herhalen van je leerstof.

  • Zorg voor goede studieomstandigheden
  • Organiseer je

- Zorg dat je leerstof een tweetal weken voor de start van de examens blokklaar is.
- Beslis waar je gaat studeren.

- Inspiratie, voor- en nadelen per studieplek (website)
- Tips om thuis een goede studieplek in te richten (filmpje, 3’)
- 10 tips voor de ideale werkplek (infographic)
- Studeren op de campus?  Vind hier de mogelijkheden.
- Zorg voor een georganiseerde studieruimte (website)
- Creëer stap voor stap je ideale studieplek (filmpje, 12’)
- Maak een realistische examenplanning.

  • Blok gezond

Zorg voor een gezonde geest in een gezond lichaam.
Ontdek hoe je fysiek en mentaal gezond blijft in onze e-module ‘gezonde geest in gezond lichaam’ (website)

  • Pauzeer

Neem regelmatig pauze en zorg ervoor dat je pauze werkt.
Ontdek alle tips en tricks in onze e-module ‘Perfect studeren en pauzeren’.

  • Voed je concentratie

Kom meer te weten over je concentratie en hoe ze te behouden in onze e-module ‘concentratie’ (website)

  • Bewaak je motivatie

Op deze pagina’s vind je inspiratie om je motivatie op peil te houden.
TOTAAL geen motivatie voor een vak? Deze website helpt je uit de nood!

Studieplanning

Waarom een studieplanning maken?

Een studieplanning maken vraagt tijd. Dus waarom zou je er tijd in steken terwijl je kan studeren of iets leukers doen?

  • Een studieplanning helpt je jouw tijd efficiënt in te vullen!

Stel je studietijd voor als een batterij, die je kan indelen in drie grote zones:

  • De blauwe zone = tijd waarin je aan het studeren bent met 100% focus en inzet
  • De groene zone = tijd besteed aan bewuste pauze, waarin je 100% ontspant
  • De rode tussenzone = de tijd waarin je niet écht studeert (vb. je gedachten zijn er niet bij, je probeert 2 dingen tegelijkertijd te doen, …), maar ook niet écht ontspant. Deze zone vraagt heel veel energie, maar geeft helemaal niets terug.
  • Kleur jouw persoonlijke batterij eens in!

Hoe is de verdeling bij jou op een willekeurige studiedag? Hoeveel tijd studeer je, hoeveel tijd ontspan je en hoeveel tijd spendeer je in de tussenzone?

Als je jouw batterij inkleurt, zie je het vermogen waarop jij functioneert.

  • De blauwe zone vraagt energie, maar geeft ook energie (lees: voldoening)
  • De groene zone geeft energie
  • De rode zone vraagt heel veel energie, maar geeft helemaal niets terug.

Een grote rode zone betekent dus een zeer lege batterij en bijgevolg nog minder zin om te studeren.

Dus wat levert een studieplanning je op? Grotere blauwe en groene zones, minder rode zones, dus méér energie en meer efficiëntie!

  • Nog niet overtuigd?

Lees de voordelen van planningen maken.

  • Klaar voor de volgende stap?

Ontdek hoe je stap voor stap een realistische weekplanning opstelt in onderstaande topic ‘Een weekplanning maken… hoe begin ik eraan?

  • Graag meer weten?

Werken met to do lijstjes

Een to-dolijst geeft je overzicht en is de basis voor goed timemanagement.

Voor sommige studenten is een to-dolijstje al genoeg om hun tijd efficiënt te besteden, anderen gebruiken het als basis voor een weekplanning, aan jou de keuze!

  • Hoe werken met to-do’s?

Dit filmpje vertelt je hoe je een to do lijst kan opstellen en behoed je voor enkele valkuilen (2’).
Deze infographic geeft je een stappenplan voor het opstellen van een dagelijkse to-do lijst.
Check deze website voor een uitgebreider stappenplan.

  • Tips & tricks bij het werken met een to-do lijst
  • Stel prioriteiten in je to-do-lijst

Welke taak doe je eerst? Wat is dringend?
- Check je deadlines of de Eisenhower-matrix en markeer de meest prioritaire taken in je lijst.
- Lees deze tips om je to-do lijst kort en werkbaar te houden!

  • Houd je lijst up-to-date

CHECK af of streep door wat klaar is, verplaats taken waar nodig.

  • Nieuwe week = nieuwe to do’s

Neem de taken die de voorbije week niet gelukt zijn in je nieuwe lijst op!

  • Waar noteer ik mijn to-do’s?

- op eender welk papiertje of schriftje
- op een eenvoudig sjabloon
- op een meer uitgewerkt sjabloon
- digitaal in een document
- digitaal via een app
- in je (elektronische of papieren) agenda

  • Handige to-dolijst-apps

- Google keep  - te delen met anderen - weergave naast google agenda
- Google tasks - persoonlijk - onmiddellijk weergegeven in google agenda
- Trello - to do lists + maandoverzicht
- Remember the milk - to do lists
- Todoist - de delen met anderen, bewaakt vooruitgang

Een weekplanning maken. Hoe begin ik eraan?

  • Stap 1: Zelfkennis

Zelfkennis is het begin van alle wijsheid en dat geldt zeker voor het opstellen van een realistische studieplanning!

  • Heb jij voldoende grip op je tijd? 

Via deze oefening (pdf, 79 KB) krijg je inzicht in je tijdsbesteding, een eerste stap naar een beter timemanagement!

Heb je nu voldoende zelfkennis? 
Dan kan je aan de slag met het opstellen van een studieplanning! Succes!!

  • Stap 2: Neem je to-do lijst bij de hand

Een to-do lijst is de basis voor je planning.
De lijst biedt je een overzicht van je taken, die je vervolgens kan inplannen.
Heb je nog geen to-do lijst? Lees dan het deel 'werken met to-do lijstjes'.

  • Stap 3: Teken je weekplanning uit

Neem een weekoverzicht en je to do lijst bij de hand, en teken je weekplanning uit.

Zo doe je dat, stap voor stap. (pdf, 1,3 MB)
Of laat je gidsen door dit filmpje (4’)

Wist je dat ... een voltijds student* gemiddeld 45u/week bezig is met zijn studie (lessen + zelfstudie opgeteld)?
(*voltijds student = 60SP per academiejaar)


  • Tips & tricks bij het plannen

  • Verzamel je materiaal 

Wat heb je nodig om te plannen? 

- een handig weekoverzicht (vb: je papieren of google agenda, of dit overzicht
- je lesrooster
- je to-dolijst

  • Stel prioriteiten

Zoveel taken… maar hoe bepaal je prioriteiten?

De Eisenhower-Matrix helpt je hierbij! 
Graag een paar concrete voorbeelden?
Vul stap voor stap jouw Eisenhower-matrix in!
Maak kennis met de principes van Eisenhower (filmpje, 3’).

  • Voorzie buffers en be ready for the ‘unexpected’!

Buffers zijn momenten waarop je niets plant: geen studie en geen ontspanning.

- Loopt alles volgens plan? Fijn, dan heb je extra vrije tijd!
- Loopt je planning wat uit? Geen nood, gebruik je buffertijd om in te halen.

  • One thing at a time…

Stop multitasking, het kost je alleen maar tijd! 
Focus op één taak per keer. 
Heb je problemen met focussen? Check onze concentratie-tips!

  • Handige apps voor planning

- Google agenda = elektronische agenda
→ lees de handleiding

- Trello = elektronische to do lijst + maandoverzicht
→ bekijk de handleiding (16')

  • Handige downloads

Hoe plannen tijdens de blok en examens

Blok en examens: een periode waarin er veel gestudeerd moet worden in een beperkte tijd. Een goede planning is dan een must!

  • Een examenplanning per maand opstellen?

Verdeel de beschikbare blokdagen op een logische manier over je vakken.

- Volg dit stappenplan (pdf, 420 KB)
- Bekijk dit voorbeeld ingevuld examenplanning (pdf, 744 KB).

  • Een examenplanning per vak opstellen?

Maak een handig overzicht van alle leerstof per vak.
Dit stappenplan helpt je op weg!

  • Hoe ziet een blokdag eruit?

In een blokdag wordt er uiteraard heel wat gestudeerd, maar er is ook ruimte voor pauzes en voldoende slaap!
Ontdek hoe een blokdag eruit kan zien, afhankelijk van je stressniveau ;) 
Veel examens op korte tijd? Enkele vuistregels!

  • Te laat begonnen?

Tips die je last-minute kunnen helpen:
- in dit filmpje licht een studente haar tips toe (2’)
- op deze pagina vind je 7 last-minute examen hacks

Wist je dat...

Een schema van 50 - 55 uren per week niet abnormaal is tijdens de blok- en examenperiode?
MAAR ... geen reden tot paniek als jij alles gestudeerd krijgt in minder tijd. Niet iedereen studeert immers aan hetzelfde tempo!

Maar ik heb geen tijd voor pauzes

Net als je smartphone heeft ook je brein af en toe een ‘oplaadmoment’ nodig.
Pauzeren geeft je hersenen energie zodat je efficiënt kan blijven studeren.

Goed studeren = voldoende pauzeren

  • Weet dat pauzes renderen! 

Je kan méér studeren door af en toe te pauzeren!

- lees het effect van pauzes in één oogopslag
- het effect van pauzes aangetoond met een voorbeeld

  • Wat als ik te weinig pauzeer?

Dan krijgen je hersenen te weinig rust en kan je niet helder denken en niet efficiënt studeren!
- Lees meer over het effect van pauzeren op je brein.
- De ’window of tolerance’ (filmpje, 4’) brengt dit mooi in beeld, check deze website voor meer uitleg of bekijk deze afbeelding als samenvatting.

Wat doe ik dan tijdens een pauze

  • Dit doe je beter NIET:
  • Aan je bureau / achter je computer blijven zitten
  • Series, film(pje)s kijken
  • Nog leerstof in je hoofd blijven herhalen
  • Nadenken over wat je zo dadelijk nog moet doen
  • Wat kan je WEL doen?
  • Ontspan!
  • Doe iets actief, beweeg!
  • Maak contact met anderen!
  • Een goede pauze geeft je nieuwe energie!

Algemene tips bij het nemen van pauze
- Concrete ideeën voor blokpauzes van 5 tot 30 minuten
- 50 manieren om te pauzeren
- Zo pauzeren andere studenten
En … ook seks kan geen kwaad!

Land in lockdown? Zo kan je pauzeren tijdens de pandemie.

Wat is jouw favoriete pauze?
Laat het ons weten en we voegen je tip toe op deze pagina!

  • Ontspanningsoefeningen

Vind je het moeilijk te ontspannen?
Onderstaande oefeningen kunnen je misschien helpen je lichaam te ontspannen:

- Ademhalingsoefening in 2 minuten
- Bodyscan, 8 minuten
- Oefening voor nek, schouders en rug, 5 minuten
- Mindfulness & meditatie-initiatie, 7 minuten

  • Handige apps 

- Overzicht van 4 apps om te ontspannen 
- Mindfulness uitproberen? Deze mindfulness-apps helpen je!

Wat als ik niet alles af krijg

  • Het is niet alles of niets!

Respecteer je grenzen, zo blijf je helder denken en dus béter studeren!
Doe gewoon zoveel mogelijk, dan zijn je resultaten vaak beter dan wanneer je alles wil doen. 
Check de ‘window of tolerance’.

  • Wist je dat… studeren in lagen gebeurt?

studeren gebeurt in lagen

- eerst leer je de rode draad, de structuur, 
- vervolgens de hoofdzaken,
- daarna de bijzaken 
- en tenslotte hang je de details als kapstokken aan de structuur op.

Studeren is dus geen kwestie van alles onmiddellijk kennen!
Check hier het studieproces

  • Studeer efficiënter met de POMODORO-techniek

Met deze techniek ga je efficiënter werken en kan je de tijd die je besteedt aan een taak beperken aan de hand van een vast ritme:
- blokken van 25 minuten ononderbroken studietijd,
- gevolgd door een korte pauze van een vijftal minuten.

Interesse gewekt?
ontdek hoe de pomodoro-techniek werkt (filmpje, 3’)
maak kennis met de finesses van de pomodoro-techniek
- of check deze visuele samenvatting

  • Doe meer in minder tijd met de Pareto en Parkinson principes: leg jezelf limieten op.

- 80% van het werk kan je afronden in 20% van de tijd. Dat is het Pareto-principe.
- Taken nemen de hoeveelheid tijd in beslag die jij voor ze reserveert.
Dat is de wet van Parkinson.
→ Dit betekent dus dat als je jezelf een tijdslimiet oplegt, je meer werk gedaan krijgt in minder tijd!

Lees er meer over op deze website.
Dit filmpje legt beide principes helder voor je uit (4’).


  • One thing at a time…

Stop multitasking, het kost je alleen maar tijd! 
Focus op één ding per moment. 
Check je batterij.


  • Handige apps die je helpen ontspannen

Handige apps voor ontspanning
Tal van apps kunnen je helpen ontspannen.

7 apps die je helpen ontspannen
10 mindfulness en meditatie apps


Graag meer weten?

Een antwoord op veelgestelde vragen over ontspanning
Info en oefeningen om tot rust te komen
Voorbeelden van goede en minder goede pauzes
Tips om je productiviteit te boosten

Misschien ook interessant voor jou?

Hoe een studieplanning maken?
→ Hier leer je stap voor stap een studieplanning op te stellen, waarin er tijd is voor inspanning, maar ook ontspanning!

Stress, faalangst, piekeren en black-out
→ Op deze pagina leer je meer over het ontstaan (én jawel: het nut) van stress en hoe je stress, faalangst, piekeren en black-outs kan voorkomen en verhelpen.

zelfstudie… hoe jezelf sturen?
→ Hier kom je te weten hoe je jouw talrijke goede voornemens realiteit laat worden, met andere woorden: hoe jij aan het stuur van je eigen leven kan zitten!

Hoe begin ik er effectief aan

Je planning ligt klaar, het enige dat je moet doen is er effectief aan beginnen...
… maar dat is soms moeilijker dan het lijkt!

Don’t panic, onderstaande tips geven je een duwtje in de rug!

✔ Maak je planning zichtbaar

Herinner jezelf aan je planning door:
- ze te noteren in je agenda
- reminders in je smartphone
- ze boven je bureau op de hangen
- ...


✔ Maak elke dag 2 momenten vrij om je planning te checken:

1. ‘s Ochtends: wat staat er op mijn planning, hoe ziet mijn dag eruit?
2. ‘s Avonds: heb ik mijn planning nageleefd, wat lukte goed/minder goed + wat staat er morgen op mijn programma?


 Beloon jezelf als je op het geplande moment gestart bent en volgehouden hebt.
Zoek enkele goede beloningen voor jezelf!


✔ Positief denken

Als je positief denkt, brengt dit fijne gevoelens met zich mee en deze beïnvloeden je gedrag.
Bijvoorbeeld: als je denkt ‘ik kan dit’, zal je je energiek en gemotiveerd voelen, de kans is groot dat je vervolgens ook effectief aan de slag gaat.

Ontdek hoe je gedachten, gevoelens en gedrag samenhangen in dit filmpje (5’), je krijgt er bovendien enkele aanknopingspunten om niet-helpende gedachten aan te pakken.
Deze afbeelding geeft het principe helder weer 
- Hier kan je oefenen op positief denken
- Of check deze 10 tips om positiever te denken!


✔ Alle begin is moeilijk!

Starten is het moeilijkst, maar eens je bezig bent, lukt het vaak wél.
Je moet even door ‘de verschrikkelijkheid van het moment’ (= het moment waarop je begint te studeren).

• Begin met een kwartiertje, nadien gaat het vanzelf.
• Bedenk wat je in 2 minuten al zou kunnen doen, en begin daarmee.
• Ontwikkel een routine om te starten met studeren.

- Check dit voorbeeld van een studie-routine
- Pas deze tips voor het installeren van routines (filmpje, 9’) toe.


✔ SOS omgeving

Schakel hulplijnen in die je motiveren om eraan te beginnen!
- Deel je planning bijvoorbeeld met je ouders, vriend(en), … en bekijk hoe zij je kunnen helpen met effectief beginnen te studeren.
- Studeer in de bib of een blokpunt. Anderen zien studeren, maakt dat je zelf ook makkelijker aan het werk gaat en blijft.

Hoe houd ik vol

Hoe zorg je ervoor dat je jouw planning blijft volgen?
Hoe houd je jouw concentratie en motivatie op peil?
Deze tips helpen je op weg!

✔ Pauzeer regelmatig

Je hersenen hebben rust nodig om te blijven presteren.
Na een pauze is je concentratie en focus weer hersteld.
Lees meer over pauzeren.


✔ Gebruik de pomodoro techniek

Deze techniek helpt je om efficiënt te blijven werken aan de hand van een vast ritme:
- blokken van 25 minuten ononderbroken studietijd,
- gevolgd door een korte pauze van een vijftal minuten.

Interesse gewekt?
ontdek hoe de pomodoro-techniek werkt (filmpje, 3’)
maak kennis met de finesses van de pomodoro-techniek
- of check deze visuele samenvatting


✔ Breng je omgeving op de hoogte

Informeer je huisgenoten, familie en vrienden over je studieplanning.
Zo stoort niemand je tijdens het studeren en wordt je focus niet onderbroken.
Misschien kan je omgeving zelfs supporteren en je ondersteunen in je plannen?


 Wissel af in je vakken of taken.

Zo ga je verveling tegen en blijf je meer alert.
Hoeveel afwisseling je nodig hebt is afhankelijk van je concentratieniveau, het vak, het moment op de dag, …
Zoek de beste balans voor jezelf!
Voldoende afwisseling boost bovendien je geheugen en concentratie!


✔ Begin met het moeilijkste

Plan moeilijkere taken of leerstof aan het begin van je studieblok, dan is je energieniveau het hoogst.
Als je startproblemen hebt, begin dan met een makkelijk taakje binnen het moeilijke vak, bv: slides afdrukken.


✔ Houd je motivatie op peil

Hang bijvoorbeeld inspirerende quotes op in je studieruimte of beloon jezelf na elk studieblok.
Je kan ook samen met anderen studeren, zo voel je je minder alleen.
Zien studeren, doet studeren!
Zelfs virtueel samen studeren met iemand kan helpen, zoek ‘study with me’ op youtube!
Meer info en tips over motivatie lees je hier.


✔ Stel prioriteiten

Lijken er belangrijke taken ‘tussen te komen’?
De Eisenhower-matrix helpt je te bepalen wat écht prioritair is.
- Maak kennis met de principes van Eisenhower (filmpje, 3’).
- Check hier enkele concrete voorbeelden.
- Vul stap voor stap jouw Eisenhower-matrix in!


✔ Vermijd tijdverspillende en afleidende social media!

Zet je smartphone op vliegtuigstand of leg hem weg.
Sluit je laptop of blokkeer verleidelijke websites en apps.
Zo vergroot je de kans dat je ook tijdens moeilijke momenten doorzet.


✔ Bescherm je concentratie

Scherm je af van afleiders en houd je concentratie op peil.
Maak kennis met 3 bruikbare tips om je concentratie te boosten of lees deze uitgebreide info en tips over concentratie.
Ontdek hoe een studente haar concentratie op peil houdt (filmpje, 6’)


✔ Handige apps om je planning vol te houden

  • Jezelf tijdelijk afschermen van tijdverspillende websites en apps?

Blokkeer afleidende websites met deze apps 
Verminder je telefoongebruik met deze apps

  • De pomodoro-techniek toepassen via je browser? Ook dat kan! Check:

Strict Workflow
Waste no time
Simple Pomodoro

Wat als het een keer minder goed lukt

Liep het anders dan gepland?
Lukte het niet vandaag?
Het is heel normaal dat je plannen niet altijd lukken!

  • Het is heel normaal dat je plannen niet altijd lukken!

Leren doe je met vallen en opstaan, zo gaat dat.
Een typische leercurve heeft ups en downs.

  • Leer uit je fouten!

Dat doe je zo:

  • Stap 1: analyseer: wat liep er mis?
  • Stap 2: trek je conclusies, leer er iets uit
  • Stap 3: doe het de volgende keer anders,

En ... blijf vooral proberen!

  • Herteken je planning als het misloopt

Maak een nieuwe planning en houd rekening met wat je leerde uit je mis gelopen planning. Zorg voor bufferuren: uren waarop je niets plant, die je kan gebruiken als je planning uitloopt.
Evalueer jezelf opnieuw aan het einde van de week en stuur weer bij waar nodig.

Uitstelgedrag

‘Ik heb nu niet zoveel zin, dan kan ik het beter straks doen’
‘Nog éven dit filmpje uitkijken/game uitspelen, en dan begin ik eraan!’
‘Mórgen begin ik echt!’

→ Herkenbaar?
→ Ken je uitstel-eiland als je broekzak?

  • Waarom stel ik uit?

Als je uitstelt, kies je voor een beloning op korte termijn (vb. een serie kijken) in de plaats van beloningen op lange termijn (vb. slagen voor een examen).
Deze Ted-talk geeft inzicht in het hoe en waarom van uitstellen  (filmpje, 14’).

  • Maar wat doe je eraan?

Er zijn heel wat manieren om uitstelgedrag in te perken.
Kijk, lees en pik uit wat jij wil uitproberen in onze e-module 'uitstelgedrag'.

  • Blijft je uitstelgedrag zegevieren?

Maak dan een afspraak met je studiebegeleider of met de studentenpsycholoog.

… en doe het nu! ;)

Concentratie

Concentratie: wat is het? Hoe werkt het?

Concentreren kan je leren.

Geconcentreerd studeren, dat is kiezen om je op je studiemateriaal te focussen en andere prikkels te negeren. Dit vraagt energie. En die energie kan op geraken. Op tijd pauzeren en je energie slim gebruiken is aangewezen.

Wil jij je graag beter concentreren?

Volg dan ons vierstappenplan!

Stap 1: hoe lang kan jij je concentreren?

  • Meet je concentratiespanne
    Hoe lang kan jij je aan één stuk concentreren op een bepaald vak of een bepaalde taak? Op welk moment van de dag is jouw focus het sterkst?
    Meet het!

- Waarom moet je weten hoe lang jij je kan concentreren? (filmpje 2’ + website)
- Meet je concentratiespanne (pdf, 71 KB) (worksheet)
- Ontdek jouw dagelijkse focusmomenten (worksheet)

  • Studeer volgens je aandachtsspanne

Maak je studietijd net zo lang als je concentratiespanne. Las daarna een (korte) pauze in om wat nieuwe energie te tanken.

- Lees meer over het effect van pauzes op je concentratie (website)
- Of zie het effect van pauzes in één oogopslag (afbeelding)
- Tip van een Uhasselt-studente (filmpje, 1’)

Perfect pauzeren en studeren: je ontdekt er alles over in onze e-module

Stap 2: zit je in je focus-zone?

  • Ben je ondergestimuleerd (vb. verveeld, moe, snel afgeleid, …) of
  • overgestimuleerd (gestresseerd, angstig, in paniek, …)

→ dan zit je niet in je ‘focus zone’ en is concentreren moeilijk.

Als je net genoeg geprikkeld bent, kom jij in je ‘focuszone’, waarin je je optimaal kan concentreren. Dit noemt men ook de Yerkes-Dodson wet.

- Ontdek het verband tussen spanning en concentratie in één oogopslag (afbeelding)
- Maak kennis met de Yerkes-Dodson wet (filmpje, 2’)
- Lees meer over het verband tussen spanning en concentratie (website)
- Met deze tips blijf je in jouw focus-zone (website)
- Leen het boek ‘De focus zone’ (te vinden in de universiteitsbibliotheek)

Stap 3: optimaliseer je studieaanpak

Een goede studie-aanpak ondersteunt je concentratie.
Lees onderstaande tips en noteer wat jij wil uitproberen.
Test uit en evalueer het effect op je concentratie.

  • Lok je aandacht naar de juiste prikkels
  • Maak komaf met afleiders

Interne en externe afleiders liggen vaak aan de basis van concentratiemoeilijkheden.
Ze leiden je aandacht (ongemerkt) af van je studie.

- Met deze 45 tips maak je komaf met afleiders (website)
- Beslisboom om afleiders te elimineren (schema)
- Focussen zonder afleiding: je leert het in dit filmpje (filmpje 9’)
- Tip van een UHasselt-student (filmpje, 1’)

  • Studeren met muziek?

Studeren met muziek op de achtergrond helpt sommige studenten om zich beter te concentreren.

Let wel op dat de muziek zelf je niet afleidt! Klassieke muziek of andere instrumentale muziek zijn de beste keuzes. Vermijd gebabbel op de achtergrond (vb. radio) of songteksten, die kunnen je afleiden.

- Lees meer over studeren met muziek (website)
- Of bekijk dit filmpje over studeren met muziek (6’)

  • Laat de juiste dingen opvallen

Lok je aandacht naar je studiemateriaal:

- zorg voor een goede bureaulamp
- markeer belangrijke zaken 
- leg enkel je studiemateriaal op je bureau


  • Houd digitale media onder controle

Digitale media zijn de grootste afleiders tijdens het studeren. Facebook, twitter, instagram, youtube, whatsapp, tiktok, noem maar op … allemaal vechten ze om jouw aandacht. En er is grote kans dat je studieboeken de strijd vaak verliezen.

Hoe komt dat?

- Ontdek waarom je verslaafd bent aan je smartphone (filmpje, 6’)
- Lees waarom digitale afleiding zo verleidelijk is (website)
- Heb je last van ‘fear of missing out’ (FOMO)? (filmpje, 3’)

Is het mogelijk aan digitale afleiding te weerstaan? Tuurlijk!

Zo zorg je dat jij de baas blijft over je tijd en focus:

- Verminder de prikkels en verbeter je concentratie: ga de uitdaging aan (TEDx talk, 15’)
- Of kies één van deze 6 uitdagingen om je smartphone gebruik te verminderen (website)
- Probeer één van deze 16 apps om websites en apps te blokkeren (website)
- Ontdek nog meer tips om je digitale afleiding te vermijden (website)


  • Creëer een study-zone 
  • Laat je studieplek je concentratie ondersteunen.
    Kies bewust waar je studeert en richt je studieplek slim in zodat ze je concentratie bevordert.

- Inspiratie, voor- en nadelen per studieplek (website)
- Tips om thuis een goede studieplek in te richten (filmpje, 3’)
- 10 tips voor de ideale werkplek (infographic)
- Studeren op de campus?  Vind hier de studeerlocaties.

  • Installeer routines en rituelen om in jouw study-zone te komen.

Terugkerende routines en rituelen brengen je in de juiste stemming om te studeren.

- Check dit voorbeeld van een studie-routine (afbeelding)
- Probeer deze tips voor het installeren van routines (filmpje, 9’)

Wist je dat …
… zien studeren, doet studeren?
Daarom is samen studeren, bijvoorbeeld in de bibliotheek, voor veel studenten een grote hulp. Check deze 5 voordelen van samen studeren (website).


  • Werk aan je time management-skills

Concentratieproblemen en gebrekkig timemanagement gaan vaak hand in hand.
Volg deze tips en verbeter je concentratie. 

  • Studeer OF pauzeer, maar niet tegelijk 

Je kàn geen 2 dingen tegelijkertijd goed doen.

Multitasken bestaat niet, monotasking is dus de boodschap.
Vermijd dat ontspanning en studiemomenten door elkaar heen lopen. Chat niet terwijl je studeert, probeer niet te studeren tijdens het TV-kijken.

- Waarom multitasking niet efficiënt is maar toch zo verleidelijk  (filmpje, 4’)
- Meer over multitasking en waarom het niet werkt (filmpje, 5’)
- Bekijk dit voor je gaat multitasken (infographic)
- Meer info en tips voor monotasking (website)

Een planning kan je helpen om studie- en ontspanningsmomenten duidelijk af te bakenen. Ontdek alles over studieplanning in onze e-module studieplanning (website).

  • Neem op tijd een powerbreak of mini-pauze 

Mini-pauzes zijn energieleveranciers voor je concentratie. Ga na welke powerbreak op welk tijdstip voor jou werkt.

- Lees meer over het nut van mini-pauzes  (website)
- Doe nu meteen een sportieve powerbreak (filmpje, 4’)
- Neem 3 minuten adempauze om te mediteren met audiobegeleiding (audio, 3’)

  • Stel jezelf korte termijn doelen

Concentreren lukt makkelijker als je een concreet doel hebt, duidelijk afgebakend in de tijd.Zet jezelf voor je begint te studeren dus een concreet, haalbaar doel. Maak de drempel niet te groot.

vb. 30 minuten studeren zonder op je smartphone te kijken
vb. voor de middag x-aantal oefeningen voorbereiden
→ Doel behaald? Pauze verdiend :)

- Deze UHasselt-student werkt met to-do lijstjes (filmpje, 1’)
- Wil je ook aan de slag met to-do lijstjes? Check onze e-module ‘efficiënt werken met to-do lijstjes’ (website)

  • Combineer bovenstaande tips met de pomodoro-techniek

De pomodoro-techniek ondersteunt je concentratie aan de hand van een vast ritme:
- blokken van 25 minuten ononderbroken studietijd,
- gevolgd door een korte pauze van een vijftal minuten.

Interesse gewekt?
- ontdek hoe de pomodoro-techniek werkt (filmpje, 2’)
- maak kennis met de finesses van de pomodoro-techniek (website)
- of check deze visuele samenvatting (infographic)

✔ Graag meer info over timemanagement? Neem een kijkje in onze e-module ‘studieplanning’ (website).


  • Studeer actief
  • Actieve studie-aanpak

Het passief doorlezen van de leerstof, daar kan haast niemand de aandacht bij houden.

Dus DOE iets, wees actief tijdens het studeren.

Bijvoorbeeld:
- noteer tijdens de les
- maak mindmaps of schema’s tijdens het lezen
- vertel de leerstof per slide of paragraaf na in je eigen woorden
- stel jezelf vragen bij de leerstof (bedenk én beantwoord zelf je examenvragen)
- zoek eigen voorbeelden, pas de leerstof toe op de actualiteit
- …

- 5 manieren om actief te studeren (website)
- wat kan je doen tijdens één uur actief studeren? (infographic)
- zo werkt actief studeren voor een UHasselt-student (filmpje, 1’)

  • Wissel af

Afwisseling voorkomt verveling en afdwalende gedachten.
Dus wissel af tussen:
- theorie verwerken en oefeningen maken
- verschillende soorten vakken of oefeningen
- verschillende studie-technieken (lezen, tekenen, schematiseren, overleggen met anderen, hardop studeren, oefeningen maken, …)
- studie-uren en ontspanning

Deze UHasselt-student wisselt haar studiemethode graag af (filmpje, 1’)

  • Meer info over het studieproces en hoe dit actief aan te pakken?

Check onze e-module studiemethode (website)

  • Volg je concentratie cyclus

Je concentratie bouwt zich op tijdens een studieblok. Je kan jouw studie-activiteiten daarop afstemmen.
Krijg inzicht in je concentratie cyclus tijdens het studeren (document).


  • Houd je motivatie op peil

Concentratie en motivatie hangen sterk samen, dus motiveer jezelf.

- Zo kan je jezelf motiveren (website)
- 5 tips voor een betere studiemotivatie (filmpje, 13’)
- 16 motivatietips opgelijst (infographic)
- Check deze motivatie-tips van studenten (website)
- Leer meer over motivatie (pdf, 54 KB) (document)


  • Gezond eten, drinken, slapen en bewegen

Een gezonde geest woont in een gezond lichaam.

- te weinig slaap
- te weinig water drinken
- ongezond eten
- te weinig beweging

… kunnen een goede concentratie verhinderen.

Met deze simpele aanpassingen in je levensstijl, verbeter je jouw concentratie (e-module).


  • Pieker je vaak? Maak je je zorgen?

Als je niet goed in je vel zit, je zorgen maakt of piekert, kan dat je concentratie bemoeilijken. Piekergedachten en zorgen zijn een interne vorm van afleiding.
Waak dus over je mentale gezondheid!

- Stoppen met piekeren doe je zo (website)
- Zo kan je omgaan met stress (website)
- Maak een afspraak met één van onze studentenpsychologen

Stap 4: train je focus

Je concentratiespanne verlengen? Dat kan!
Je hersenen zijn immers plastisch, je kan jezelf leren je langer te concentreren.

- Zo train je jouw focus (filmpje, 3’)
- Maak kennis met 3 manieren om je concentratie te trainen (website)

  • Ook meditatie en mindfulness verbeteren de concentratie

- Lees meer over de gunstige effecten van meditatie en mindfulness op je brein (website)
- Ontdek enkele simpele mindfulness-oefeningen die de concentratie verbeteren (website)
- Start met meditatie (infographic)
- Starten met meditatie? Volg deze 5 stappen (website)
- Kies uit 7 manieren om te mediteren (filmpje, 12’)
- Mindfulness en meditatie-oefeningen (audiotracks)

Concentratiestoornis?

  • Gaan je concentratieproblemen verder dan enkel je studies?
    Heb je bijvoorbeeld ook moeite om je te concentreren op een leuk boek, een film of een gesprek?
  • Heb je moeite om je te organiseren?
    Ben je bijvoorbeeld slordig, vergeetachtig, heb je moeite met tijdsinschatting, ...
  • En waren bovenstaande kenmerken er al in je kindertijd?

→ Deze symptomen kunnen wijzen op een concentratiestoornis zoals:
- ADD (Attention Deficit Disorder)
- ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder)

  • Twijfel je of jij een concentratiestoornis hebt?

- deze brochure geeft je meer info over AD(H)D
- op onderstaande websites kan je je verdiepen in AD(H)D:

- www.adhd-traject.be/nl
- www.geestelijkgezondvlaanderen.be/adhd
- www.zitstil.be

- leen het boek: ‘Aan de slag met ADHD’ in de universiteitsbib
- bekijk deze getuigenis van iemand met ADHD (filmpje, 17’)


  • Wil je te weten komen of jij al dan niet AD(H)D hebt?
    Of heb je reeds een diagnose?

→ Neem contact op met de zorgcoördinator, Els Swijns (faciliteiten@uhasselt.be).
- Zij kan je verwijzen naar diagnostische centra in je buurt
- Je kan met haar de ondersteuningsmogelijkheden tijdens je studies aan UHasselt bespreken, bijvoorbeeld a.d.h.v. onderwijs- en examenfaciliteiten.

Hoe hiermee verder?

  • Zelf aan de slag gaan

Op deze website kan je heel wat ideeën opdoen om je concentratie te verbeteren.Maar hoe ga je hier nu effectief mee aan de slag?

  1. Schrijf de ideeën en tips op die jij wil uitproberen.
  2. Kies één idee of tip uit om mee te beginnen.
  3. Check onze e-module ‘zelfstudie en zelfsturing’ en volg het stappenplan. Je krijgt er een heleboel concrete tips om jouw voornemens te doen slagen.
  • Infosessie volgen

Kom alles te weten over concentratie en hoe je het kan bekomen in onze jaarlijkse infosessies. In de aansluitende workshop kan je bovendien een persoonlijk plan van aanpak uitwerken.
Check het aanbod infosessies en schrijf je gratis in!

  • Afspraak maken

Wil je graag in een individueel gesprek jouw valkuilen vinden en ontdekken en wat jij kan doen om je concentratie te verbeteren?
Maak dan snel een afspraak met de studiebegeleider van jouw opleiding.

Examenaanpak

Een aantal algemene tips

  • Kies je studieplek
  • Zoek uit waar je het best studeert. Studeren doe je best in een rustige omgeving, waar niet te veel afleiding is en anderen je niet kunnen storen. Je ideale studieplek kan je slaapkamer of kot zijn, maar het kan ook de bib, de kamer van broer/zus, de veranda, of een lege kamer bij je oma/tante/… thuis zijn.
  • Verzamel informatie
  • Zorg dat je al het nodige materiaal hebt voor de blokperiode begint. Heb je alle cursussen, nota’s, slides, oplossingen van oefeningen?
    Verzamel alle nodige leerstof en groepeer deze per vak voor je begint te blokken.
  • Informeer je onder andere naar de sluitingsperiodes van ondersteunende diensten (vb. bibliotheek, studentenbegeleiding), naar de verlofperiodes van docenten, … zodat je niet voor gesloten deuren komt te staan. Telefoonnummers en e-mailadressen van medestudenten kunnen uiteraard altijd van pas komen.
  • Zorg ook voor ontspanning!
  • Houd een welomlijnd dag/nachtritme aan waarin je voldoende tijd hebt om te slapen. Ook tijdens het studeren houd je best een bepaald ritme aan (vb. vast beginuur, vaste middagpauze, …), dat vergemakkelijkt het studeren aanzienlijk.
  • Ontspanning haal je best uit lichaamsbeweging. In sport kan je alle frustratie en spanning kwijt en krijg je bovendien de nodige zuurstof binnen om je achteraf goed te kunnen concentreren. Ook ontspannings- of ademhalingsoefeningen, yoga of meditatie kunnen prima vormen van ontspanning zijn.
  • De meeste studenten hebben na een uur studeren nood aan enkele minuten ontspanning. Ontspanning is geen tijdsverlies, maar bevordert de concentratie en het geheugen. Gun je hersenen even rust door bijvoorbeeld even iets te eten of te drinken te halen, een luchtje te scheppen, eens uit de bol te gaan op je favoriete nummer zoals deze UHasselt studente, …
  • Zorg tijdens je pauzemomenten voor voldoende positieve sociale contacten. Blijf niet alleen op je kamer zitten, maar zoek andere mensen op voor een korte babbel, een gezellige lunch, ...Probeer conflicten en emotionele spanningen tijdens de blok- en examenperiode zoveel mogelijk te vermijden of meteen op te lossen.
  • Slaap voldoende (afhankelijk van het aantal uur jij nodig hebt). Ontspan minstens een half uurtje voor je gaat slapen en drink ’s avonds geen cafeïnerijke dranken meer.
  • Hoe kan je studeren en pauzeren combineren?
  • Eet en drink gezond
  • Eet gevarieerd en snoep met mate. Als je toch graag snoept, neem dan gezonde en lichte tussendoortjes zoals fruit of nootjes. Te veel zoetigheid bezorgt je op korte termijn een piekmoment, maar vermindert de concentratie op langere termijn.
  • Neem elke dag 3 lichte maaltijden, mijd voedsel dat erg vettig is of zwaar op je maag ligt.
  • Gebruik geen pepmiddelen! Ook koffie, cola en andere energiedrankjes gebruik je best met mate. Cafeïne is verslavend (je hebt er steeds meer van nodig) en is bovendien niet goed voor de gezondheid.
  • Drink voldoende water (1.5 liter per dag).
  • Indien je voldoende gevarieerd en gezond eet, zijn voedingssupplementen (vb. vitaminedruppeltjes) overbodig.
  • Pas je studiemethode aan
  • Stem je studiemethode af op de eisen van het examen en de eisen van de docent. Wat verwacht de prof van je op het examen? Welk soort examenvragen zullen er zijn? Los voorbeeldexamenvragen op als je die hebt.
  • Gebruik je studietijd intensief. Studeren is meer dan louter tijd achter je bureau doorbrengen. Studeer dus actief. De klemtoon tijdens het studeren in de blokperiode ligt het best op het memoriseren van de verwerkte stof.
  • Als het niet vlot, stap dan tijdig over naar wat anders of vraag om uitleg.
  • De klemtoon tijdens het studeren in de blokperiode ligt het best op het memoriseren van de verwerkte stof. Studeer eerst de grote lijnen, de rode draad. Daarna kan je aan dit algemeen kader de details ophangen. Probeer de leerstof uit een hoofdstuk in je eigen woorden te herhalen.
  • Controleer jezelf, vraag jezelf op (aan de hand van schema, inhoudstafel, voorbeeldexamenvragen, extra oefeningen).
  • Herhaal de leerstof regelmatig, dat bevordert je geheugen. Herhalen hoeft overigens helemaal niet veel tijd in beslag te nemen: gewoon eens door de inhoudstafel of je schema’s ‘wandelen’ kan al een vorm van herhalen zijn.

En wat met mijn planning?

Om alle leerstof verwerkt te krijgen én voldoende tijd over te houden om te ontspannen, is een blok- en examenplanning geen overbodige luxe. Enkele tips bij het maken van een blok- en examenplanning:

  • Stel een realistische planning op!
  • Markeer op een maandoverzicht de start van de blokperiode en vul al je examens in. Tel het aantal dagen blok je effectief hebt.
  • Bepaal per examen de tijd (het aantal dagen) die je nodig hebt om de leerstof te verwerken. Houd hierbij rekening met: - het examenrooster- de omvang van de te kennen leerstof
  • Bepaal per dag wat je zal studeren. Plan eerst in welk opleidingsonderdeel je wanneer onder handen zal nemen. Je reserveert best een aantal opeenvolgende dagen voor een opleidingsonderdeel. Wissel het studeren van zware vakken af met het studeren van lichtere vakken of niet leuke vakken met leuke vakken. Pak zware opleidingsonderdelen aan het begin van de blokperiode aan! Bepaal vervolgens hoeveel hoofdstukken of bladzijden je per dag wil verwerken. Als je bijvoorbeeld drie dagen hebt ingepland om Recht te studeren, verdeel de leerstof Recht dan in drie delen, zodat je duidelijk ziet welke hoeveelheid je op één dag zou moeten instuderen.
  • Zorg voor afwisseling. Wissel moeilijke vakken af met vakken die je makkelijker of leuker vindt, wissel het instuderen van vocabulaire Frans af met het maken van oefeningen, …
  • Voorzie reservetijd of ‘buffers’: plan bijvoorbeeld niets tijdens de avonduren, zo kan je die tijd gebruiken om de schade te herstellen als je planning tijdens de dag uitloopt.
  • Toch te laat begonnen?
    Lees de tips die je last-minute kunnen helpen of bekijk dit filmpje.
  • Lees hier de tips om een examenplanning per maand op te stellen.
    Lees hier de tips om een examenplanning per vak op te stellen.
    Lees hier hoe een blokdag eruit kan zien, afhankelijk van je concentratie.
  • Wat als je te veel examens op korte tijd hebt?

  • Evenwicht

Een goed evenwicht tussen inspanning, ontspanning en sociale contacten is onontbeerlijk. Als je voor een lange periode over je krachten gaat, raak je oververmoeid. Dit kan een negatieve invloed hebben op je examens. Plan daarom niet enkel je studietijd, maar ook je ontspanning/pauzes!
Tips en pauze-inspiratie nodig?

  • Werk in grote blokken

Ga geen drie verschillende vakken op één dag studeren, de kans dat je de rode draad uit het oog verliest is dan te groot. Een cursus is vaak een samenhangend geheel, docenten verwachten dat je verbanden kan leggen tussen verschillende delen van de cursus.

  • Andere verplichtingen

Houd in je blok- en examenplanning ook rekening met verplichtingen. Als je uitgebreid oudjaar gaat vieren, zal je de volgende ochtend om 9u niet fris en monter achter je boeken zitten, als je ouders er een kerstdiner of paasbrunch organiseren, word jij misschien ook verwacht daar aanwezig te zijn, …

  • Eigen ritme

Ken je dag- en nachtritme en houd hier rekening mee in je planning. Ben jij een ochtend-, middag- of avondmens? Gebruik je beste momenten om de zwaarste of moeilijkste delen van de leerstof door te nemen.

  • Herhaling

Voorzie tijd voor herhaling. Hoe vaker je de leerstof herhaalt, hoe beter die zich vastzet in je geheugen. Herhalen is dus de boodschap!

Geloof je het niet? Lees het belang van herhalen, herhalen, herhalen, …

  • Verwittig anderen

Breng je omgeving op de hoogte van je planning. Vertel hen wanneer je examens hebt en hoe je de voorbereiding ervan ziet. Zo kunnen anderen daar rekening mee houden. Je vrienden hoeven niet de avond voor een examen aan te kloppen of je familie hoeft je niet lastig te vallen met klusjes op het cruciale moment.

  • Studeer niet tot enkele minuten voor het examen

Als je de uren voor het examen toch graag studeert, studeer dan zeker geen nieuwe leerstof maar herhaal de grote lijnen nog een keer.
Check it out in dit filmpje.

  • Examenstress?

Het is normaal dat je voor een examen wat zenuwachtig bent. Wat spanning doet je zelfs beter presteren. Swingt de stress bij jou de pan uit?
dit filmpje (6’) toont hoe lichaamsbeweging je kan helpen
- lees deze tips om stress voor, tijdens en na het examen te verminderen
10 manieren om om stress onder controle te houden

Lees meer over het ontstaan en aanpakken van stress, faalangst, piekergedachten en black-outs.

Hoe pak ik het examen aan?

  • Algemene tips
  • Orienteer je op het examen: begin niet als een kip zonder kop te antwoorden op examenvragen, maar blader eerst het examen eens door. Lees de instructies (wat wordt er van je verwacht?), bekijk hoeveel vragen er zijn, controleer of je bundel volledig is, …
  • Lees aandachtig: lees zowel de instructies als de vragen aandachtig. Duid kernwoorden aan, splits de vragen op in verschillende delen (zodat je op alle onderdelen van de vraag antwoordt), …
  • Gebruik je kladblad: gebruik je kladblad om per vraag enkele kerngedachten neer te pennen, je antwoord te structureren, oplossingswegen uit te proberen of berekeningen uit te werken, … Ga niet je hele antwoord uitschrijven in klad en daarna netjes overpennen op je examenformulier, daar heb je de tijd niet voor.
  • Makkelijke vragen eerst: blijf niet te lang stil staan bij een vraag als je het antwoord niet meteen weet. Sla moeilijke vragen over en los eerst de makkelijkere vragen op, zo heb je die punten toch al verdiend.
  • Blijf rustig: als je voelt dat de zenuwen de overhand nemen, sluit dan je ogen en adem een paar keer rustig en diep in en uit. Ga op zoek naar de makkelijkste vraag en beantwoord die alvast, of schrijf een paar kerngedachten op je kladblad. Meer info en tips over hoe je stress kan beheersen, vind je onder het thema Stress.
  • Controleer: reserveer tijd op het einde van het examen om jezelf te controleren. Kijk na of je alle vragen hebt ingevuld en lees na. Lees niet enkel je antwoorden, maar ook de vragen na! Ga hierbij ook na of je effectief op de gestelde vraag geantwoord hebt, of je volledig bent geweest, geen spelfouten hebt gemaakt, …
  • Multiple-choice examen
  • Lees de instructies aandachtig: hoe is de puntenverdeling, wordt er een correctie voor gissen toegepast, is er slechts één antwoord juist of kunnen meerdere antwoorden worden aangeduid per vraag, …?
  • Lees de vragen zeer aandachtig en onderstreep eventueel belangrijke woorden in de vraag. Dek de antwoordalternatieven af en probeer de vraag zelf op te lossen, kijk pas daarna naar de antwoordalternatieven.
  • Duid sleutelwoorden in de vraag aan (vb. ‘altijd’, ‘nooit’, …). Zo trap je niet in logische misleidingen.
  • Werk in verschillende rondes. In een eerste ronde lees je alle vragen en los je diegene die je zeker weet meteen op, antwoordalternatieven die zeker fout zijn schrap je alvast. In een tweede ronde buig je je over de overblijvende vragen: weet je ondertussen het antwoord? Vul dit dan in. Tel daarna eens hoeveel punten je al hebt, ga na of je nog ruimte hebt om te gokken. Als er correctie voor gissen wordt toegepast, is gokken niet altijd aan te raden!
  • Gebruik alle beschikbare tijd, lees alles na. Kijk ook na of je jouw antwoord correct hebt overgebracht op het elektronische antwoordformulier.
  • Als je begint te twijfelen: je eerste antwoord is meestal het beste. Slechts als je echt een grove fout (vb. telfout, compleet fout inzicht) ontdekt, is het aan te raden om op het laatste moment je antwoord toch nog te veranderen.
    Dit filmpje (9’) herhaalt de belangrijkste richtlijnen i.v.m. MC examens.
    Wil je al eens oefenen? 

  • Enkele bijkomende tips voor een ONLINE multiple choice examen:

VOORAF:
- Lees de richtlijnen goed na: is er giscorrectie, kan je antwoorden corrigeren, beschikbare tijd, is er elektronisch toezicht, …
- Ga na in welke omgeving het examen zal doorgaan: Blackboard, DOCIMO, …
- Indien mogelijk, leg een proefexamen af in de examenomgeving
- Breng de randvoorwaarden in orde: laad laptop op, check netwerk/WIFI en camera, gebruik aangegeven browser, installeer nodige software, zorg voor headset/oortjes, …
- Boots een examen situatie na: zet je gsm uit, elimineer afleiding, neem pen en (klad)papier bij de hand, breng anderen op de hoogte zodat je niet gestoord wordt, …

OP HET EXAMEN:
- Voer de instructies goed uit in geval van elektronisch toezicht
- Panikeer niet bij technische problemen: breng de docent op hoogte, maak screenshot van scherm, …
- Let op de beschikbare tijd
- Indien van toepassing: vergeet je examen na afloop niet te verzenden/in te dienen


  • Examen met oefeningen, vraagstukken, toepassingen
  • Verwacht je niet aan exact dezelfde oefeningen als in de cursus, je zou wel eens voor verrassingen komen te staan.
  • Lees de vraag aandachtig en schrijf je eerste bedenkingen op een kladblad. Analyseer de opdracht op een systematische manier.

- Wat is gevraagd?
- Wat is gegeven?
- Wat ga je doen?
- Doe het!
- Controleer: is het juist, kan dit kloppen?
- Ga op je stappen terug als het niet klopt

  • Durf ruim te denken, beperk je niet tot één oplossingsstrategie, misschien zijn er meerdere wegen om tot een oplossing te komen.
  • Tracht het overzicht te behouden! Schrijf eventueel wat je al zeker weet op een apart blad en je berekeningen, bedenkingen en krabbels op een ander blad.
  • De methode die je kunt gebruiken, volgt vaak uit de gegevens. Beperk je niet tot wat er staat, maar ga na wat je weet uit het verleden (voorkennis) om de gegevens verder aan te vullen!
  • Gebruik dit stappenplan (pdf, 115 KB) om een nieuw soort oefening op te lossen.
  • Weet je het antwoord echt niet, probeer dan toch enkele principes of formules op te schrijven die je zou moeten gebruiken. Je weet maar nooit of je daarvoor ook punten kan krijgen.
  • Schriftelijk gesloten boek examen, open vragen
  • Oriënteer je eerst op het examen:

- Hoeveel tijd heb je?
- Hoeveel vragen zijn er?

  • Als er veel vragen zijn: werk dan in rondes. In een eerste ronde lees je alle vragen. Eventueel vul je de makkelijkste vragen al meteen in. Tijdens de tweede ronde sta je wat langer stil bij de iets moeilijkere vragen, in een derde rond buig je je over de erg moeilijke vragen.
  • Als er weinig vragen zijn, lees je eerst alle vragen voor je eraan begint. Je kan al een aantal korte aantekeningen maken in potlood of op je kladblad. Verdeel de beschikbare tijd over de vragen en begin vervolgens met de makkelijkste vraag.
  • Essay-vragen?
    Dit filmpje (9’) en deze website voorzien je van de nodige handvaten!
  • Algemeen:

- Lees de vraag rustig en duid enkele kernwoorden in de vraag aan. 
- Bedenk je antwoord eerst, voor je het opschrijft (schrijf eerst een conceptantwoord of een aantal kernwoorden op een kladblad). Let hierbij op wat er gevraagd wordt en van je verwacht wordt.
- Schrijf je antwoord goed uit en laat hierbij zien wat je weet (de docent weet dat namelijk niet), gebruik de gegeven antwoordruimte.
- Wees duidelijk en accuraat in je beweringen.
- Breng structuur aan in je antwoord: maak verschillende alinea’s, onderlijn kernwoorden, breng een nummering aan indien nodig, …
- Geef originele voorbeelden (je kan terwijl je studeert al nadenken over mogelijke toepassingen/voorbeelden uit je dagelijks leven).
- Check regelmatig of je je wel aan de opdracht houdt (lees de vraag goed na, alsook je antwoord: heb je wel op de vraag geantwoord?).
- Schrijf duidelijk en leesbaar.
- Vermijd chaotische zijsprongen in je antwoord.

  • Enkele bijkomende tips voor een ONLINE examen met open vragen:

VOORAF:
- Lees de richtlijnen goed na: kan je antwoorden corrigeren, beschikbare tijd, is er elektronisch toezicht, …
- Ga na in welke omgeving het examen zal doorgaan: Blackboard, …
- Indien mogelijk, leg een proefexamen af in de examenomgeving
- Breng de randvoorwaarden in orde: laad laptop op, check netwerk/WIFI en camera, gebruik aangegeven browser, installeer nodige software, zorg voor headset/oortjes, …
- Boots een examen situatie na: zet je gsm uit, elimineer afleiding, neem pen en (klad)papier bij de hand, breng anderen op de hoogte zodat je niet gestoord wordt, …

OP HET EXAMEN:
- Voer de instructies goed uit in geval van elektronisch toezicht
- Panikeer niet bij technische problemen: breng de docent op hoogte, maak screenshot van scherm, …
- Let op de beschikbare tijd
- Indien van toepassing: vergeet je examen na afloop niet te verzenden/in te dienen


  • Mondeling gesloten boek examen
  • Vooraf: informeer je over de precieze vorm en het verloop van het examen: hoeveel voorbereidingstijd krijg je, moet je je antwoord volledig uitschrijven zodat de docent het vervolgens kan nalezen en er bijvragen bij stellen, of moet je slechts notities maken die voor jezelf (tijdens je mondelinge uiteenzetting) als leidraad dienen?
  • Mondeling examen MET schriftelijke voorbereiding:

- Blijf niet te lang bij een vraag tot ze volledig in detail is uitgewerkt. Het zou kunnen dat je dan geen tijd meer hebt om de volgende vraag voor te bereiden.
- Vermijd volzinnen. Beperk je tot een kort en gestructureerd antwoordschema met kernwoorden, tenzij de docent dat anders heeft gevraagd.
- Houd de tijd in de gaten
- Benut je mondelinge toelichting om aan te tonen dat je de de leerstof beheerst. De toelichting is belangrijker dan het schriftelijke gedeelte, ook al geef je nadien de schriftelijke voorbereiding af aan de docent. Lees ook de tips hieronder onder ‘mondelinge uiteenzetting’.

  • Mondeling examen ZONDER schriftelijke voorbereiding

Zorg voor een goede eerste indruk!
- Kom enthousiast binnen, zo kom je zelfzeker over
- Let op je lichaamstaal
- Kijk de docent aan
- Verzorg je taalgebruik

Neem de tijd om te antwoorden.
Parafraseer eventueel de vraag om jezelf tijd te geven om over de vraag na te denken.

Mondelinge uiteenzetting:

- Situeer de vraag en je antwoord in het geheel van de cursus. Leg linken tussen de delen van de leerstof. Geef voorbeelden.
- Antwoord op een dynamische en boeiende manier. Vermijd eentonigheid en afdreunen.
- Vertel het antwoord in plaats van het af te lezen van je blad, kijk de docent aan als je antwoordt. 
- Hoe je lichaamstaal je kan helpen tijdens een mondeling examen leer je in dit filmpje (9’).
- Laat je niet uit je lood brengen door bijvragen (die zijn meestal van minder belang dan je hoofdvraag). Neem de tijd om rustig na te denken over je antwoord, ook op bijvragen. Als je het antwoord echt niet weet, zeg dat dan gewoon, kraam geen totale onzin uit. Vraag eventueel om verdere toelichting bij de vraag. 
- Eindig je uiteenzetting met een besluit waarin je jouw antwoord samenvat. 
- Probeer je niet van je stuk te laten brengen door de gezichtsuitdrukking of gedragingen van de docent. Bepaalde reacties van docenten zijn bijvoorbeeld te wijten aan vermoeidheid, onafhankelijk van de juistheid van jouw antwoord.

  • Enkele bijkomende tips voor een ONLINE mondeling examen:

VOORAF:
- Lees de richtlijnen goed na: op welke manier krijg je de examenvragen, in welke omgeving zal het examen doorgaan (Blackboard, Google Meet, …), is er een wachtruimte voorzien om voor te bereiden, beschikbare tijd, is er elektronisch toezicht, …
- Indien mogelijk, test de examenomgeving uit
- Breng de randvoorwaarden in orde: laad laptop op, check netwerk/WIFI en camera, gebruik aangegeven browser, installeer nodige software, zorg voor headset/oortjes, …
- Boots een examen situatie na: zet je gsm uit, elimineer afleiding, neem pen en (klad)papier bij de hand, breng anderen op de hoogte zodat je niet gestoord wordt, …

OP HET EXAMEN:
- Voer de instructies goed uit in geval van elektronisch toezicht
- Panikeer niet bij technische problemen: breng de docent op hoogte, maak screenshot van scherm, …
- Let op de beschikbare tijd
- Indien van toepassing: vergeet je schriftelijke voorbereiding na afloop niet te verzenden/in te dienen


  • Open boek examen
  • Een veel voorkomend probleem bij open boek examens is tijdsgebrek. Er is doorgaans niet voldoende tijd om nog hele passages uit je handboek te herlezen. Zorg er dus voor dat je de leerstof goed beheerst (concentreer je tijdens het studeren op de grote lijnen, maar probeer toch zoveel mogelijk te memoriseren) en gebruik je boek enkel om je antwoord even na te kijken.
  • Verdeel de beschikbare examentijd over de examenvragen en houd je aan deze tijdsplanning.
  • Zorg dat je cursus goed gestructureerd is, zodat je snel informatie kan terugvinden. Maak hierbij gebruik van een inhoudsopgave, aantekeningen en markeringen in de tekst, een trefwoordenlijst, een lijst met belangrijke namen en auteurs, post-its, schema’s, enzovoort.
  • Vermijd om passages uit je handboek letterlijk over te pennen. Op een open boek examen wordt zelden gevraagd naar informatie die je gewoon uit het boek kan kopiëren, wel wordt er gevraagd naar toepassingen, verbanden, en dergelijke.
  • Meer info over aanpak open boek examens vind je in dit filmpje (2’)
  • In deze video (4’) vind je nog tips van een studente.

Enkele bijkomende tips voor een ONLINE open boek examen:

VOORAF:
- Lees de richtlijnen goed na: hoeveel tijd voorzien, welk bronnenmateriaal mag je raadplegen (enkel hard-copies of ook online bronnen?), is er elektronisch toezicht, ...
- Ga na in welke omgeving het examen zal doorgaan: Blackboard, Hangouts, …
- Breng de randvoorwaarden in orde: laad laptop op, check netwerk/WIFI en camera, gebruik aangegeven browser, installeer nodige software, zorg voor headset/oortjes, …
- Verzamel het nodige materiaal (handboeken, notities, …)
- Boots een examen situatie na: zet je gsm uit, elimineer afleiding, neem pen, het nodige cursusmateriaal en (klad)papier bij de hand, breng anderen op de hoogte zodat je niet gestoord wordt, …

OP HET EXAMEN:
- Voer de instructies goed uit in geval van elektronisch toezicht
- Panikeer niet bij technische problemen: breng de docent op hoogte, maak screenshot van scherm, …
- Let op de beschikbare tijd
- Vergeet je examen na afloop niet te in te dienen (uploaden, versturen via email, …)


  • Take home exam

Een variant op een open boek examen is het ‘take home’ examen. Voor het afleggen van dergelijke examen kan je dezelfde aanpak hanteren als voor open boek examens.
Op deze website en in deze video (5’) vind je enkele bijkomende tips voor take home examens.
Of lees de tips van een student.


  • Presentatie (bachelor/masterproef)

Een (mondelinge) presentatie kan individueel of in groep afgenomen worden.
Op deze website vind je de stappenplan voor een geslaagde presentatie.

Enkele bijkomende tips voor een ONLINE presentatie:

- Ga na in welke omgeving de presentatie zal doorgaan (Blackboard, Google Meet, …)
- Oefen (met groepsleden) je presentatie - indien mogelijk in bovenstaande omgeving - en maak duidelijke afspraken wie welk deel voor zijn rekening neemt.
- Lees de richtlijnen na: hoeveel tijd voorzien, wordt er een opname gemaakt, ...
- Breng de randvoorwaarden in orde: laad laptop op, check netwerk/WIFI en camera, gebruik aangegeven browser, installeer nodige software, zorg voor headset/oortjes, …
- Boots een examen situatie na: zet je gsm uit, elimineer afleiding, neem pen en (klad)papier bij de hand, breng anderen op de hoogte zodat je niet gestoord wordt, …
- Let op de beschikbare tijd
- Panikeer niet bij technische problemen: breng de docent op hoogte, maak screenshot van scherm, …


  • Permanente evaluatie

Een opleidingsonderdeel kan ook op regelmatige tijdstippen geëvalueerd worden. Dit betekent dat je tijdens het academiejaar opdrachten (portfolio, tussentijdse toetsen, paper, verslagen, …) dient uit te voeren.

Heb je na het lezen van deze informatie nog vragen of nood aan begeleiding?

Neem gerust contact op met je studiebegeleider.

Motivatie

Motivatie verhogen

Soms gaat het studeren moeilijk omdat je ‘er geen zin in hebt’. Je voelt je lusteloos, niet gemotiveerd, hebt nergens zin in. Of je wilt net allerlei andere dingen doen, zolang het maar niet studeren is. Op zo’n moment kan zelfs opruimen aantrekkelijk in de oren klinken.

Hoe sterk je op een bepaald moment gemotiveerd bent voor je studies, hangt af van een heleboel factoren. Sommige factoren zijn persoonsgebonden (vb. zelfvertrouwen, capaciteiten, …) andere omgevingsgebonden (handboek, docent, vrienden, …).

Het is niet omdat je globaal gezien een goede studiemotivatie bezit, dat je op elk moment even sterk gemotiveerd bent om te studeren. Je motivatie is onder andere afhankelijk van de tijd die je nog rest voor je examens, de andere activiteiten die je op een bepaald moment kan ondernemen, het vak dat voor je ligt, je zelfvertrouwen, enzovoort.

Men kan een onderscheid maken tussen twee soorten motivatie: intrinsieke en extrinsieke motivatie.

  • Intrinsieke motivatie is een motivatie die van binnenuit, uit jezelf, komt. Je bent intrinsiek gemotiveerd voor een activiteit omdat je de activiteit op zich graag doet.

Bijvoorbeeld: je pokert omdat je grààg pokert, omdat je het een fijn spel vindt. Of je studeert omdat je graag studeert, omdat het je interesseert, omdat je graag meer wil weten en kunnen.

  • Extrinsieke motivatie is een motivatie die van buitenaf komt. Je bent extrinsiek gemotiveerd voor een activiteit omwille van de leuke gevolgen die deze activiteit met zich meebrengt, omwille van de beloning die eraan vast hangt, maar die niet inherent verbonden is met de taak. Je kan ook extrinsiek gemotiveerd zijn voor een activiteit om straf te vermijden.

Bijvoorbeeld: je pokert omwille van het geld dat je ermee kan winnen. Of je studeert omdat je dan een auto krijgt van je ouders, of omdat je met je diploma wil opscheppen bij je vrienden. Of je maakt oefeningen om tijdens het werkcollege geen negatieve opmerking te krijgen van de docent.

Je bent natuurlijk niet énkel intrinsiek of énkel extrinsiek gemotiveerd. Je kan op een bepaald moment bijvoorbeeld gemotiveerd zijn om te studeren omdat je graag die auto krijgt én omdat je het vak interessant vindt.

Je totale motivatie op een bepaald moment voor een bepaalde activiteit is dus een som van de intrinsieke en de extrinsieke motivatie voor die activiteit.

Je kan bijgevolg je totale motivatie verhogen door één van de twee motivaties te verhogen.

Enkele manieren waarop je jouw motivatie kan verhogen:

  • Intrinsieke motivatie verhogen

- Ga op zoek naar raakvlakken tussen de leerstof en je interessedomeinen.
- Zoek wat er wél interessant is aan een saai vak.
- Betrek de actualiteit en situaties uit je dagelijks leven bij je leerstof.
- Stel jezelf na het lezen van de inleiding een aantal vragen die je wil kunnen beantwoorden na het bestuderen van het hoofdstuk.
- Maak voor jezelf een quiz op basis van de leerstof.
- Tracht de relevantie van het opleidingsonderdeel voor je latere beroep te zien.
- Hoe je intrinsieke motivatie verhogen?

  • Extrinsieke motivatie verhogen

Beloof én geef jezelf beloningen als je de geplande studieactiviteiten uitvoert of vooraf gezette doelen bereikt. Je kan jezelf op verschillende manieren belonen en je kan dit belonen heel breed opvatten, bijvoorbeeld:

- een item schrappen op je to-do lijstje
- jezelf bemoedigend toespreken (vb. ‘goed gedaan!’, ‘proficiat, ik heb mijn doel bereikt!’)
- jezelf trakteren op een ijsje/ een smoothie/ een warme kop chocola/ fruitsla/ …
- een gezellig (telefoon)gesprek met een vriend(in)
- je e-mail of facebook checken
- een sms'je beantwoorden
- de krant lezen
- de lange zomer (zonder herexamens) in je achterhoofd houden, jezelf voorstellen wat je dan allemaal zal kunnen doen…
- een moeilijk of saai vak afwisselen met een makkelijker of interessant vak

Ga op zoek naar wat jou beloont, wat jou kan motiveren om op een bepaald moment te beginnen studeren of nog even door te gaan met studeren. Beloningen motiveren meestal het best als je hen ook meteen na de (studie)activiteit geeft.

Jezelf extrinsiek motiveren via beloningen werkt natuurlijk enkel als hier consequent in bent: geef jezelf de beloning ook echt nadat je de activiteit goed hebt afwerkt, en geef ze niet als je ze niet verdiend hebt!

Studenten studeren meestal grondiger en onthouden de leerstof beter als ze vooral intrinsiek gemotiveerd zijn. Verlies je intrinsieke motivatie dus niet uit het oog!

Studiemotivatie opkrikken

Je bent nooit slechts voor één activiteit gemotiveerd. Meestal ben je op een bepaald moment voor verschillende zaken gemotiveerd. Er zijn dan wat men noemt ‘concurrerende motivaties’. Je bent gemotiveerd voor je studies (= studiemotivatie), maar ook voor bijvoorbeeld de sportclub of de jeugdbeweging. Of om uit te gaan met je vrienden en een fijne studententijd te beleven.

De sterkte van je motivatie voor een bepaalde activiteit op een bepaald moment, wordt bepaald door drie factoren:

  • de aantrekkelijkheid van de activiteit, de mate waarin je de activiteit fijn of nuttig vindt
  • de kans dat je de activiteit met succes zal uitvoeren, de kans op slagen
  • de tijd die je nog verwijderd bent tot je doel, de tijd verwijderd tot succes of beloning
Op welke manier kan je jouw studiemotivatie opkrikken
  • Aantrekkelijkheid van de activiteit verhogen

Probeer het studeren aantrekkelijker te maken door bijvoorbeeld:

  • je studieplaats gezellig in te richten zodat je er graag vertoeft
  • je studieactiviteiten af te wisselen: blok geen hele dag woordjes Frans, maar wissel af tussen theorie blokken, oefeningen maken, teksten lezen, voorbeeldexamenvragen oplossen, …
  • jezelf uitdagende maar haalbare korte termijn doelen op te leggen die bijvoorbeeld op het einde van de week gehaald moeten worden
  • jezelf doelen te stellen op lange termijn en vervolgens een effectieve route uit te stippelen die naar dit doel leidt
  • je intrinsieke en extrinsieke motivatie op te krikken (zoals in het voorgaande tabblad werd beschreven)
  • een plan van aanpak te ontwikkelen voor elk vak (hoe ga je de leerstof verwerken: schematiseren? Leren van slides? Leren van nota’s?, …)
  • actief te studeren : beperk je niet tot het passief lezen van de leerstof, maar doe er iets mee: in eigen woorden herformuleren, schematiseren, samenvatten, eigen voorbeelden zoeken, …
    Meer tips over actief studeren vind je bij het thema 'Studiemethode'
  • de relevantie van het opleidingsonderdeel proberen te zien en de leerstof te linken aan je interesses, de actualiteit, je latere beroep, …
  • regelmatig en met regelmaat te studeren: leerstof niet laten opstapelen en voldoende pauzes nemen (studeer niet tot je écht niet meer kan, maar pauzeer op regelmatige tijdstippen zodat je daarna ook graag weer begint) (raadpleeg hieromtrent ook het thema 'Studieplanning')
  • de ‘concurrerende motivaties’ te beperken. Als er minder alternatieven zijn, wordt studeren vanzelf aantrekkelijker. Indien je té veel hobby’s hebt, kan je overwegen er eentje te laten vallen. Scherm andere leuke activiteiten af tijdens het studeren (vb. zet je gsm, facebook, … af, zodat je geen uitnodigingen voor andere activiteiten kan krijgen, breng je omgeving op de hoogte van je studiemomenten zodat men je met rust laat, …).
  • Kans op succes verhogen

Er is zowel een objectieve als een subjectieve kans op succes. De objectieve kans op succes is bijvoorbeeld de slaagkans of het slaagpercentage voor een bepaald vak. De subjectieve kans op succes is het de kans die jij jezelf geeft om te slagen, het geloof in jezelf en in het feit dat je kan slagen.

De objectieve kans op succes verhogen kan je als volgt doen:

  • regelmatig studeren: een concrete en realistische planning opstellen en naleven (raadpleeg ook het thema Timemanagement) Door regelmatig te studeren, zal je bovendien het gevoel hebben dat je de leerstof beter beheerst, waardoor je ook liever studeert (je doet graag waar je goed in bent), dus de aantrekkelijkheid van de taak en de intrinsieke motivatie worden hierdoor groter.
  • zelfkennis ontwikkelen (zoek eens uit: hoeveel bladzijden kan je per uur verwerken?, in welke vakken ben je goed en welke vind je moeilijker?, …)
  • je kennis controleren (probeer de leerstof in je eigen woorden met gesloten boek na te vertellen, maak oefeningen, los voorbeeldexamenvragen op, …)

De subjectieve kans op succes, het geloof in je eigen kunnen, kan je verhogen door:

  • je successen aan jezelf toe te schrijven en jezelf ervoor te belonen (zeg: ‘dat heb ik goed gedaan!’ en niet: ‘ik heb gewoon geluk gehad’)
  • niet zwart-wit te denken (zeg: ‘ik sta een uurtje achter op mijn planning, maar als ik nu begin te studeren, lukt het me vast wel om het in te halen’ en niet: ‘ik kan gewoon niet studeren… mijn planning loopt nu al in het honderd’)
  • Tijd tot het bereiken van je doel verkleinen

Als je doel nog ver in de tijd van je verwijderd is, zal je weinig motivatie voelen om gedragingen te stellen om dit doel te bereiken. Het is een kunst om dit lange termijn doel (vb. behalen van het diploma) te vertalen naar doelstellingen die dichter bij zijn in de tijd.

Enkele suggesties:

  • Stippel een route uit naar je lange termijn doel door het zetten van tussentijdse doelstellingen. Deel je lange termijn doel op in een aantal tussenstappen die je achtereenvolgens wil bereiken.
  • Vertaal tussendoelstellingen naar weekdoelen. Specificeer per vak en per week wat je wil bereiken en werk daarnaar toe (meer hierover lees je bij het thema 'studieplanning')

    - Schrijf je doelen op, en controleer op vaste tijdstippen (vb. elke zondagavond) of je ze bereikt hebt. Stel zo nodig je planning en je gedrag bij (raadpleeg hieromtrent ook het thema 'studieplanning').
    - Hoe geven andere studenten hun motivatie een boost?

Heb je na het lezen van deze informatie nog vragen of nood aan begeleiding? Contacteer je studiebegeleider.

Studiekeuze

Studiekeuzeproces

Een studiekeuze maken:

  • is een match vinden tussen jezelf en een ruim aanbod.
  • is een proces met verschillende haltes, de volgorde maakt niet zoveel uit.
  • vraagt de nodige tijd.
  • betekent gemotiveerd en zelf een keuze maken.
  • is op een bepaald ogenblik een beslissing nemen (die je kan bijsturen).

Zowel universiteiten als hogescholen bieden een groot gamma aan opleidingen aan. Misschien vind je het moeilijk om te kiezen tussen twee interessante studierichtingen, heb je geen idee wat je later worden wil, of heb je al één of meerdere jaren hoger onderwijs achter de rug en weet je nu vooral heel goed wat je niét wil.

Het maken van een studiekeuze is een niet te onderschatten taak. In feite gaat het om een proces met verschillende fases. Elke fase moet goed doorlopen worden om tot een passende studiekeuze te komen, maar de volgorde waarin je dit doet, maakt niet zoveel uit.

Je kan echter steeds terugkomen op een vorige fase, het studiekeuzeproces is immers geen lineair proces (Loopbaandenken, M. Kuijpers ea). Misschien dacht je dat je studiekeuze al vast stond, maar realiseer je plots dat je de arbeidsmarkt onvoldoende hebt geëxploreerd. In zo’n geval kan je de arbeidsmarkt eens nader gaan bekijken, op basis waarvan je de studiekeuze kan bestendigen, of herbekijken.

Neem de tijd om het studiekeuzeproces te doorlopen. Het is misschien verleidelijk om snel een (nieuwe) studiekeuze te maken, zodat je van je onzekerheid verlost bent. Probeer toch even streng (en kritisch) te zijn voor jezelf en alle stappen grondig te doorlopen. Op die manier loop je minder risico om ‘vast te lopen’ in je studiekeuze, ben je zeker dat je een gegronde keuze maakt en is er meer kans dat je ook op lange termijn tevreden bent met je studiekeuze. Een overhaast genomen beslissing is zelden een goede keuze.

Stap 1: halt houden

  • JE beseft dat er een keuze moet gemaakt worden.
  • JE begint best op tijd met dit proces, want dit proces vraagt TIJD.
  • JIJ maakt een keuze, JIJ stuurt je keuzeproces.
  • JIJ WILT een keuze maken.

Stap 2: jezelf onder de loep nemen

Het maken van (studie)keuzes is een heel persoonlijk iets. De studiekeuze van je beste vriend is niet noodzakelijk ook de perfecte keuze voor jou. Het is daarom belangrijk om goed te weten wat voor iemand jíj bent: wat je kunt, weet, interesseert, je persoonlijkheid en de waarden en normen die je nastreeft.

Om je later goed te voelen in een job is het belangrijk dat deze job aansluit bij jou als persoon. Als je bijvoorbeeld niet graag in de belangstelling staat, is het misschien niet zo’n goed idee om politicus te worden; als je niet graag met getallen werkt, is boekhouder worden geen optimale beroepskeuze.

Ook de instelling waar je studeert, moet passen bij je persoonlijkheid.

Universiteiten verwachten van studenten een grote mate van zelfstandigheid, een kritische geest en een regelmatige studie-inzet waar een flinke dosis zelfdiscipline en doorzettingsvermogen aan te pas komen. Universiteiten laten studenten immers erg vrij in het indelen van hun tijd (er zijn weinig of geen tussentijdse toetsen en weinig of geen verplichte colleges), maar er wordt anderzijds/tegelijk wel een grote studie-inzet verwacht!

Hogescholen bieden doorgaans meer structuur en begeleiding, studenten worden er van dichterbij opgevolgd. Studenten worden er verwacht regelmatig aanwezig te zijn in de lessen (waar niet zelden aanwezigheden worden opgenomen) en er worden soms ook tussentijdse toetsen afgenomen (zodat je verplicht bent je leerstof op regelmatige basis te verwerken). Er wordt bovendien meer les gegeven en minder zelfstudie verwacht.

  • Wie BEN je?
  • Wat zijn je talenten?
  • Ben je een doener of denk je vooral graag na?
  • Hoe kies je? Denk je lang na voor je een beslissing neemt of kies je heel impulsief?
  • Ben je een doorzetter of geef je nogal snel op?
  • Wat KAN je?
  • Waarin blink je uit?
  • In welke vakken ben je goed?
  • Heb je een talenknobbel?
  • Ben je vooral een logisch denker?

De antwoorden op deze vragen kunnen je een breder beeld geven op je interesses.

Je kan ook via onder meer de IPrefer-vragenlijst (www.onderwijskiezer.be/iprefer) een overzicht bekomen van je belangstellingsdomeinen.

  • Wat WIL je?
  • Wat boeit je?
  • Veel interesse in bepaalde vakken?
  • Welke hobby’s heb je?
  • Wat vind je belangrijk? Veel geld verdienen? Je inzetten voor de maatschappij?

Het is belangrijk deze zaken in rekening te brengen bij het maken van een studiekeuze,  je voelt je pas echt goed in een job als ze aansluit bij jouw waarden en normen.

Als je het moeilijk vindt om je normen en waarden op het spoor te komen, kan de waardentest op www.opstapnaar.be/waardentest je misschien een stapje verder helpen.

Stap 3: exploreren

  • Hoe ziet het Hoger Onderwijs eruit?
  • Wat is het verschil tussen een universiteit en een hogeschool?
  • Welke opleidingen zijn er?
  • Welke opleidingen wil je toch iets meer verkennen?
  • Welke universiteit spreekt je waarom aan?
  • Sluit die opleiding aan bij wie je bent? wat je kunt? wat je wilt?
  • Welke vakken spreken je aan?
  • Welke beroepsuitwegen biedt deze opleiding?

Zoek eens uit hoe het hoger onderwijs gestructureerd is (de Bachelor-Master, kortweg BaMa-structuur), welke studierichtingen er op de verschillende niveaus aangeboden worden, op welke beroepen deze studierichtingen je voorbereiden en hoe de arbeidsmarkt eruit ziet. Exploreer, met andere woorden, het studieaanbod en werkveld in de breedte.

  • Ken de BaMa-structuur 

Het hoger onderwijs in Vlaanderen is opgesplitst in enerzijds het hoger professioneel onderwijs en anderzijds het hoger academisch onderwijs. Het hoger professioneel onderwijs bestaat uit professionele bacheloropleidingen, het hoger academisch onderwijs uit academische bachelor- en masteropleidingen. Daarnaast zijn er schakel- en voorbereidingsprogramma’s die je de kans te bieden in bepaalde niet-aansluitende masteropleidingen verder te studeren. BaNaBa’s en MaNaMa’s (Bachelor-na-bachelors en master-na-masters) geven je de mogelijkheid om je verder te specialiseren in een bepaald domein.

Het is belangrijk dat je de verschillen tussen bovenstaande opleidingstypes goed kent: wat is bijvoorbeeld het grote verschil tussen professionele en academische bacheloropleidingen; wat is de duur van een bacheloropleiding; welk diploma heb je nodig om een masteropleiding aan te vangen?, …

Naar welk type opleiding ben je op zoek?

  • Verkies je een professionele of een academische bacheloropleiding? (hogeschool of universiteit?)?
  • Zoek je een initiële masteropleiding of een MaNaMa?, …

Meer informatie over de structuur van het hoger onderwijs in Vlaanderen en de kenmerken van bovenbeschreven opleidingstypes vind je onder andere op de websites
- www.onderwijskiezer.be/hoger
- www.hogeronderwijsregister.be/het-hoger-onderwijs.

  • Verken het studieaanbod

Als je éénmaal weet welk type opleiding je zoekt (professionele of academische bachelor, initiële master of MaNaMa, …), kan je eens kijken naar de concrete opleidingen die worden aangeboden in de verschillende instellingen.

Beperk je hierbij niet tot één hogeschool of universiteit, maar ga in eerste instantie eens breed exploreren: wat bestaat er zoal?

Ook als je al een idee hebt, als je al een bepaalde richting in je hoofd hebt die je interesseert, is het goed om toch eerst eens te kijken naar welke studierichtingen er verder nog worden aangeboden. Goed kiezen is niet enkel weten wat je kiest, maar ook weten wat je niét kiest (en waarom je daar niet voor kiest).

Deze websites geven een volledig overzicht van alle bachelor- en masteropleidingen in Vlaanderen.
- www.onderwijskiezer.be/hoger
- www.hogeronderwijsregister.be/het-hoger-onderwijs

Voor opleidingen in Nederland kan je terecht op http://www.studiekeuze123.nl/.

  • Verken de arbeidsmarkt

Kiezen voor een studierichting is indirect ook kiezen voor een beroep. Toegegeven, met een bepaald diploma op zak kan je vaak nog veel verschillende richtingen uit. Maar tegelijkertijd sluit je met het maken van een studiekeuze ook een aantal beroepen uit. Als je bijvoorbeeld beslist om informatica te gaan studeren, is de kans erg klein dat je ooit mensen zal opereren.

Het is dus belangrijk om te weten hoe de arbeidsmarkt eruit ziet: welke sectoren zijn er, welk soort beroepen bestaan hierin, …?

Op deze websites vind je informatie over de arbeidsmarkt. 
- http://www.vdab.be/
- http://www.vacature.com/ 
Je kan er beschrijvingen van beroepen(sectoren) raadplegen, of je kan al eens rondneuzen in de vacatures die online staan: welke jobs spreken je aan, welke diplomavereisten zijn er voor deze jobs, …

  • Hoe leer ik een studierichting beter kennen?

Studierichtingen die je interesse wekken, moet je grondig - in de diepte - gaan verkennen.

Op de website van de Vlaamse overheid kan je een checklist downloaden die hierbij als leidraad dienen kunnen.

Ga voor de verschillende studierichtingen die je interesseren eens na:

  • Welke vakken komen er aan bod?
  • Wat is de inhoud van deze vakken en hoe zwaar wegen ze door (cf. studiepunten)
  • Zijn er vereisten op vlak van voorkennis/startcompetenties?
  • Op welke beroepen bereidt de richting je voor?
  • Hoeveel jaar moet je studeren om je diploma te behalen?
  • Aan welke instellingen wordt de opleiding aangeboden?
  • Zijn er accentverschillen tussen dezelfde opleidingen aan verschillende instellingen? Bijvoorbeeld, aan de ene instelling kan je tijdens je bachelor op stage, aan de andere instelling is er een grotere variëteit aan keuzevakken,…

De antwoorden op bovenstaande vragen kan je terugvinden op internet (oa via http://www.onderwijskiezer.be/ en de websites van de hogescholen en universiteiten), maar laat dit je er niet van weerhouden ook eens ‘het veld’ in te trekken. Bezoek een SID-in en infodagen, vraag brochures aan, ga praten met (oud)studenten, spreek mensen aan die reeds in het werkveld staan, snuffel eens door de studieboeken, neem deel aan een open-les-week, …

Op deze manier krijg je een duidelijker beeld van de studierichtingen en de instellingen waar je ze kan studeren en ontdek je misschien dingen die je helemaal niet (of net helemaal wel) aanspreken.

Tip: maak per studierichting op een A4-tje een overzicht van de informatie die je verzamelde, zodat je alles netjes op een rijtje hebt, dit maakt het vergelijken van verschillende interessante studierichtingen makkelijker.

Stap 4: de knoop doorhakken

  • Je gaat op zoek naar de op dit ogenblik best mogelijke match tussen jezelf en het studieaanbod.
  • Je kiest voor een richting die een schakel vormt in je levenslang leerproces en bijdraagt aan je je persoonlijke en
    professionele ontwikkeling. Bekijk je keuze ruim genoeg.
  • Je kan ook je familie, vrienden, leerkrachten, …) betrekken bij je keuzeproces: welke studierichting(en) vinden zij
    bij jou passen? Wat raadt de klassenraad je aan? Waarom? Ben je hiermee akkoord?
  • Je overweegt mogelijk ook een aantal praktische elementen (op kot of niet, bereikbaarheid openbaar vervoer, …).
  • Je durft een keuze te maken en beseft dat je die keuze kan bijsturen.

Durf op een bepaald moment knopen door te hakken. Zoals men wel eens zegt: ‘kiezen is verliezen’: elke keuze heeft zijn voor- en nadelen en je kan deze eeuwig naast elkaar blijven zetten en afwegen. Op een bepaald moment heb je echter genoeg informatie verzameld en moet je een keuze durven maken.

Tip
Het beslisrooster (zie www.onderwijskiezer.be/) kan je helpen om een aantal zaken op een rijtje te zetten en verschillende studierichtingen grondig met elkaar te vergelijken.

! Beslissen is uiteindelijk een moment waarop je even je buikgevoel moet volgen. Op basis van alle rationele informatie, neem je een intuïtieve keuze voor de ene of de andere studierichting en gá je er ook voor.

Kiezen is iets dat je moet dúrven.

Zorg ervoor dat je studiekeuze jouw eigen keuze is. Luister naar de mening van anderen (deze kunnen je soms interessante nieuwe perspectieven bieden), maar laat je geen studierichting ‘aanpraten’. Kies geen richting omdat je graag bij je vrienden in de klas zit of omdat je ouders je zo graag als advocaat zouden zien. Luister vooral naar jezelf en naar wat jij écht wil, waarvoor jij gemotiveerd bent.

Een studiekeuze is uiteraard een belangrijke keuze. Ze geeft een bepaalde richting aan je leven en je toekomst. Weet echter ook dat deze keuze niet onherroepelijk en definitief is. Als de keuze die je nu maakt op een later tijdstip blijkt tegen te vallen, kan je steeds bijsturen. Er is altijd een weg terug.

Stap 5: je voorbereiden

  • Wil je je keuze behouden?
  • Je start met de voorbereiding:
  • Toelatingsexamen afleggen
  • Inschrijven
  • Boeken aankopen
  • Eventueel een kot zoeken

Als je éénmaal een studiekeuze gemaakt hebt, rest je nog deze keuze effectief voor te bereiden, zodat je binnenkort een goede start kan nemen in de gekozen richting.

Informeer je over praktische zaken zoals de inschrijfprocedure, de start van het academiejaar, de aan te schaffen boeken, een eventuele studiebeurs, het vervoer naar de instelling en/of het zoeken van een kot, …

Ga ook eens na of je eventueel je voorkennis moet bijschaven voor je aan de studierichting van je keuze begint. Misschien worden er voorbereidingscursussen georganiseerd waarin je jouw voorkennis kan bijschaven of opfrissen?

Breng alles in gereedheid en… ga ervoor!

Uitstelgedrag

Wat is uitstelgedrag?

Iedereen stelt wel eens uit, zeker wanneer er iets op het programma staat dat we vervelend of moeilijk vinden. Dat is menselijk. Echter kan uitstellen ook een (hardnekkige) gewoonte worden die je in moeilijkheden brengt, op die manier dat het je studie en mogelijks je leven gaat beheersen. Tim Urban, zelf een uitsteller, vertelt in deze video over zijn ervaringen en bevindingen (14').

  • Uitstellen wordt een probleem wanneer:
  • je hierdoor gaat onderpresteren of deadlines en doelen niet haalt.
  • je uitstelgedrag je welbevinden negatief beïnvloedt
  • het zorgt voor conflicten met anderen.
  • Uitstellen is geen vaste karaktertrek waar je mee geboren wordt.

Het is iets wat je om bepaalde redenen aangeleerd hebt en zo bent blijven doen. Op die manier is het een gewoonte geworden. Het heeft dus niets te maken met je karakter of je intelligentieniveau. Dit is ook wat Mel Robbins vertelt in deze video.

  • Uitstellen heeft voor-en nadelen.

De voordelen spelen zich voornamelijk op korte termijn af. Door uit te stellen kan je hier en nu iets lastig vermijden, daarbovenop kan je zelfs iets leuker doen. Dit maakt dat uitstellen een moeilijk doorbreekbare gewoonte kan worden.

Op lange termijn komen voornamelijk de nadelen tevoorschijn. Zo kan het uitstellen ervoor zorgen dat je onderpresteert, schuldgevoel, negatief effect op je zelfbeeld, stress,...

Om meer grip te krijgen op je uitstelgedrag kan het helpend zijn om voor jezelf te exploreren waar je uitstelgedrag vandaan komt. Dit kan voor iedereen anders zijn. Vaak gaat het niet alleen over een taak of het studeren dat je uitstelt, maar probeer je daarnaast onaangename gevoelens te vermijden. Het kan bijvoorbeeld gaan over:

  • Gevoel iets niet te begrijpen
  • Verveling
  • Onzekerheid
  • Frustratie
  • Faalangst
  • Handige links:

Hoe hiermee verder?

  • Zelf aan de slag gaan

Op deze pagina kan je heel wat ideeën opdoen om je uitstelgedrag aan te pakken. Maar hoe ga je hier nu effectief mee aan de slag?

  1. Schrijf de ideeën en tips op die jij wil uitproberen.
  2. Kies één idee of tip uit om mee te beginnen.
  3. Check onze e-module ‘zelfstudie en zelfsturing’en volg het stappenplan. Je krijgt er een heleboel concrete tips om jouw voornemens te doen slagen.
  • Infosessie volgen

Leer je uitstelgedrag aan te pakken in onze jaarlijkse infosessies.
→ Check het aanbod infosessies en schrijf je gratis in!

  • Afspraak maken

Wil je graag in een individueel gesprek jouw valkuilen vinden en ontdekken en wat jij kan doen om komaf te maken met je uitstelgedrag?

→ Maak dan snel een afspraak:
- met één van de studentenpsychologen
- of met je studiebegeleider

Beter studeren door jezelf te sturen

Zelfstudie … hoe mezelf sturen?

Zelfsturing: bewust je eigen leren sturen, is een must in het universitair onderwijs, waar zelfstudie belangrijk is.
Een goede zelfsturing leidt tot meer motivatie en betere studieresultaten. Het komt je bovendien ook goed van pas in je latere job.

Wist je dat …
… zelfsturing niet betekent dat je alles in je eentje moet doen?
Schakel medestudenten in om samen te leren, vraag feedback aan docenten of contacteer een studiebegeleider om samen je aanpak te bekijken.

En er is nog meer goed nieuws: zelfsturing kan je leren.

Ziehier een crash-course in 3 stappen.

Stap 1: maak een plan: wat wil je veranderen?

  • Wil je jouw studie-aanpak optimaliseren?
  • Tijd om komaf te maken met je uitstelgedrag?
  • Tijd om je eens écht te gaan concentreren?

→ Groot gelijk!

Maar… hoe wil je dat doen?

  • Wat is jouw plan?

Er is niet één perfecte studiemethode of studie-aanpak, maar er zijn wel richtlijnen en strategieën die voor de meeste studenten werken.
Grasduin door onze studietips-pagina, vraag advies aan medestudenten of anderen en schrijf de tips op die jij wil uitproberen.

Met ander woorden: noteer jouw plan.

- ontdek de kenmerken van een goed plan (filmpje, 6’)
- zo maak je jouw plan concreet (checklist op website)
- maak van je plan een ‘als ... dan ... formulering’ (website), succes verzekerd!

  • Checklist:
  • noteer wat je wil doen
  • concretiseer: hoe en wanneer wil je doen?
  • verzamel je materiaal
  • breng de nodige mensen op de hoogte

→ Klaar voor de volgende stap!

Stap 2: test - voer je plan uit

Als je goed weet wàt je wil doen is het tijd om het ook effectief te DOEN. Ga aan de slag. Experimenteer, voer je plan uit en houd vol.

  • Hoe zelfdiscipline versterken?

Pas deze technieken toe om je zelfdiscipline te versterken:

  • Hoe uitstelgedrag aanpakken?

Ga aan de slag met de topic ‘uitstelgedrag’ in onze e-module (website).

Stap 3: evalueer - werkte je plan?

Heb je bereikt wat je hoopte bereiken?
✅ Zo ja: doe er meer van! Neem dit op in een nieuw plan.
❌ Zo nee: ga op zoek naar een andere methode, maak een nieuw plan.

→ En zo kom je weer bij stap 1: maak een plan (wat wil je veranderen?). Een nieuwe cyclus start op.

Zelfsturing is een zichzelf herhalende cyclus waarin je steeds beter wordt.


Door jezelf doelen te stellen, plannen te maken, deze zo goed mogelijk uit te voeren, te evalueren én vervolgens bij te sturen, word je steeds beter in het sturen van je leerproces.
Je leert wat jij nodig hebt en wat werkt voor jou en zet zo stappen in de richting van je doel.

Een gezonde geest in een gezond lichaam

fysieke gezondheid

Zorg goed voor jezelf. Want een gezonde geest woont in een gezond lichaam.
Aandacht hebben voor je fysieke gezondheid biedt voordelen op vlak van:
- mentale gezondheid, geluksgevoel en veerkracht
- sociale relaties
- geheugen en concentratie
- creativiteit

Hoe kan jij je fysieke gezondheid boosten?

  • Slaap voldoende

Voldoende slaap is een noodzakelijke voorwaarde voor een goed functionerend brein. Gemiddeld heeft een 18- tot 25- jarige 7 tot 9 uur slaap per nacht nodig.
Als je te weinig slaapt:
-  ben je sneller afgeleid
-  kan je minder goed dingen onthouden
-  vermindert je zelfdiscipline
-  neemt je creativiteit af

→ Lees meer over de effecten van te weinig slaap op je brein (website)
→ Het is aangetoond dat studenten die meer slapen, betere punten halen (website)
→ Bekijk de voordelen van slaap op je studies (filmpje, 6’)

Slaapproblemen?
- Lees hier enkele gouden slaaptips (website)
- Volg deze 10 stappen voor een betere nachtrust (infographic)
- Ontwikkel goede slaapgewoontes (filmpje, 5’)
- Informatie en tips bij slaapstoornissen (brochure)

Wist je dat …
slaapmedicatie een negatieve invloed heeft op je concentratie (website)?
Slaapmedicatie is geen lange termijn oplossing.

→ Gebruik geen slaapmedicatie zonder eerst een dokter te raadplegen.
→ Weet dat je steeds terecht kan bij de studentenpsychologen om jouw slaappatroon aan te pakken en te stoppen met het nemen van slaapmedicatie.

  • Eet gezond

Een evenwichtige voeding is een basisvoorwaarde voor gezonde hersenen. Je brein heeft voldoende energie nodig om optimaal te functioneren.
Ongezonde voeding heeft effecten op je stemming en leervermogen.

- Leer meer over het effect van voeding op je brein (filmpje, 4’)
- Gezond eten tijdens het studeren: zo doe je dat (website)
- Ontdek welk voedsel gezond is voor je brein (website)
- Probeer deze ‘brainfoods’ (infographic)

  • Drink voldoende water

Drink 1,5 tot 2 liter water per dag om je cognitieve prestaties te boosten en hoofdpijn te vermijden.
Tip: zet tijdens het studeren een fles water binnen handbereik.

- Lees meer over het effect van water op je hersenen (website)
- Ontdek waarom water belangrijk is voor je hersenen (infographic)
- Daarom is water goed voor je (filmpje, 3’)

  • Wees matig met cafeïne

Cola, koffie, energiedrankjes: ze kunnen je concentratie een boost geven.
Maar bij overmatig gebruik treden er neveneffecten op zoals slapeloosheid, zenuwachtigheid, bevingen, angst, hoofdpijn, maag- en darmklachten en een verstoorde hartslag. Bovendien heeft cafeïne een verslavend effect. Gebruik cafeïne dus met mate.

- Lees meer over de pro’s en con’s van cafeïne (website)
- Hoeveel cafeïne mag je gebruiken? (infographic)
- Hoe maak je gebruik van de voordelen van cafeïne? (filmpje, 2’)

  • Zorg voor zuurstof

Breng voldoende frisse lucht in je studieomgeving. Je hersenen hebben veel zuurstof nodig om goed te functioneren.
Open regelmatig het raam en rook niet op de plaats waar je studeert. Ook planten kunnen de lucht in je kamer zuiveren.

- Lees hoe de luchtkwaliteit je denkvermogen beïnvloedt (website)
- Houd  de binnenlucht in je studieruimte schoon (website)
- Pas deze 3 basisregels toe voor een goede luchtkwaliteit (infographic)
- Haal deze planten in huis voor extra zuurstof  (filmpje, 3’)

  • Sport & beweeg

Sporten helpt je:
- beter te concentreren en memoriseren
- stress en angstgevoelens te verminderen
- gelukkiger te voelen
Dus pauzeer niet voor je pc of tv, maar ga wandelen, sporten, boodschappen doen of zelfs poetsen. Ook trappen lopen of touwtje springen werken prima.

- Hoe sporten je functioneren positief beïnvloedt (website)
- Ervaar het effect van sport op je brein (filmpje, 13’)
- Samengevat: de voordelen van bewegen (infographic)

mentaal welzijn

Als je niet goed in je vel zit, kan dat je studies in de weg staan. 
Wat helpt je mentaal fit en gezond te blijven?

Dat vind je in deze samenvatting:
- de geluksdriehoek (filmpje, 2’)
- de 3 bouwblokken van geluk (website)

Deze concrete tips helpen je op weg:

  • Slim eten, bewegen en slapen

Wat je eet, drinkt, hoeveel je beweegt en slaapt: het heeft allemaal een invloed op hoe je denkt en hoe je je voelt.
Overloop de tips voor een goede fysieke gezondheid, ga ermee aan de slag en merk het effect!

  • Sociaal contact

Je hebt contact met anderen nodig om je goed te voelen.
Omring je met mensen bij wie jij je goed voelt en hou contact met geliefden en dierbaren.

- lees meer over waarom sociaal contact belangrijk is en hoe je contact kan leggen (website)
- zo start je een conversatie (filmpje, 10’)
- het belang van sociaal contact samengevat (infographic)
- ontdek deze sociale activiteiten aan UHasselt (website)

Voel je je eenzaam? Je bent niet alleen.

- via de KLIK app kom je in contact met andere studenten 
- Check meer info en tips rond eenzaamheid (website)

  • Laad je batterijen op

Maak elke dag tijd voor iets dat je leuk vindt, waar je naar kan uitkijken en waarvan jouw batterijen opladen.
Zo heb je energie om dagelijkse taken aan te pakken en veerkrachtig om te gaan met tegenslagen.
- Waarom  me-time belangrijk is (infographic)
- Inspiratie voor me-time-momenten (website)
- Deze UHasselt-studente vertelt hoe zij haar batterijen oplaadt (filmpje, 1’)

Wist je dat...

oefenen in dankbaarheid (website + filmpje, 2’) je gelukkiger maakt en meer energie geeft?

  • Positief denken?

Positief denken gaat over je aandacht richten op wat wél goed gaat. Je kiest om te focussen op wat mooi is, goed is, waar je dankbaar voor bent. En alle andere dingen? Die mogen er ook zijn, maar daar geef je niet zoveel aandacht aan.

- Test wat er gebeurt als je gedachten probeert te vermijden (website)
- Laat je negatieve gedachten los (website)
- Tips om positief te denken (filmpje, 9’)
- Leer optimistisch denken met deze oefening (website)
- Leen het boek ‘uit je hoofd, in het leven’ uit en leer negatieve gedachten accepteren en loslaten (te vinden in universiteitsbib)

Last van …

  • piekergedachten

Piekergedachten kunnen je slaap en studie bemoeilijken.
Gelukkig zijn er goede technieken om met deze gedachten om te gaan. Je leest er alles over in onze e-module Piekeren.

  • faalangst?

Faalangst kan het studeren bemoeilijken en soms zelfs leiden tot een black-out op examens.
Heeft faalangst een negatieve invloed op je studies?
Dan is het tijd om die aan te pakken, ontdek alles over faalangst en wat je eraan kan doen (website)

  • blackouts?

Maak komaf met black-outs via deze tips (document)

  • stress?

Stress maakt je moe en heeft een negatieve invloed op je concentratie en geheugen.
Ga op zoek naar manieren om met stress om te gaan.
Lees alles over stress en hoe je dit kan aanpakken (website)

  • Kom je er zelf niet uit?

Zoek hulp!

Deze zelfhulpboeken uit de universiteitsbib kunnen je op weg helpen.

Hoogbegaafdheid

Wanneer ben je hoogbegaafd?

Strikt genomen ben je hoogbegaafd als je een IQ hebt van meer dan 130.
Als hoogbegaafde heb je een verhoogd inzicht of bewustzijn, waardoor je anders denkt.
Misschien herken je je in één of meerdere van deze kenmerken:

  • Je denkt snel
  • Je legt moeiteloos verbanden
  • Je kan veel, vaak creatieve, oplossingen bedenken
  • Je ziet veel punten waarop iets mis kan lopen, maakt je zorgen
  • Je weet veel en wil veel weten: je hebt een grote ‘leerhonger’
  • Je bent kritisch
  • Je hebt een groot rechtvaardigheidsgevoel
  • Je voelt je anders dan je leeftijdsgenoten
Meer weten?

- de kenmerken van hoogbegaafdheid op een rijtje (website)
- hoogbegaafdheid uitgelegd (filmpje, 2’)
- enkele mythes over hoogbegaafdheid ontkracht (filmpje, 4‘, overzicht)
- moet ik me laten testen? (document)

Hoogbegaafd zijn en aan de universiteit studeren lijkt de perfecte combinatie. Een aantal hoogbegaafde studenten halen zonder veel moeilijkheden een universitair diploma, voor anderen loopt het anders dan verwacht ...

Hoogbegaafd en studeren

Kan je hoogbegaafd zijn en toch slechte cijfers halen?

Dat kan.
Hoogbegaafden kunnen ‘onderpresteren’.

Hoe komt dat?
Sommige hoogbegaafde studenten kregen tijdens hun schoolcarrière te weinig uitdaging. Alles ging bijna ‘vanzelf’.
Handig, denk je? Ja, maar zo leer je niet te falen en met tegenslag om te gaan, niet door te zetten, niet te studeren… en dat kan moeilijkheden opleveren in het hoger onderwijs.

- Kom erachter waarom sommige hoogbegaafden onderpresteren (filmpje, 16’)
- Een theoretisch kader over onderpresteren (website)
- Getuigenis van een hoogbegaafde onderpresterende studente (website)

Op zoek naar gelijkgestemden?

Als hoogbegaafde voel je je vaak anders dan de anderen. Je vindt niet altijd aansluiting bij leeftijdsgenoten. Contact met lotgenoten kan dan een meerwaarde zijn.

- een studente getuigt over haar hoogbegaafdheid (website)
- maak kennis met enkele hoogbegaafde mensen (filmpjes)

Wil jij ook kennismaken met andere hoogbegaafden?
Dat kan via diverse kanalen:

- Neem deel aan een evenement van Stichting Hoogbegaafd
- Ga naar een HB-café
- Zoek en maak contact met andere hoogbegaafden (map)
- Wordt lid van Mensa, een internationale vereniging van hoogbegaafden

Op zoek naar gespecialiseerde ondersteuning?

Hoogbegaafd zijn betekent niet dat alles vanzelf gaat. Integendeel. Ook hoogbegaafde studenten kunnen baat hebben bij persoonlijke ondersteuning.

- Vind je de gepaste ondersteuning (document, Nederlandse situatie)

Deze centra specialiseren zich in de begeleiding van hoogbegaafden in Vlaanderen:

- Expertisecentrum voor hoogbegaafdheid Exentra (website)
- Hoogbloeier (website)

Op zoek naar extra informatie?

Meer weten?

- boek ‘meer dan intelligent’ (universiteitsbib, Diepenbeek)
- boekentips omtrent hoogbegaafdheid (website)
- luistertips omtrent hoogbegaafdheid (website met diverse podcasts)

Ook interessant voor jou?

- hoe keuzes maken als hoogbegaafde (document)
- hoogbegaafdheid op de werkvloer (podcast, 40’)
- hoogbegaafd en hooggevoelig (document)
- hoogbegaafd en faalangstig (getuigenissen in een filmpje, 6’)
- hoogbegaafdheid en AD(H)D (document) 
- AD(H)D, ASS en hoogbegaafd (getuigenissen in een filmpje, 4’)

stress

Wat is stress?

Stress is niets meer dan spanning of druk. Dit wilt ook zeggen dat stress niet vanzelfsprekend slecht is. Je hebt bepaalde mate van stress nodig om goed te functioneren, het is een natuurlijke respons van ons lichaam. Een bepaalde mate van stress zorgt er ook net voor dat je beter zal presteren. Het zorgt ervoor dat je je beter kan focussen, je alerter en efficiënter bent.

Stress kan echter wel ook in die mate oplopen dat het een negatieve invloed heeft op je welzijn en de kwaliteit van je prestaties. Je lichaam komt eerder in een toestand van overleving terecht en is hier ook voornamelijk mee bezig. Het laatste waar je lichaam dan mee bezig is, is nieuwe leerstof onthouden, rationeel nadenken of dingen uit je geheugen ophalen.

Je kan stress als een soort emmer zien en iedereen heeft een andere soort emmer (filmpje, 1'). Je zal dus anders omgaan met stress dan bijvoorbeeld een studiegenoot, of één van je broers of zussen.

Stress heeft invloed op verschillende domeinen, zo bijvoorbeeld op je fysieke gezondheid, maar ook op je gedrag, gedachten en gevoelens.

  • Lichamelijke stress symptomen:
  • hoofdpijn
  • misselijkheid
  • maagklachten
  • trillen
  • verhoogde hartslag
  • versnelde ademhaling
  • duizeligheid
  • overmatig zweten
  • Gevoelens:
  • Depressieve gevoelens
  • Angst
  • Paniek
  • ...
  • Gedachten:
  • piekeren
  • concentratiemoeilijkheden
  • vergeetachtigheid
  • ...
  • Gedrag:
  • vermijding
  • te veel of te weinig eten
  • veel zaken tegelijk doen
  • ...

De situaties die stress oproepen zijn voor iedereen verschillend. Sommige studenten zullen erg veel stress ervaren wanneer ze een presentatie moeten geven, terwijl dit voor anderen rustig verloopt.

In deze video kom je meer te weten over de invloed die stress heeft op je brein (4'15). Daarnaast geeft deze video meer uitleg over de impact van stress op je lichaam (4'42).

Hoe stress aanpakken?

  • Identificeer waar je stress vandaan komt.

- Gaat het om een gebeurtenis, gedachten, herinnering, .. ?
- Is het iets dat al gebeurd is, of nog staat te gebeuren?

  • Afhankelijk van de oorzaak van je stress kan je andere dingen doen.
  • In bepaalde gevallen is het mogelijk om de aanleiding van je stress te vermijden of te wijzigen. Bijvoorbeeld: Je ervaart erg veel stress door een ruzie met een goede vriend of vriendin. Hierbij kan je de aanleiding aanpakken en proberen de ruzie bij te leggen.
    Dit is natuurlijk niet mogelijk voor elke aanleiding. Zo kan je erg veel stress hebben omdat je examen mondeling is. Hier kan je niets aan veranderen en zal je andere manieren voor jezelf moeten zoeken om de stress aan te pakken.
  • Stress kan ook voortkomen uit je gedachten en je beleving over een situatie. Bijvoorbeeld: Je bent aan het studeren, geleidelijk aan komen er meer en meer gedachten dat het je niet gaat lukken, dat je te traag studeert, dat je toch niks kan onthouden,..Het studeren op zich geeft je hier geen stress, maar voornamelijk de gedachten die je hebt in verband met het studeren.

    Je kan oefenen met het bewuster worden van je gedachten en ze hierbij ook onder te verdelen in helpende en niet-helpende gedachten.

    Je kan je gedachten ook steeds checken aan de feiten. Hoe zeker weet je dat je gaat buizen, op basis van welke informatie kan je dit concluderen? Waarom denk je dat je niets kan, welke feiten bevestigen dit en welke zeggen net het tegenovergestelde?

    Het kan hierbij helpen om je er regelmatig aan te herinneren dat je gedachten niet altijd de realiteit zijn. Je hebt gedachten, je bent niet je gedachten.

  • Je kan de gevolgen van stress proberen te verminderen. Je probeert dus met andere woorden de spanning te verminderen of weg te nemen. Je kan bijvoorbeeld:
  • Sporten
  • Buikademhalingsoefeningen doen
  • Oefenen met relaxatieoefeningen
  • Wandelen
  • Rustige muziek luisteren
  • Oefening met yoga en/of meditatie
  • ...

Hieronder vind je nog enkele extra links met meer uitleg over stress en hoe je hiermee kan omgaan:

Hoe hiermee verder?

  • Zelf aan de slag gaan

Je hebt heel wat ideeën gelezen om je stress aan te pakken. Maar hoe ga je hier nu effectief mee aan de slag?

  1. Schrijf de ideeën en tips op die jij wil uitproberen.
  2. Kies één idee of tip uit om mee te beginnen.
  3. Check de e-module ‘zelfstudie en zelfsturing’ en volg het stappenplan. Je krijgt er een heleboel concrete tips om jouw voornemens te doen slagen.
  • Infosessie volgen

Kom alles te weten over stresshantering in onze jaarlijkse infosessies.
Check het aanbod infosessies en schrijf je gratis in!

  • Afspraak maken

Wil je graag in een individueel gesprek jouw valkuilen vinden en ontdekken wat jij kan doen om je stress onder controle te houden?
→ Maak dan snel een afspraak met een van onze studentenpsychologen.

Perfectionisme

Wat is perfectionisme?

Perfectionisme wordt gekenmerkt door het steeds hoger leggen van je eigen lat, en zelfs wanneer zaken goed zijn, toch verder blijven streven naar beter. Het kan nooit goed genoeg zijn, het is nooit klaar. Er kan altijd wel iets beter.

  • Kenmerken die bij perfectionisme horen:
  • Jezelf niet toelaten om een fout te maken
  • Schaamte wanneer je een fout hebt gemaakt
  • Stress wanneer zaken anders lopen dan verwacht/gepland
  • Moeilijk omgaan met kritiek
  • Jezelf onderuit halen
  • Moeilijk taken aan andere geven
  • Er zijn verschillende soorten perfectionisme.

1. Gericht op inhoud en kwaliteit: je wilt het zo goed mogelijk doen. 
Dit kan zich tonen op verschillende manieren:

  • Onrealistische verwachtingen hebben van jezelf of een ander.
  • Pas een nieuwe uitdaging aangaan wanneer je 100% zeker weet dat je deze tot een goed einde kan brengen.
  • Alleen maar op jezelf vertrouwen, en hierbij alles controleren en alles onder controle willen hebben.
  • Je moet heel veel van jezelf.

2. Sociaal perfectionisme: je wilt voor iedereen goed doen.

Ook dit uit zich op verschillende manieren:

  • Je wilt dat iedereen je leuk vindt.
  • Je bent altijd bezig met anderen, en veel minder met jezelf.
  • Je wilt voor iedereen goed doen, en daarbij iedereen tevreden houden.
  • ...

3. Op vlak van hoe mensen je zouden zien.

  • Je moet er altijd goed uitzien (wie weet wat mensen anders gaan denken).
  • Je bent veel bezig met je lichaam en of dit er wel goed uitziet.
  • Je wilt het perfecte beeld van jezelf naar buiten brengen.
  • ….

Perfectionisme is eigenlijk een soort zelfbescherming. Wanneer je alles perfect doet, is de kans dat mensen kritiek hebben kleiner, zal je ook minder falen, je minder moeten schamen, ...

Het is dus een strategie die we gebruiken om onaangename gebeurtenissen en gevoelens te vermijden. Dit kan zich op zijn beurt ook uiten in faalangst of uitstelgedrag.

Nog enkele handige links:

Hoe hiermee verder?

  • Zelf aan de slag gaan

Je hebt nu misschien al een aantal ideeën over hoe je kan omgaan met perfectionisme. Maar hoe ga je hier nu effectief mee aan de slag?

  1. Schrijf de ideeën en tips op die jij wil uitproberen.
  2. Kies één idee of tip uit om mee te beginnen.
  3. Check onze e-module zelfstudie en zelfsturingen volg het stappenplan. Je krijgt er een heleboel concrete tips om jouw voornemens te doen slagen.
  • Infosessie volgen

Kom alles te weten over perfectionisme en hoe het in toom te houden in onze jaarlijkse infosessies.
Check het aanbod infosessies en schrijf je gratis in!

  • Afspraak maken

Wil je graag in een individueel gesprek jouw valkuilen vinden en ontdekken en wat jij kan doen om je perfectionisme aan banden te leggen?
Maak dan snel een afspraak met één van de studentenpsychologen

Faalangst

Wat is faalangst?

Het woord zegt het eigenlijk zelf al, het is de angst om te falen in situaties waar je blootgesteld wordt aan evaluatie of beoordeling. Bij faalangst is de angst om te mislukken zodanig groot dat je gaat overcompenseren, blokkeert of zaken gaat uitstellen. Het komt voor bij alle leeftijdsgroepen en in verschillende situaties waar er prestaties verwacht kunnen worden. Denk maar aan een sportwedstrijd, een groepswerk of tijdens een examenmoment.

  • Faalangst uit zich voornamelijk in negatieve gedachten over jezelf en weinig zelfvertrouwen. Dit toont zich bijvoorbeeld op volgende manieren:
  • Je let enkel op wat je fout doet, ziet geen positieve dingen meer. Goede punten interpreteer je als 'geluk', slechte punten schrijf je toe aan jezelf.
  • Je legt jezelf enorm veel druk op om te presteren.
  • Door je angst om te falen kan je je minder goed concentreren, wat zich soms ook uit in mindere prestaties.
  • Je wilt jezelf, maar ook anderen in de omgeving niet teleurstellen.
  • Die negatieve gedachten uiten zich bij elke student anders:
  • lichamelijke klachten: huilen, misselijkheid, buikpijn, zweten, slapeloosheid, ...
  • gedragsveranderingen: overdreven prikkelbaar of uitbundig, piekeren, erg verlegen zijn, extreem lang studeren, uitstelgedrag,..
  • emotionele klachten: onzekerheid, teleurstelling, boosheid, schaamte,...
  • Niet elke vorm van faalangst hetzelfde. Er wordt hierbij een onderscheid gemaakt tussen passieve en actieve faalangst:
  • Passieve faalangst: 
  • Je wil je angst verminderen, dus mijd je de situaties waarin je kan falen of faalangst de kop opsteekt. Dit bijvoorbeeld door minder en/of oppervlakkig te studeren voor een examen of niet naar een examen te gaan.
  • Je kan ook het studeren zelf mijden. Wanneer een examen dat niet lukt kan je tegen jezelf zeggen: ‘Ik had er toch niet echt voor gestudeerd, dus een echte mislukking is het niet.’
  • Je bent een meester in het ontlopen van confrontatie en mislukkingen waardoor je angst vermeden wordt, maar niet verdwijnt.
  • Voor de buitenwereld zijn de dingen waar je mee worstelt zelden zichtbaar. Ze ervaren dit vaak als een gebrek aan motivatie, waardoor je minder op begrip en steun kan rekenen.
  • Actieve faalangst:
  • Je bent sterk gemotiveerd om te slagen en probeert de situatie zoveel mogelijk onder controle te houden. Dit om falen te voorkomen. Je studeert erg intensief en accuraat, je leert zoveel mogelijk details, je neemt zelden ontspanning, ...
  • Je zet je voor meer dan 100% in en legt hierbij de lat erg hoog voor jezelf. Een goede voorbereiding helpt je ook om de angst te doen dalen.
  • Door de lat zo hoog te leggen wordt studeren een onhoudbare situatie. Je kan bijvoorbeeld erg gespannen worden, moeilijkheden gaan ondervinden met slaap, piekeren en zelf lichamelijke kwaaltjes kunnen de kop op steken.

Het is niet zo dat je maar van één type faalangst last kan hebben. Afhankelijk van de taak en de situatie is het zeker mogelijk dat er soms eerder sprake is van actieve faalangst, en op andere momenten eerder passieve. Verder is faalangst ook niet statisch. Het kan veranderen naargelang de omstandigheden of doorheen de tijd, dit wilt dus ook zeggen dat je ermee kan leren omgaan.

Hoe pak je faalangst aan?

  • Probeer bewuster te worden van je angstige gedachten. Wat zijn deze gedachten nu net, op welke momenten komen ze voornamelijk naar boven, wat doen ze met je, ...

  • Bekijk deze angstige gedachten kritisch en toets ze af:
  • Wat zijn de feiten waarop je je kan baseren om te bepalen of deze gedachten al dan niet waar zijn? bv: ik ga niet slagen op dat examen.
  • Wat is het ergste dat kan gebeuren? En wat zou je doen moest dit gebeuren? (plan B)
  • Zijn er nog andere perspectieven voor deze situatie?
  • Hoe zou je reageren indien je broer/zus of beste vriend(in) in deze situatie zitten? Hoe zou jij iemand geruststellen?
  • Probeer een onderscheid te maken tussen jezelf en je gedachten. Je bent iemand die gedachten heeft, je bent deze gedachten niet. Je gedachten weerspiegelen dus niet de realiteit. 

  • Neem je tijd om uit te zoeken wat voor jou helpt op momenten dat je faalangst de kop opsteekt. Niet alles werkt even goed voor iedereen. Geen zorgen dus wanneer een tip of oefeningen niet jouw ding is.
    Enkele ideeën:
  • Maak een playlist met muziek die jou tot rust brengt.
  • Maak een wandeling.
  • Zet een tas thee.
  • Praat met iemand uit je omgeving.
  • Neem een douche.
  • ...

In onderstaande links vind je nog meer uitleg en tips over faalangst:

Hoe hiermee verder?

  • Zelf aan de slag gaan

Je las al wat ideeën over het omgaan met faalangst. Maar hoe ga je hier nu verder mee aan de slag?

  1. Schrijf de ideeën en tips op die jij wil uitproberen.
  2. Kies één idee of tip uit om mee te beginnen.
  3. Check onze e-module ‘zelfstudie en zelfsturing’en volg het stappenplan. Je krijgt er een heleboel concrete tips om jouw voornemens te doen slagen.
  • Infosessie volgen

Kom alles te weten over faalangst en hoe het aan te pakken in onze jaarlijkse infosessies.
→ Check het aanbod infosessies en schrijf je gratis in!

  • Afspraak maken

Wil je graag in een individueel gesprek verder exploreren wat jij kan doen om je faalangst aan te pakken?
→ Maak dan snel een afspraak met een van onze studentenpsychologen.

Piekeren

Wat is piekeren?

Piekeren is het repetitief blijven nadenken en malen over problemen en de negatieve gevoelens die hierbij komen kijken. Het gebeurt vaak bijna automatisch en het is erg moeilijk om deze molen stop te zetten.

Piekeren heeft als doel om, wanneer je te maken krijgt met vervelende situaties, naar een oplossing te zoeken. Een beetje piekeren maar bewust blijven kan dus geen kwaad, maar wanneer dit langere tijd aanhoudt kan je je vastrijden in je hoofd en wacht je te lang om actie te ondernemen.

Verder is er ook een verschil tussen piekeren en ergens hard over nadenken. Wanneer je ergens harder over nadenkt kom je meestal na enkele minuten wel tot een oplossing. Bij piekeren heb je vaak meer vage gedachten die door elkaar lopen, deze brengen je uiteindelijk ook niet dichter bij een concrete oplossing.

  • Piekeren wordt meestal uitgelokt door situaties:
  • die nieuw zijn
  • die ons uitdagen met veel wisselende en tegenstrijdige veranderingen
  • die onvoorspelbaar zijn in verloop en resultaat. Je hebt dit nog nooit meegemaakt en hebt dus niets om op terug te vallen.

Let op! Ook als dingen goed gaan, is het normaal dat je soms eens piekert.

  • Fysiek ervaar je dan vaak:
  • spierspanning, spierpijn en soms hoofdpijn
  • rusteloosheid en een gevoel van onmogelijkheid om te ontspannen
  • moeilijkheden om je te concentreren
  • moeilijkheden om goed te kunnen slapen
  • een (over)vermoeid gevoel

Types van piekeren

Zo kan piekeren gaan over reële problemen of zorgen. Dit gaat dan over actuele problemen die je nu beïnvloeden.

Enkele voorbeelden:

  • “De bussen staken morgen en ik moet op tijd op mijn examen zijn”
  • “Ik heb een zwaar examenrooster, hoe ga ik dit aanpakken?”

Daarnaast zijn er ook hypothetische zorgen of hypothetisch piekeren. Dit gaat over zaken die nu niet bestaan, maar mogelijk in de toekomst wel zouden kunnen plaatsvinden.

Enkele voorbeelden:

  • “Wat ga ik doen als ik mijn studentenjob verlies?”
  • “Hopelijk ben ik niet ziek op de dag van mijn examen.”

Piekeren kan werkbaar zijn wanneer het gaat over reële problemen of moeilijkheden. Het is niet werkbaar om te piekeren of ‘wat als/als dan’ problemen.

Het is erg normaal dat je soms eens piekert. Soms kan vooruit denken ons helpen om dingen te plannen of om ons voor te bereiden.
Er is geen ‘juiste’ hoeveelheid piekeren, maar het wordt wel een probleem wanneer je je hierdoor ontmoedigd, machteloos of uitgeput voelt.

Hoe omgaan met piekeren?

  • Oefen in het identificeren van je bezorgdheden. Wanneer je opmerkt dat je aan het piekeren bent, probeer dan te identificeren of het gaat over een ‘reëel probleem’ of een ‘wat als’ probleem. Wanneer het gaat over een ‘wat als’ probleem gaat het piekeren je niet tot een concrete oplossing brengen. Merk dit op en probeer jezelf dan even af te leiden van het piekeren, dit door bijvoorbeeld te gaan wandelen, een serie te kijken, je terug te focussen op de les,..
  • Concentreer je heel bewust met al je zintuigen op iets anders. Wanneer je bijvoorbeeld gaat wandelen probeer dan duidelijk waar te nemen wat je ziet, hoort, ruikt, voelt,... Dit kan ook bij kleinere bezigheden zoals bijvoorbeeld thee drinken of tijdens het nemen van een douche.
  • Oefen met het uitstellen van je piekergedachten. Dit houdt in dat je elke dag een moment op reserveert waar je mag piekeren. Dit kan bijvoorbeeld 30 minuten na het eten zijn, van 20:00 tot 20:15 of elke zondagochtend 60 minuten. Alle andere momenten ga je je piekergedachten dan doorverwijzen naar jouw piekermoment. Indien je bang bent dat je bepaalde gedachten zal vergeten kan je deze ook kort opschrijven en er terug bij nemen op je piekermoment.
  • Richt je aandacht op je ademhaling. Je kan verschillende apps of video’s vinden met ademhalingsoefeningen. Zoek een methode die bij jou past en hier kan je dan mee oefenen.
  • Pas de 5-4-3-2-1 oefening toe. Je noemt 5 dingen op die je ziet, hoort, voelt. Dan herhaal je dit met 4, dan 3, dan 2 en tenslotte 1 ding. Benoem wat je ziet zo concreet mogelijk. Bv. Ik zie een pennenzak met pennen, potloden, fluostiften en een lat. De pennenzak is paars.

Let wel! Niet alles werkt voor iedereen. Zoek een methode die voor jou werkt en waar jij je in kan vinden. Lijk je er niet uit te geraken of heb je nog vragen? Dan kan je steeds terecht bij de studentenpsychologen.

Hier vind je ook nog enkele links met handige tips, video’s en boeken die je kunnen helpen:

In de universiteitsbibliotheek kan je ook verschillende boeken vinden rond het thema. 
‘Weg van het piekeren’ van Filip Raes
‘The worry trap’ van Chad Lejeune

Hoe hiermee verder?

  • Zelf aan de slag gaan

Op deze website kan je heel wat ideeën opdoen om je piekerende gedachten aan te pakken. Maar hoe ga je hier nu effectief mee aan de slag?

  1. Schrijf de ideeën en tips op die jij wil uitproberen.
  2. Kies één idee of tip uit om mee te beginnen.
  3. Check onze e-module zelfstudie en zelfsturing en volg het stappenplan. Je krijgt er een heleboel concrete tips om jouw voornemens te doen slagen.
  • Infosessie volgen

Kom alles te weten over piekeren en hoe je het kan aanpakken in onze jaarlijkse infosessies. 
→ Check het aanbod infosessies en schrijf je gratis in!

  • Afspraak maken

Wil je graag in een individueel gesprek verder onderzoeken hoe je jouw piekergedachten onder controle krijgt?
Maak dan snel een afspraak met één van de studentenpsychologen

Slaap

Het belang van slapen

Slaap is een dagelijkse toestand waarbij je lichaam en geest tot rust komen. Tijdens het slapen herstelt je lichaam, ontspannen je spieren en slaat je geheugen verschillende dingen op. Je maakt je klaar voor een nieuwe dag. De kwaliteit van je slaap hangt dan ook samen met hoe je overdag functioneert. Zo heeft slaap bijvoorbeeld invloed op je concentratievermogen, reactiesnelheid, en geheugen. Verder kan het ook een invloed hebben op je emoties en fysieke gezondheid.

In deze links vind je nog meer uitleg over slaap, de invloed ervan en tips om je slaap te verbeteren:

Neem ook een kijkje op onze e-module Gezonde geest in een gezond lichaam.

maak een afspraak

Je hebt vragen bij de aanpak van bepaalde topics?

Maak een afspraak met je studiebegeleider.